Παναγούλης, ο πρωταγωνιστής του αντιδικτατορικού αγώνα

Του Νικου Xρυσολωρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 22/4/2012

Οταν εκδηλώθηκε η «επανάσταση», ο Αλέκος Παναγούλης, γιος και αδελφός αξιωματικών του Στρατού Ξηράς, υπηρετούσε τη θητεία του στη Βέροια. Ξαφνικά, άρχισε να παριστάνει τον παράφρονα. «Γιατί δεν κάθεσαι Παναγούλη;» τον ρωτούσαν οι ανώτεροί του. «Γιατί είμαι ο Ακάθιστος Υμνος» απαντούσε. Μετήχθη στη Θεσσαλονίκη για ψυχιατρική εξέταση, όπου «επείσθη» τελικά να καθήσει. Κατά την επιστροφή του στη μονάδα του λιποτάκτησε, αδίκημα που λόγω της ισχύος του στρατιωτικού νόμου ετιμωρείτο με θάνατο. Γνωστός για τους δημοκρατικούς του αγώνες πριν από τη δικτατορία, δραπέτευσε κυνηγημένος για την Κύπρο και στη συνέχεια, με τη βοήθεια της κυβέρνησης Μακαρίου, κατάφερε να διαφύγει στην Ευρώπη. Οταν επέστρεψε -κρυφά φυσικά- στην Ελλάδα οργάνωσε με τους συντρόφους του απόπειρα δολοφονίας του επικεφαλής της χούντας, Γεωργίου Παπαδόπουλου.

Ο Παναγούλης, ακολουθώντας το κλασικό παράδειγμα του Αρμόδιου και του Αριστογείτονα, θεωρούσε ότι ο «αποκεφαλισμός» του καθεστώτος πριν προλάβει να εδραιώσει την κυριαρχία του θα οδηγούσε στην κατάρρευσή του. Στις 13 Αυγούστου 1968 έστησε ενέδρα με εκρηκτικό μηχανισμό στο 31ο χιλιόμετρο της παραλιακής οδού Αθηνών – Σουνίου (Βάρκιζα), περιμένοντας την αυτοκινητοπομπή του Παπαδόπουλου. Για τεχνικούς λόγους όμως, η έκρηξη δεν σκοτώνει τον δικτάτορα. Ο Παναγούλης συλλαμβάνεται επί τόπου και η ενέργειά του αποδοκιμάζεται από σύσσωμο τον πολιτικό κόσμο της εποχής, εκτός του Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος την επικροτεί (παρά το γεγονός ότι οι σχέσεις των δύο ανδρών ήταν και παρέμειναν τεταμένες, αν όχι ψυχρές).

 

Εκδήλωση τιμής για τον Αλέξανδρο Παναγούλη. Συμπληρώνονται σήμερα 33 χρόνια από το θάνατό του

• Τη μνήμη για τα 33 χρόνια από το θάνατο του ανθρώπου-σύμβολο της αντιδικτατορικής αντίστασης, Αλέξανδρου Παναγούλη, τίμησαν σήμερα φίλοι και συγγενείς σε επιμνημόσυνη δέηση που τελέστηκε στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Λίγα λουλούδια στον τάφο του ανθρώπου-σύμβολο, Αλέξανδρου Παναγούλη

Η συγκίνηση ήταν εμφανής σε όλους ξυπνώντας μνήμες από τον αγώνα ενάντια στη χούντα των συνταγματαρχών. Ο Αλέξανδρος Παναγούλης σκοτώθηκε τα ξημερώματα της Πρωτομαγιάς του 1976 σε ένα τροχαίο δυστύχημα, το οποίο παραμένει μέχρι τις μέρες μας ένα άλυτο μυστήριο.

Την αγανάκτησή τους για τη “σιωπή”, όπως τόνισαν, της Πολιτείας απέναντι στη μνήμη του αγωνιστή, εξέφρασαν οι φίλοι και οι συγγενείς του. Χαρακτηριστικά ήταν τα λόγια του αδερφού του, Στάθη Παναγούλη, ότι “η πολιτεία ξεχνά, αλλά ο λαός θυμάται”.

Ο Παναγούλης δραστηριοποιήθηκε από νεαρή ηλικία στην Ένωση Κέντρου, μέσα από την Οργάνωση Νέων του κόμματος, η οποία αργότερα ονομάστηκε Έλληνική Δημοκρατική Νεολαία (ΕΔΗΝ).

Στη διάρκεια της χούντας έγινε σύμβολο της αντίστασης, μετά μάλιστα και την απόπειρά του να σκοτώσει το δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο.

• [enet.gr, 14:18 Παρασκευή 1 Μαΐου 2009]