RSS

Monthly Archives: December 2008

Το 2008 σε εικόνες

Actualite

C’était 2008: une année en images

une année en images

Barack, Ingrid, Dany, Alain, Carla, Amy et les autres: retrouvez, en photos, ceux qui ont fait 2008.

 
Leave a comment

Posted by on December 30, 2008 in Φωτογραφίες 2008

 

Αντί 40.000 λέξεων

«Μία εικόνα ίσον χίλιες λέξεις», λένε. Οι ΕΙΚΟΝΕΣ επέλεξαν και σας παρουσιάζουν από τη χρονιά που φεύγει τα σαράντα εντυπωσιακότερα στιγμιότυπα από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές -αφήνοντας τον λόγο για άλλες περιστάσεις.

ΚΩΣΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΕΙΚΟΝΕΣ

ΕΙΚΟΝΕΣ 2008

Αύγουστος-Ντένβερ: Αλλαγή. Αίτημα των Αμερικανών ψηφοφόρων στις τελευταίες εκλογές. Αίτημα και των περισσότερων πολιτών αυτού του πλανήτη. Ενα μεγάλο βάρος αυτών των αλλαγών έχει υποστηρίξει ότι θα επωμιστεί ο νέος πλανητάρχης, Μπαράκ Ομπάμα.

Αλλαγή. Αίτημα των Αμερικανών ψηφοφόρων στις τελευταίες εκλογ�ς. Αίτημα και των περισσότερων πολιτών αυτού του πλανήτη. Ενα μεγάλο βάρος αυτών των αλλαγών �χει υποστηρίξει ότι θα επ

Λίγο πριν από την απαγκίστρωσή του από την ηγεμονία της Κούβας, ο Φιντ�λ Κάστρο ελ�γχει τις δυνατότητες μιας ν�ας φωτογραφικής μηχανής.

15 Ιανουαρίου-Αβάνα: Λίγο πριν από την απαγκίστρωσή του από την ηγεμονία της Κούβας, ο Φιντέλ Κάστρο ελέγχει τις δυνατότητες μιας νέας φωτογραφικής μηχανής.

 
Leave a comment

Posted by on December 29, 2008 in Φωτογραφίες 2008

 

Ο πολιτικός χάρτης του έτους 2008 μέσα από τις δημοσκοπήσεις

Aπό το θρίλερ Ζαχόπουλου και τη Siemens, στο ασφαλιστικό και το σκάνδαλο του Βατοπαιδίου. Η Λερναία Υδρα των γκρίζων υποθέσεων κυριάρχησε στο πολιτικό σκηνικό και οδήγησε σε απρόβλεπτες εξελίξεις. Το φινάλε του 2008 επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο με την οικονομική κρίση και μαύρισε στην εκπνοή του με τη σφαίρα που σκότωσε τον 15χρονο Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο. Τα γκάλοπ της χρονιάς κατέγραψαν την επίδραση που είχαν τα πολιτικά γεγονότα στην εικόνα των κομμάτων

  • Ο Ζαχόπουλος και το DVD

Η απόπειρα αυτοκτονίας του πρώην γενικού γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού πέφτει σαν βόμβα στο κυβερνών κόμμα λίγο πριν από την ανατολή του 2008. Η «υπόθεση Ζαχόπουλου» εξελίσσεται σε ένα προσωπικο-πολιτικο-αστυνομικό θρίλερ, με το σασπένς να προσφέρουν οι διαδρομές του περίφημου DVD, η αναζήτηση του «κομιστή», οι υπόνοιες περί συναλλαγής και οι καταγγελίες για «μαύρο» χρήμα. Μέσα σ’ όλα κατηγορείται κι ο «γαλάζιος» βουλευτής Κώστας Κουκοδήμος ως «μεσολαβητής» για να μην προβληθεί το DVD. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Ν.Δ., πριν καλά καλά κλείσει πεντάμηνο στα έδρανα της Βουλής, έρχεται αντιμέτωπη με την «κατάρα» του «152ου» βουλευτή – και το Μαξίμου με τον εφιάλτη της απώλειας της δεδηλωμένης. Η κυβερνητική πλειοψηφία ψηφίζει νέο εκλογικό νόμο, που απαγορεύει τους συνασπισμούς κομμάτων και προικοδοτεί το πρώτο κόμμα με δέκα επιπλέον έδρες. Στο μεταξύ, έχει ήδη ανατείλει το άστρο του 33άρη Αλέξη Τσίπρα, η Αριστερά (ή, τουλάχιστον, ένα τμήμα της) ξαναζεί ημέρες επικοινωνιακής δόξας και ο δικομματισμός καταγράφει τις πρώτες απώλειες.

  • To ασφαλιστικό στο επίκεντρο

Η (αναγκαστική) ανεξαρτητοποίηση του Κώστα Κουκοδήμου ελάχιστα αποφορτίζει το εκρηκτικό πολιτικό κλίμα. Η κυβέρνηση αποφασίζει «να φύγει μπροστά» κι ανοίγει το ασφαλιστικό πριν από την ώρα του, ενώ ταυτόχρονα αναζωπυρώνεται το Σκοπιανό: Παρά τις αντιδράσεις που προκαλούν σε «γαλάζιους» βουλευτές η προτεινόμενη συμβιβαστική λύση και η πίεση που ασκεί το ΛΑΟΣ, η κυβέρνηση απολαμβάνει την επαναφορά της «σκληρής πολιτικής» και παίρνει ανάσα από τη δίμηνη «σκανδαλολογία». Δείχνει, μάλιστα, και σημάδια ανάκαμψης λόγω του διαφαινόμενου «βέτο» στην ένταξη της FYROM στο ΝΑΤΟ. Ο Αλέξης Τσίπρας εκλέγεται πρόεδρος του ΣΥΝ με το θεαματικό ποσοστό 70% και η «τσιπρομάνια», που έχει κατακλύσει τις νεαρές ηλικίες (και τους τριαντάρηδες), εκτοξεύει τη δημοτικότητά του στο 53%. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή τη χρονική στιγμή επιλέγει ο Γιώργος Παπανδρέου για να (ξανα)χτίσει την ενότητα στην κορυφή του ΠΑΣΟΚ τείνοντας χείρα φιλίας στους «βενιζελικούς» του κόμματος. Η Λερναία Υδρα των «γκρίζων σκιών» αποκτά άλλο ένα κεφάλι, την «υπόθεση Siemens».

  • Η εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ

Σκοπιανό και ασφαλιστικό κυριαρχούν, ενώ αρχίζει και μπρα ντε φερ ανάμεσα σε ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ για τα πρωτεία στην αντιπολίτευση. Εχει προηγηθεί το «ευχαριστώ, δεν θα πάρουμε» του Αλέξη Τσίπρα στην πρόταση για συνεργασία που απευθύνει ο Γιώργος Παπανδρέου. Ο ανταγωνισμός των δύο κομμάτων και η ισχυρή παρουσία του δίπολου Αλαβάνου (στη Βουλή)- Τσίπρα (στο κόμμα) οδηγεί σε αντιπολιτευτικές ευρηματικότητες και τινάζει στα ύψη το πολιτικό θερμόμετρο: στον αιφνιδιασμό του ΣΥΡΙΖΑ, που ζητεί δημοψήφισμα για το ασφαλιστικό, απαντά το ΠΑΣΟΚ με πρόταση μομφής στην κυβέρνηση! Η κυβέρνηση προτιμά να «σηκώνει» το Σκοπιανό κι ο πρωθυπουργός εμφανίζεται στη Βουλή με μία ομιλία-προπομπό του ελληνικού βέτο που θα ακολουθούσε λίγες ημέρες αργότερα στο Βουκουρέστι: ‘Η θα γίνει αποδεκτή μία σύνθετη ονομασία για όλες τις χρήσεις (erga omnes) ή η FYROM δεν θα μπει στο ΝΑΤΟ. Πώς κλείνει δημοσκοπικά ο μήνας; Με τον ΣΥΡΙΖΑ να «χτυπά» 17,9% και τη ψαλίδα Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ να ανοίγει στις 5,1 μονάδες. Pas mal.

  • Πολιτικά οφέλη από το «βέτο»

Η κυβέρνηση παίρνει ανάσα από το «βέτο» στο Βουκουρέστι εις βάρος του ΛΑΟΣ που δέχεται πίεση. Παράλληλα, αρχίζουν οι πρώτες αποκαλύψεις για τις εν Ελλάδι «μίζες» της Siemens, ο ΟΤΕ πορεύεται προς τη γερμανική Deutsche Telekom, ο Ανδρέας Βγενόπουλος πρωταγωνιστεί (με τις αγωγές που καταθέτει εναντίον των Γ. Παπανδρέου και Αλ. Τσίπρα) και η ακρίβεια τινάζεται στα ύψη. Το κυβερνητικό επιχείρημα «πρόκειται για διεθνές πρόβλημα» δεν πείθει και η «ψαλίδα» μεταξύ των δύο μονομάχων κλείνει στις τρεις μονάδες. Ο «γαλάζιος» Πέτρος Τατούλης ξεκινά το αντάρτικο θέτοντας θέμα διαφθοράς. Παρά τις έντονες αντιδράσεις (και στη Ν.Δ.) η πώληση του ΟΤΕ ψηφίζεται από τη Βουλή και καταψηφίζεται το αίτημα του ΠΑΣΟΚ να συσταθεί Εξεταστική Επιτροπή για την (άλλη πολύκροτη) υπόθεση των ομολόγων. Ο Γ. Παπανδρέου εγκαταλείπει το αδιέξοδο φλερτ με τον ΣΥΡΙΖΑ και στρέφεται προς το μεσαίο χώρο και την υπεύθυνη πολιτική, με την εναντίωσή του στην πολυήμερη απεργία των βυτιοφορέων που είχε ως αποτέλεσμα να ξεμείνουν οι οδηγοί από βενζίνη.

  • Καμπανάκι για το δικομματισμό

Καιρικός και πολιτικός καύσωνας συμβαδίζουν. Ο πρώην «στρατηγός» του ΠΑΣΟΚ, Θεόδωρος Τσουκάτος, παραδέχεται ότι πήρε για λογαριασμό του κόμματος ένα εκατομμύριο μάρκα το 1999 κι ανάβει φωτιές στα κομματικά επιτελεία που «ψάχνονται» για ανάλογες γερμανικές ενισχύσεις. Η κόντρα Παπανδρέου-Σημίτη φθάνει στο ζενίθ και με απόφαση του πρώτου οδηγείται εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας ο τέως πρωθυπουργός. Η ακρίβεια χτυπά κόκκινο, το Μαξίμου έρχεται αντιμέτωπο με ένα σφοδρό κύμα δυσαρέσκειας και ο αρμόδιος υπουργός Χρήστος Φώλιας ανακοινώνει τα περίφημα «41 μέτρα» για την αντιμετώπισή της. Αλλά δεν πείθει για την αποτελεσματικότητά τους. Ο δικομματισμός καταγράφει νέα υποχώρηση (54,5% το άθροισμα των δύο «μεγάλων») και οι δημοτικότητες των αρχηγών κατρακυλούν. Εννέα στους δέκα πολίτες δηλώνουν ότι δεν είναι ευχαριστημένοι από την κυβέρνηση, ενώ οκτώ στους δέκα συμφωνούν ότι η ψήφος τους θα εξαρτηθεί από την κοινωνική πολιτική που ασκείται. Το καμπανάκι αρχίζει να χτυπά…

  • Σκάνδαλα, φόροι και εκλογολογία

Ποιος είπε ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις; Η Λερναία Υδρα αποκτά και την «υπόθεση Παυλίδη» με τις κατηγορίες περί χρηματισμού που εκτοξεύει ο εφοπλιστής Φώτης Μανούσος εναντίον του στενού συνεργάτη του πρώην υπουργού. Με αφορμή τη ΔΕΘ το οικονομικό επιτελείο διαρρέει τους φθινοπωρινούς σχεδιασμούς του για έξτρα φορολόγηση των ελευθέρων επαγγελματιών και για το Ενιαίο Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, την ίδια στιγμή που χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων στενάζουν στις ουρές για το Κτηματολόγιο. Σε μία προσπάθεια να φανεί ότι το μεταρρυθμιστικό έργο της κυβέρνησης προχωρεί απρόσκοπτα αρχίζουν οι προετοιμασίες για τον «Καποδίστρια 2», μεταφέροντας την αναταραχή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ο Γιώργος Αλογοσκούφης, αν και βάλλεται πανταχόθεν για τη φορολογική πολιτική του, ρίχνει την ιδέα του «μεγάλου συνασπισμού» – δηλαδή της συνεργασίας των δύο «μεγάλων», ενώ από το Μαξίμου αρχίζουν ν’ ακούγονται οι πρώτες «απειλές» για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες εάν κορυφωθεί το «γαλάζιο αντάρτικο» που καλά κρατεί στις τάξεις των βουλευτών.

  • Σημείο καμπής η ΔΕΘ

Κι ενώ υπάρχουν όλα τα συστατικά για μία «δύσκολη ΔΕΘ» λόγω φορολογικών μέτρων, το κυβερνητικό σκάφος κλυδωνίζεται από τις καταγγελίες εναντίον του Γιώργου Βουλγαράκη για τις οικονομικές του δραστηριότητες και εναντίον του Θοδωρή Ρουσόπουλου για τις εκδοτικές δραστηριότητες της συζύγου του. Στο μεταξύ, αρχίζει να «σκάει» η πολύκροτη «υπόθεση Βατοπαιδίου», την οποία ουδείς στο Μαξίμου αξιολογεί ως σοβαρή.

Η πολυαναμενόμενη συνέντευξη Τύπου του Κώστα Καραμανλή στη ΔΕΘ εξελίσσεται σε ναυάγιο καθώς ο πρωθυπουργός στηρίζει με σθένος τους υπουργούς του, αρνούμενος να πάρει αποστάσεις από την περίφημη ρήση Βουλγαράκη «το νόμιμο είναι και ηθικό». Το κλίμα βαραίνει τόσο, ώστε έξι ημέρες μετά την πρωθυπουργική στήριξη ο Γ. Βουλγαράκης οδηγείται σε παραίτηση. Αλλά το κακό έχει γίνει: στην (έκτακτη) δημοσκόπηση των ημερών, το ΠΑΣΟΚ περνά για πρώτη φορά μπροστά από τη Ν.Δ., η δημοτικότητα του κ. Καραμανλή κατρακυλά και του κ. Παπανδρέου παίρνει την ανιούσα. Τίποτα πια δεν είναι όπως παλιά…

  • Στη δίνη του Βατοπαιδίου

Οι αποκαλύψεις για τις ανταλλαγές εκτάσεων μεταξύ Δημοσίου και Μονής Βατοπαιδίου παίρνουν χαρακτήρα χιονοστιβάδας. Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κάνει λόγο για «παραπλανηθέντες υπουργούς», η αντιπολίτευση μιλά για κολοσσιαίο σκάνδαλο και η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Ν.Δ. θυμίζει καζάνι που βράζει, με τον Β. Πολύδωρα να καταγγέλλει ανοιχτά τα «γαλάζια golden boys», τον Π. Τατούλη να ζητεί την παραίτηση Ρουσόπουλου και τον Στ. Δαϊλάκη να διαγράφεται για να επιστρέψει λίγο αργότερα. Οι αποκαλύψεις για εμπλοκή του ΠΑΣΟΚ στην πρώτη φάση της «υπόθεσης Βατοπαιδίου», στην παραχώρηση δηλαδή της περίφημης (πια) λίμνης Βιστωνίδας στη Μονή, κλείνουν την ψαλίδα, αλλά με τη Ν.Δ. να παραμένει στη δεύτερη θέση. Το «κόμμα του κανένα» αποκτά νέους «οπαδούς». Ο Κ. Καραμανλής χάνει κι άλλη από τη δημοτικότητά του και συναντά εκείνες των Γ. Παπανδρέου και Αλ. Τσίπρα. Το κόμμα του «κανένα» ενισχύεται θεαματικά. Το εγχώριο πολιτικό προσωπικό αρχίζει να αντιλαμβάνεται το μέγεθος της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Και να τρέμει…

  • Από την κρίση στην Εξεταστική

Το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης στρέφει το ενδιαφέρον του πολιτικού κόσμου και… του απλού κόσμου στην οικονομία. Οι έκτακτες συνεδριάσεις σε επίπεδο ηγετών κι επιτελείων, εκτός κι εντός συνόρων, δίνουν δραματικό τόνο. Η κυβέρνηση εγκαταλείπει το γνωστό μοτίβο των «μεταρρυθμίσεων», παίρνει ανάσα από τις «γκρι υποθέσεις» και υπόσχεται να κινηθεί στην κατεύθυνση της «κοινωνικής συνοχής». «Αλλαι αι βουλαί του Κυρίου» όμως. Η παραίτηση των δύο εισαγγελικών λειτουργών που ασχολούνται με το Βατοπαίδι πέφτει σαν βόμβα στο πολιτικό σκηνικό. Το κυβερνών κόμμα οδηγείται στην πρόταση για σύσταση Εξεταστικής και αποχωρεί από τη συζήτηση για Προανακριτική Επιτροπή που ζητεί η αντιπολίτευση με πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ. Το Βατοπαίδι κυριαρχεί, πάλι, και ο Θοδωρής Ρουσόπουλος, υπό το βάρος της πίεσης, παραιτείται από υπουργός Επικρατείας. Η ψαλίδα υπέρ του ΠΑΣΟΚ ανοίγει και η αδυναμία της Αριστεράς να προτείνει πειστικές διεξόδους από την οικονομική κρίση οδηγεί στο ψαλίδισμα των ποσοστών της – με τον ΣΥΡΙΖΑ για πρώτη φορά να καταγράφει μονοψήφια νούμερα.

  • Η σφαίρα των «κινητοποιήσεων»

Ούτε στους χειρότερους εφιάλτες της (οποιασδήποτε) κυβέρνησης δεν θα μπορούσε να υπάρξει τέτοιος Δεκέμβρης. Η Εξεταστική Επιτροπή φέρνει στην επιφάνεια σημαντικές (σκούρου γκρι) πτυχές της «υπόθεσης Βατοπαιδίου». Οι «γαλάζιες» φωνές που ζητούν «κάθαρση» πληθαίνουν και ο Β. Μεϊμαράκης μιλά πρώτος για πολιτικές ευθύνες (και) της Ν.Δ. Το «αντάρτικο» φουντώνει, ο Πέτρος Τατούλης διαγράφεται και ο εφιάλτης των «151» επιστρέφει. Ο φόβος των πολιτών εν όψει οικονομικής λαίλαπας χτυπά κόκκινο παρά τα πρώτα μέτρα «για την ενίσχυση της ρευστότητας». Η εκλογική βάση της Ν.Δ. φυλλορροεί, η ψαλίδα ανοίγει κι άλλο υπέρ του ΠΑΣΟΚ, το οποίο, όμως, δεν αγγίζει (δημοσκοπικά) την αυτοδυναμία. Ολα περνούν σε δεύτερο πλάνο όταν η σφαίρα του ειδικού φρουρού βρίσκει στην καρδιά το δεκαπεντάχρονο μαθητή Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο. Οι μαθητές ξεχύνονται στους δρόμους, οι γνωστοί άγνωστοι κουκουλοφόροι πιάνουν δουλειά. Θλίψη, οργή και ανασφάλεια διατρέχουν απ’ άκρη σ’ άκρη τη χώρα. Η ευχή αυτών των ημερών για Καλή Χρονιά μόνο τυπική δεν ακούγεται…

ΜΑΝΗ ΜΑΡΙΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Κυριακή, 28.12.08

 
Leave a comment

Posted by on December 29, 2008 in Uncategorized

 

2008: «Άγνωστες» λέξεις ενός δίσεκτου έτους

«Αγνωστες» λ�ξεις ενός δίσεκτου �τους

Ο πλανήτης μεγαλώνει κατά ένα χρόνο. Αυτός που φεύγει μάλλον τού έπεσε βαρύς, τόσο όσο βαριά είναι και τα προβλήματα που κληροδοτεί στον επόμενο. Τα γεγονότα που τον σημάδεψαν καταγράφηκαν στο διεθνές λεξιλόγιο είτε ως νεολογισμοί είτε ως λέξεις που η εξέλιξη διαφοροποίησε το νόημά τους ή ως έννοιες που επανήλθαν προς επαναξιολόγηση.

  • Aλλαγή ή Ομπαμάνια;

Οι πιο πολυσυζητημένες λέξεις του 2008. Η αλλαγή έγινε το σύνθημα με το οποίο εξελέγη ο Μπαράκ Ομπάμα, η προσδοκία των Αμερικανών αλλά και ολόκληρου του πλανήτη ότι ένας άνθρωπος, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, θα λειτουργήσει ως σωτήρας αναστρέφοντας το κλίμα πεσιμισμού που επικρατεί. Ο Ομπάμα καλείται να τηρήσει τις υποσχέσεις που έδωσε ως ένας άλλος Ρούσβελτ, για την αλλαγή στην οικονομία, στο περιβάλλον, στην Υγεία, στην Παιδεία, την εξωτερική πολιτική. Οι προκλήσεις είναι πολλές, το στοίχημα μεγάλο. Η εκλογή του Ομπάμα σηματοδοτεί από μόνη της μια μεγάλη αλλαγή για την Αμερική, το λαβωμένο γίγαντα που προσπαθεί και πάλι να σταθεί στα πόδια του. Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ είναι Αφροαμερικανός και κατάφερε να ενώσει γύρω του μια κατακερματισμένη από τις ανισότητες κοινωνία. Πάνω από όλα κατάφερε να αποδείξει ότι το αμερικανικό όνειρο παραμένει ζωντανό ακόμη κι αν έχει αποκτήσει πλέον άλλο νόημα.

Το αν ο Μπαράκ Ομπάμα καταφέρει τελικά να υλοποιήσει τη δέσμευση της αλλαγής είναι μια άλλη υπόθεση. Οι δύσπιστοι αμφισβητούν όχι μόνο την ικανότητά του αλλά και τις προθέσεις του θέτοντας ένα εύλογο ερώτημα: Πώς θα έρθει η «αλλαγή» όταν η νέα κυβέρνηση στελεχώνεται από άτομα που ανήκουν στο κατεστημένο της Ουάσιγκτον; Πώς, για παράδειγμα, θα λανσάρει η Αμερική μια νέα εξωτερική πολιτική έχοντας στο τιμόνι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ τη Χίλαρι Κλίντον, που είχε ταχθεί υπέρ του πολέμου στο Ιράκ; Ο Μπαράκ Ομπάμα έχει θεωρητικά μία τετραετία για να αποδείξει ότι το σύνθημα της αλλαγής δεν περιορίζεται σε μια ριζοσπαστική φρασεολογία.
Πρακτικά έχει πολύ λιγότερο χρόνο στη διάθεσή του μέχρις εξαντλήσεως των αποθεμάτων υπομονής και αντοχής των ίδιων των Αμερικανών αλλά και των Ευρωπαίων που είδαν στο πρόσωπό του την ελπίδα για μια νέου τύπου διακυβέρνηση, για ένα νέο πρότυπο ηγέτη που μπορεί να ανοίξει το δρόμο σε άλλους «Ομπάμα» της «γηραιάς ηπείρου».

  • Golden boys ή και girls

H φράση έγινε όρος της οικονομίας. Καλοντυμένοι άνδρες και γυναίκες με αψεγάδιαστα κοστούμια και τσάντες αξίας χιλιάδων δολαρίων, σύμβολα έως και το 2007 της επιτυχίας. Χρηματιστές, στελέχη τραπεζών και εταιριών. Η αποτυχία τους, η απάθειά τους μπροστά στην οικονομική καταστροφή αλλά και οι εξωφρενικά παχυλές αμοιβές τους προκάλεσαν οργή και αγανάκτηση.
Τα golden boys από σύμβολα επιτυχίας έγιναν σύμβολα μιας παταγώδους αποτυχίας, ενός εκ προμελέτης εγκλήματος κατά της παγκόσμιας αγοράς που αποκάλυψε ταυτόχρονα την ανικανότητα του κράτους να ρυθμίσει και πρωτίστως να ελέγξει. Εκατομμύρια μικροί αλλά και μεγάλοι επενδυτές ήταν απροετοίμαστοι για τη χρηματοπιστωτική κρίση που ξεκίνησε από τη Γουόλ Στριτ και επεκτάθηκε σε όλο τον κόσμο. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τα σπίτια τους, ακόμη περισσότεροι τις δουλειές τους.

Τα golden boys ανέλαβαν τις ευθύνες τους με παραιτήσεις σε κάποιες περιπτώσεις. Στελέχη όπως ο Ρίτσαρντ Φουλντ, ο «γορίλας» της Lehman Brothers, έκλεισαν το «μαγαζάκι» τους με πτώχευση αλλά δεν βγήκαν χαμένοι. Οι καταθέσεις τους στην αρμόδια επιτροπή του Κογκρέσου ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της οργής.

  • Εξαγορά – διάσωση (bailout)

Το πακέτο ενίσχυσης είτε με τη μορφή που δόθηκε στον ασφαλιστικό γίγαντα AIG είτε με τη μορφή που δόθηκε στις τράπεζες ήταν και θα είναι ο μεγάλος πονοκέφαλος για τις ηγεσίες σε όλο τον κόσμο. Η τακτική που ακολουθήθηκε αρχικά από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης Μπους και τη Fed ήταν πολύ διαφορετική από αυτήν που υποχρεώθηκαν τελικά να ακολουθήσουν οι αρμόδιοι. Η Lehman Brothers τιμωρήθηκε, όχι όμως η AIG και η Bear Stearns. Η προσπάθεια διάσωσης με στόχο την αποτροπή ενός ντόμινο πτωχεύσεων ήταν μια υποχρέωση απέναντι στην ίδια την αγορά. Το Σχέδιο Πόλσον, η παρέμβαση του Βρετανού πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν με μια σειρά γενναιόδωρων κινήσεων ενίσχυσης κυρίως των τραπεζών αλλά και των πολιτών, η κρίση – μαμούθ στην Ισλανδία, οι διαφωνίες της Γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ για τα όρια της κρατικής παρέμβασης ήταν τα θέματα που κυριάρχησαν το τελευταίο εξάμηνο του 2008. Οι όροι λειτουργίας των αγορών αλλά και η «αποτυχία» του laissez faire τέθηκαν επί τάπητος δίνοντας το έναυσμα για μια νέα σύγκρουση στους κόλπους της Ε.Ε. που φάνηκε λιγότερο ενωμένη από ό,τι η Αμερική.

  • Eπισιτιστική κρίση

Ο Ζαν Ζιγκλέρ, συντάκτης της έκθεσης του ΟΗΕ για το δικαίωμα στην τροφή, μιλούσε από τις αρχές του έτους για προαναγγελία εκατόμβης. Η επανάσταση των πεινασμένων σε όλο τον κόσμο πήρε το 2008 σάρκα και οστά όχι μόνο στον αναπτυσσόμενο κόσμο αλλά και στον αναπτυγμένο. Η πράσινη γεωργία, που έως το 2007 ήταν η πρόταση, μπήκε στην τροχιά της αμφισβήτησης καθώς οι φτωχοί έγιναν φτωχότεροι. Οι ηγέτες της Αφρικής και της Ασίας επέρριψαν τις ευθύνες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, που αγνόησαν τις προειδοποιήσεις ότι η προώθηση των βιοκαυσίμων σε συνδυασμό με την απουσία κοινής πολιτικής για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών οδήγησε στην κρίση των τροφίμων.

Τα στοιχεία του ΟΗΕ που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις αρχές Δεκεμβρίου δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αισιοδοξίας. Ο στόχος μείωσης των πεινασμένων του κόσμου κατά το ήμισυ μέχρι το 2015 απομακρύνεται όλο και περισσότερο. Η παγκόσμια επισιτιστική κρίση αύξησε κατά 40 εκατομμύρια τον πληθυσμό των πεινασμένων στον κόσμο το 2008. 963 εκατομμύρια άνθρωποι σήμερα δεν έχουν ένα πιάτο φαγητό. Από την Μπουρκίνα Φάσο έως τη Νιγηρία, την Ακτή Ελεφαντοστού και το Καμερούν, οι «διαδηλώσεις της κατσαρόλας», που ήταν ο κανόνας το 2008, αντιμετωπίστηκαν με καταστολή και αιματοχυσία. Στη Νότια Αφρική η φτώχεια έβαλε στο στόχαστρο τους μετανάστες, που έπεσαν θύματα μιας άγριας και πρωτοφανούς βαρβαρότητας.

  • Βιοκαύσιμα

Μέχρι και πριν από μερικά χρόνια τα βιοκαύσιμα προβάλλονταν ως η ενδεδειγμένη και παράλληλα η μοναδική λύση για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Το 2008 ήταν έτος αμφισβήτησης για τις περιβαλλοντικές πολιτικές που ακολουθήθηκαν. Το ζήτημα των βιοκαυσίμων δίχασε την παγκόσμια κοινότητα.

Ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα, εκτιμούν ότι η αύξηση της καλλιέργειας βιοκαυσίμων προσφέρει τεράστιες προοπτικές στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ωστόσο, αναλυτές αλλά και ανθρωπιστικές οργανώσεις συνδέουν τη χρήση των βιοκαυσίμων με την επισιτιστική κρίση.
Είναι ενδεικτικό ότι σύμβουλος του ΟΗΕ παρομοίασε τα βιοκαύσιμα με «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» ενώ πολλοί είναι αυτοί που τα θεωρούν μέρος του προβλήματος και όχι λύση. Δεν είναι σαφές αν ο Μπαράκ Ομπάμα θα θελήσει να αναθεωρήσει την πολιτική που άρχισε να εφαρμόζει η κυβέρνηση Μπους με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της αμερικανικής οικονομίας από το πετρέλαιο. Στις ΗΠΑ έχει εγκριθεί η επένδυση 35 δισ. δολαρίων την επόμενη δεκαετία για την ανάπτυξη της λεγόμενης πράσινης οικονομίας που μένει να αποδειχθεί πόσο πράσινη είναι. Η Ευρώπη αναζητά ακόμη τη συναίνεση στα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν για τη μείωση των ρύπων.

  • «Taj Mahal»

Επτά χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου, το ζήτημα της τρομοκρατίας παραμένει επίκαιρο. Το 2008 «έκλεισε» με τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη που προκάλεσαν σοκ και δέος όχι τόσο για τον αριθμό των θυμάτων όσο για το σχέδιο των τρομοκρατών. Η απόβαση στο οικονομικό κέντρο της Ινδίας και το μακελειό που ακολούθησε απέδειξαν ότι κανείς δεν είναι ασφαλής την ώρα που δύο πολεμικά μέτωπα παραμένουν ανοικτά.

Ο πόλεμος των τριών μηνών -όπως είχε προβλεφθεί η διάρκεια της επέμβασης στο Ιράκ, που άνοιξε και τον ασκό του Αιόλου- βρίσκεται ήδη στο πέμπτο έτος. Η αποχώρηση των Αμερικανών δεν έχει αρχίσει ακόμη. Στο Αφγανιστάν η μάχη των Αμερικανών αλλά και των συμμάχων τους φαίνεται να έχει χαθεί οριστικά. Οι Ταλιμπάν, που ελέγχουν τη χώρα, φαίνεται ότι θα αποτελέσουν τους νέους συνομιλητές των ΗΠΑ αλλά και των Ευρωπαίων, που βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μια κατάσταση που έχει προκαλέσει μόνο δεινά και νέες εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή.

  • Ναργκίς

Αυτό ήταν το όνομα του τυφώνα, του δεύτερου καταστρεπτικότερου που σάρωσε ποτέ την Ασία. Με περισσότερες από 133.000 νεκρούς και αγνοούμενους, από τους οποίους το 40% ήταν παιδιά, οι εικόνες από το Δέλτα του Ιραουάντι της Μιανμάρ έκαναν το γύρο του κόσμου προκαλώντας σοκ αλλά και προβληματισμό για την πολιτική της Δύσης έναντι του στρατιωτικού καθεστώτος της χώρας, που διατηρεί στενή σχέση με την Κίνα.

  • Σάρα, Μάρα, Κάρλα

Με όποια σειρά προτιμάτε. Αυτές ήταν οι γυναίκες που έκλεψαν την παράσταση το 2008, η καθεμία για τους δικούς της λόγους και με το δικό της στιλ. Η Σάρα Πέιλιν, κυβερνήτης της Αλάσκας και υποψήφια αντιπρόεδρος των Ρεπουμπλικανών με τον Τζον Μακ Κέιν, ηττήθηκε αλλά δεν πτοήθηκε. Η ζωή της, ο προκλητικός συντηρητισμός της, οι δηλώσεις της και οι φιλοδοξίες της την κατατάσσουν πολύ ψηλά στη λίστα με τα πρόσωπα της χρονιάς. Η Σάρα συζητήθηκε και θα συζητηθεί ακόμη περισσότερο καθώς δεν έχει παραιτηθεί από το όνειρο της διεκδίκησης, όχι πλέον της αντιπροεδρίας αλλά της προεδρίας…

Στην Ιταλία η πορεία της 33χρονης Μάρα Ροζάριο Καρφάνια απέδειξε ότι η ομορφιά είναι το εισιτήριο και για την πολιτική, όταν μάλιστα αυτός που κάνει τις επιλογές ονομάζεται Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Τopless μοντέλο, φιναλίστ στα καλλιστεία για τη Μις Ιταλία, παρουσιάστρια στην ιταλική τηλεόραση και ηθοποιός, η Μάρα ως υπουργός Ισότητας ήταν κάτι παραπάνω από αλατοπίπερο στην κυβέρνηση Μπερλουσκόνι. Και γι’ αυτό ανταμείφθηκε παίρνοντας το πόστο της κυβερνητικής εκπροσώπου.

Η κυρία όμως που έκλεψε την παράσταση δεν ήταν άλλη από την Κάρλα Μπρούνι. Η Ιταλίδα σταρ παντρεύτηκε τον Νικολά Σαρκοζί και έγινε η πρώτη κυρία στο Μέγαρο των Ηλυσίων. Πέντε μήνες μετά το πολύκροτο διαζύγιό του με τη Σεσιλιά, ο 53χρονος Γάλλος πρόεδρος ντύθηκε για τρίτη φορά γαμπρός. Το ζευγάρι πέρασε την πρώτη νύχτα του γάμου στη Λαντέρν, το «καταφύγιο» του Γάλλου ηγέτη στις Βερσαλλίες. Ο Τύπος διεθνώς και χωρίς εξαιρέσεις έχυσε άπλετο μελάνι για τα μάτια της Κάρλα. Η ζωή του προέδρου μετατράπηκε σε σαπουνόπερα, γεγονός που μάλλον δεν τον στενοχώρησε ιδιαίτερα. Το αντίθετο. Η Κάρλα ήρθε στη ζωή του Νικολά την κατάλληλη στιγμή, όταν είχε αρχίσει να κατρακυλά στις δημοσκοπήσεις. Ολοι υποκλίθηκαν στην απόλυτη γοητεία της.

ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΤΕΛΛΑ, Ελεύθερος Τύπος, Κυριακή, 28.12.08

 

Το αλφαβητάρι της χρονιάς

Το αλφαβητάρι της χρονιάς

Αν υπήρξαν κάποιοι που πίστευαν ότι επειδή το 2008 άρχισε άσχημα, δεν μπορούσε παρά να τελειώσει και άσχημα, έπεσαν έξω. Τελείωσε πολύ χειρότερα. Ηταν ένας χρόνος από αυτούς που κανείς δεν θέλει να ξανάρθουν. Είχε απ’ όλα: σκάνδαλα, σκανδαλολογία, ανατροπές, παραιτήσεις, επιτυχίες, φιάσκo και κυρίως δημοσκοπήσεις. Ηταν η χρονιά των δημοσκοπήσεων. Περισσότερες δεν υπήρξαν ποτέ άλλοτε στο παρελθόν. Οπως ποτέ άλλοτε δεν μας απασχόλησαν τόσο πολύ πρόσωπα που σε άλλη περίπτωση δεν θα τους δίναμε σημασία.

Βασικά το 2008 ήταν μια περίοδος του δημόσιου βίου που αναλώθηκε σε πολιτικές αντιδικίες περί σκανδάλων. Κρίσιμα θέματα, όπως το βέτο στην ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, η ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ και η δρομολόγηση της απεμπλοκής του Δημοσίου από την Ολυμπιακή, ο ασφαλιστικός νόμος, οι ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία και οι σχέσεις με την Κίνα, χάθηκαν μέσα στις αντιδικίες για υποθέσεις διαφθοράς. Η «Ζαχοπουλειάδα», κληρονομιά από το προηγούμενο έτος, οδήγησε στην αναγκαστική, έστω προσωρινή, ανεξαρτητοποίηση του βουλευτή κ. Κ. Κουκοδήμου. Ο κ. Βασ. Μαγγίνας άφησε το υπουργείο Απασχόλησης, όταν κατηγορήθηκε για παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας. Το όνομα του πρώην υπουργού κ. Αρ. Παυλίδη ενεπλάκη σε υπόθεση χρηματισμού. Ο πρώην υπουργός κ. Ι. Κεφαλογιάννης καταδικάστηκε για παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη.

Για οποιαδήποτε αντιπολίτευση μια κυβέρνηση με τέτοια προβλήματα θα ήταν εύκολη λεία. Αλλά στο ΠΑΣΟΚ, τους πρώτους μήνες του έτους, προσπαθούν να οργανώσουν συνέδριο σε κλίμα ομφαλοσκόπησης. Οι οπαδοί του κ. Ευ. Βενιζέλου ετοιμάζουν «ρεύμα ιδεών», η Χαρ. Τρικούπη εκφράζει τη δυσφορία της και η ίδρυσή του αναστέλλεται. Μετά το συνέδριο, στο κομματικό ρετιρέ αναδεικνύονται δύο νέα πρόσωπα. Ο κ. Ι. Ραγκούσης, που έγινε γραμματέας του Ε.Σ. του κόμματος, και ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, που πήρε τη θέση του ως εκπρόσωπος Τύπου.

Δεν επήλθε όμως η ανάκαμψη. Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί ούτε καν να δώσει ένα στίγμα και οι δημοσκοπήσεις συνεχίζουν ως το καλοκαίρι να δίνουν προβάδισμα στη Ν.Δ. Ακόμη και ένα ατύχημα που είχε ο κ. Γ. Παπανδρέου με το ποδήλατό του θεωρήθηκε κακός οιωνός.

Εν τω μεταξύ, η Σύνοδος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς στο πολυτελέστερο ξενοδοχείο της χώρας, στο Λαγονήσι, σχολιάζεται αρνητικά. Πολλοί άρχισαν ήδη να ψιθυρίζουν ότι αν δεν αλλάξουν από το Σεπτέμβριο τα πράγματα, ο κ. Παπανδρέου θα έχει σοβαρό πρόβλημα.

Ζωηρό ενδιαφέρον, εν τω μεταξύ, προκαλεί ένα πρόσωπο που εισβάλλει θριαμβευτικά στην κεντρική πολιτική σκηνή. Ο μόλις 33 ετών κ. Αλ. Τσίπρας επικρατεί με 70% έναντι του κ. Φ. Κουβέλη στον Συνασπισμό και γίνεται ο νεότερος αρχηγός κόμματος της Μεταπολίτευσης. Οι δημοσκοπήσεις τον επιβραβεύουν, οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ κατευθύνονται στον ΣΥΡΙΖΑ και οι εκκλήσεις για συνεργασία που απευθύνει απεγνωσμένα η Χαρ. Τρικούπη απορρίπτονται.

Η κυβέρνηση δεν έχει σθεναρή αντιπολίτευση αλλά την ταλαιπωρούν οι έριδες στο δικό της στρατόπεδο. Οι προσωπικές κόντρες γοήτρου διαδέχονται η μία την άλλη. Οι προβληματικές σχέσεις του κ. Γ. Αλογοσκούφη με τον κ. Γ. Σουφλιά, καθώς και οι υπόγειες αντιδικίες ανάμεσα στον κ. Ευ. Μεϊμαράκη και το διάδοχό του στη Ρηγίλλης κ. Ελ. Ζαγορίτη και τον κ. Θ. Ρουσόπουλο απασχολούν πολλές φορές την επικαιρότητα. Ανάμεσα στον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ και τον κοινοτικό επίτροπο κ. Στ. Δήμα εξελίσσεται μια βεντέτα που θα κρατήσει όλο το χρόνο.

Θα χάσει τη μάχη με την αρρώστια που τον ταλαιπώρησε για πολλούς μήνες ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, αφήνοντας πίσω του το στίγμα της ισχυρής παρουσίας του στο δημόσιο βίο. Στις αρχές Φεβρουαρίου οι μητροπολίτες επιλέγουν για διάδοχό του τον -πρώην αντίπαλό του- Θηβών κ. Ιερώνυμο, που αρχίζει να αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας της Ελληνικής Εκκλησίας και αποκαθιστά τις σχέσεις της με το Φανάρι.

Ισως ήταν η έκπληξη της χρονιάς: κομμουνιστής πρόεδρος σε κοινοτική χώρα. Στις κυπριακές εκλογές το κόμμα του Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου μένει εκτός δεύτερου γύρου και η τελική αναμέτρηση ανάμεσα στον κ. Ι. Κασουλίδη και τον κ. Δημ. Χριστόφια κρίνεται υπέρ του δευτέρου. Αμέσως ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας αρχίζει επαφές με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Αλλά ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν θα είναι παρών για να δει τη συνέχεια: Χάνει τη μάχη με τη ζωή στα τέλη Νοεμβρίου.

Κάπως ορμητικά εισβάλλει στο πολιτικό προσκήνιο και ένα νέο πρόσωπο: ο επιχειρηματίας κ. Α. Βγενόπουλος, του όποιου οι κινήσεις επιρροής, ακόμη και η εμπλοκή στα διοικητικά του Παναθηναϊκού, ερμηνεύονται ως ενδιαφέρον συμμετοχής στο πολιτικό παιχνίδι. Η αντιπολίτευση του καταλογίζει κερδοσκοπία στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης του ΟΤΕ και εκείνος καταθέτει αγωγές κατά των προέδρων του ΠΑΣΟΚ και του Συνασπισμού. Οταν καλείται στη Βουλή αναφέρει: «Εχω τις απαντήσεις, περιμένω τα ερωτήματα» .

Λίγο μετά την έναρξη της δίκης για το σκάνδαλο Siemens στη Γερμανία, οι προβολείς πέφτουν στο ελληνικό σκέλος του. Η εταιρία διέθεσε κάπου εκατό εκατομμύρια ευρώ για να δωροδοκήσει πάσης φύσεως αξιωματούχους στην Ελλάδα. Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο όταν αποδεικνύεται ότι έφτασε στο ταμείο του ένα εκατομμύριο μάρκα. Το πρόβλημα μεγαλώνει καθώς φήμες εμπλέκουν και έναν πρώην υπουργό. Αλλά στη συνέχεια, η προσωπική σχέση του επικεφαλής της εταιρίας στην Ελλάδα κ. Μιχ. Χριστοφοράκου με υπουργούς και βουλευτές της Ν.Δ. αναστατώνει το κυβερνητικό στρατόπεδο.

Με φόντο αυτό το σκάνδαλο, οι ήδη κακές σχέσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Παπανδρέου με τον προκάτοχό του επιδεινώνονται. Οταν ο κ. Σημίτης θα διατυπώσει δημοσίως τη διαφωνία του για τη θέση του ΠΑΣΟΚ να εγκρίνονται οι μεγάλες ευρωπαϊκές επιλογές με δημοψήφισμα, ο κ. Παπανδρέου τον θέτει εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Μετά το σοκ, αποσαφηνίζει ότι δεν σκοπεύει ούτε να αποχωρήσει από την πολιτική ούτε να ιδρύσει νέο κόμμα, όπως του απέδιδαν.

Νέο μέτωπο για την κυβέρνηση δημιουργεί η επιμονή του προέδρου Μπους να ενταχθούν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ, χωρίς να έχει επιλυθεί το πρόβλημα της ονομασίας τους. Ο κ. Κ. Καραμανλής στη Σύνοδο Κορυφής της συμμαχίας στο Βουκουρέστι θα ασκήσει βέτο, που θα γίνει δεκτό με ικανοποίηση στο εσωτερικό αλλά θα περιπλέξει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε ήδη εκφράσει δυσαρέσκεια για τις επιλογές της ελληνικής κυβέρνησης να συνεργαστεί με τη Μόσχα σε θέματα μεταφοράς ενέργειας με την υπογραφή συμφωνίας για κατασκευή δύο αγωγών. Στη συνέχεια, η μεσολαβητική πρόταση του κ. Μάθιου Νίμιτς θα απορριφθεί, οι σχέσεις με την κυβέρνηση Γκρούεφσκι θα ενταθούν και τα Σκόπια θα καταφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Ξέροντας ότι η οικονομική κρίση επέρχεται και καθώς η τιμή του πετρελαίου καλπάζει και πυροδοτεί την ακρίβεια, ο κ. Γ. Αλογοσκούφης προβλέπει δυσκολία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού και αναγγέλλει μέτρα. Η κυβέρνηση πιέζεται από πολλές πλευρές, ενώ επανακάμπτει και ο εφιάλτης με τις πυρκαγιές που απειλούν να κάψουν ό,τι απέμεινε το 2007. Ωστόσο, η Ν.Δ. διατηρεί την πρωτοκαθεδρία στις μετρήσεις κοινής γνώμης.
Ολοκληρώνεται στις αρχές του θέρους το ναυάγιο της συνταγματικής αναθεώρησης, που είχε αρχίσει στο τέλος του χειμώνα με την αποχώρηση του ΠΑΣΟΚ από τη διαδικασία. Τα άλλα κόμματα αναθεωρούν μόνο τρεις από τις εξήντα προτεινόμενες διατάξεις, μία από τις οποίες είναι η κατάργηση του επαγγελματικού ασυμβίβαστου των βουλευτών. Η απαξίωση της διαδικασίας συνεχίζεται με τις καταγγελίες που κάνουν στη Βουλή οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ για «νοθεία», που οργάνωσαν οι βουλευτές της Ν.Δ. στην ψηφοφορία που έγινε στα τέλη Μαΐου.

Πριν βγει το καλοκαίρι, αποδεικνύεται ότι όσα δεν κατάφερε σε βάρος της κυβέρνησης η αντιπολίτευση το κατάφεραν οι υπουργοί της. Ο κ. Γ. Βουλγαράκης θα χρειαστεί να δώσει εξηγήσεις για τις φορολογικές του διευθετήσεις και ο κ. Θ. Ρουσόπουλος για την αγορά σπιτιών. Το κλίμα επιδεινώνεται όταν ο κ. Καραμανλής προσφέρει κάλυψη στους βαλλόμενους συνεργάτες του από τη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης. Στις επόμενες δημοσκοπήσεις η Ν.Δ. περνάει για πρώτη φορά πίσω από το ΠΑΣΟΚ και το προφίλ του πρωθυπουργού αρχίζει να ραγίζει.

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις από τη στιγμή που η επικαιρότητα εστιάζεται στο πρόσωπο του ηγουμένου Εφραίμ και τη Μονή Βατοπαιδίου. Οι αποκαλύψεις πέφτουν βροχή. Αναγνωρίσεις κυριότητας εκτάσεων, από την εποχή του ΠΑΣΟΚ, επαφές με κυβερνητικούς παράγοντες και κρατικούς λειτουργούς, ανταλλαγές ακινήτων εις βάρος του Δημοσίου, οικονομικές δραστηριότητες ενισχύουν την πεποίθηση περί μεγάλου σκανδάλου και φέρνουν την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση. Ο κ. Βουλγαράκης λίγο καιρό μετά αναγκάζεται να παραιτηθεί και αργότερα το ίδιο κάνει και ο υπουργός Επικρατείας. Η Ν.Δ. δεν διακινδυνεύει τη συμμετοχή της σε μια ψηφοφορία για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής που ζητεί η αντιπολίτευση και δεν προσέρχεται καν στη Βουλή. Συμφωνεί, ωστόσο, να συσταθεί Εξεταστική Επιτροπή, από τις εργασίες της οποίας ωστόσο δεν προκύπτουν εντυπωσιακά στοιχεία.

Στο Πεκίνο οι Κινέζοι οργάνωσαν τον Αύγουστο με επιτυχία τους 29ους Ολυμπιακούς Αγώνες, χωρίς να κρύβουν ότι προσπάθησαν να ξεπεράσουν τον πήχυ που έβαλε ψηλά η Αθήνα το 2004. Στην Ελλάδα όμως οι Αγώνες του Πεκίνου έδωσαν αφορμή για τον απολογισμό της ολυμπιακής Ελλάδας και μελαγχολικές διαπιστώσεις. Ο,τι κερδήθηκε το 2004, τέσσερα χρόνια αργότερα είχε ήδη χαθεί. Ούτε η ακτινοβολία της επιτυχίας αξιοποιήθηκε ούτε μετα-ολυμπιακή αξιοποίηση των υποδομών υπήρξε ούτε το μοντέλο οργάνωσης λειτουργίας της προετοιμασίας είχε συνέχεια.

Το καλοκαίρι του 2008 -αλλά και στη συνέχεια- το βαρύ κλίμα στο κυβερνητικό στρατόπεδο τροφοδοτείται πλέον από το εσωτερικό. Οι κ.κ. Β. Πολύδωρας, Ι. Μανώλης, Αθ. Γιαννόπουλος, Μάξ. Χαρακόπουλος -και κατά περίπτωση και άλλοι- βάλλουν διαρκώς εναντίον υπουργών και ιδίως κατά του κ. Ρουσόπουλου. Η κοινοβουλευτική πλειοψηφία κινδυνεύει όταν ο βουλευτής Δράμας κ. Στ. Δαϊλάκης απομακρύνεται από την Κ.Ο. και η επιβίωση της κυβέρνησης κρίνεται από τις διαθέσεις του κ. Π. Τατούλη. Ο κ. Δαϊλάκης επανεντάσσεται και έτσι διευκολύνεται η διαγραφή του κ. Τατούλη, όταν η κριτική του εστράφη προσωπικά κατά του πρωθυπουργού.

Υπό κανονικές συνθήκες, μια κυβέρνηση με τόσα προβλήματα θα οδηγείτο στην κάλπη, υπολογίζοντας στον αιφνιδιασμό των αντιπάλων της. Αλλά αυτό το πλεονέκτημα χάθηκε από τη στιγμή που όλες οι δημοσκοπήσεις άρχισαν να δίνουν ως πρώτο κόμμα του ΠΑΣΟΚ, ενώ σταδιακά και το προφίλ του πρωθυπουργού άρχισε να υποχωρεί στη σύγκριση με τον κ. Παπανδρέου. Το ΠΑΣΟΚ ξεκίνησε πολύ άσχημα, αλλά πριν κλείσει ο χρόνος βρέθηκε μπροστά με διαφορά.

Φυσικά η ανατροπή που κατέγραφαν οι δημοσκοπήσεις προερχόταν κυρίως από τις οικονομικές δυσκολίες που διευρύνθηκαν όταν κλιμακώθηκε η διεθνής κρίση. Η κυβέρνηση κατήρτισε ένα σχέδιο στήριξης του τραπεζικού συστήματος, ύψους 28 δισ. ευρώ, για να διατηρήσει τη ρευστότητα στην αγορά, αλλά δεν κατάφερε να το θέσει αμέσως σε εφαρμογή.

Χωρίς αμφιβολία, το μεγάλο γεγονός της χρονιάς ήταν η δολοφονία του ανυποψίαστου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, μόλις 15 ετών, από αστυνομικό στα Εξάρχεια, στις 6 Δεκεμβρίου. Το ίδιο βράδυ ξέσπασε κύμα οργής και για μέρες η Αθήνα ήταν παραδομένη στις διαδηλώσεις, αλλά και στα επεισόδια και τις καταστροφές που προκάλεσαν το διεθνές ενδιαφέρον, καθώς επεκτάθηκαν σε όλη τη χώρα. Πίσω από τα έκτροπα, υπήρχε σε εξέλιξη ένα μεγάλο κίνημα διαμαρτυρίας των νέων.

Ψάχνοντας για διέξοδο, ο πρωθυπουργός ανέλαβε προσωπικά την ευθύνη για τα κυβερνητικά λάθη στο σκάνδαλο του Βατοπαιδίου και αναγνώρισε τους λόγους που έκαναν τη νεολαία να διαμαρτύρεται. Η ψυχολογία στην κυβερνητική παράταξη βελτιώθηκε αλλά οι επόμενες κινήσεις θα είναι αυτές που θα διαμορφώσουν τις συνθήκες παράδοσης της σκυτάλης των πολιτικών εξελίξεων στο νέο έτος.

Ωσπου να βγει αυτός ο χρόνος, κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι δεν μας επιφυλάσσει και άλλες εκπλήξεις. Σε κάθε περίπτωση όμως, η κληροδοσία του στο 2009 θα είναι πιο βαριά από την κληρονομιά που βρήκε. Και αυτό αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά.

ΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, Ελεύθερος Τύπος, Κυριακή, 28.12.08

 
Leave a comment

Posted by on December 29, 2008 in Γεγονότα 2008

 

Τα πρόσωπα που αναδείχτηκαν μέσα από την κρίση

Η χρονιά που πέρασε έχει από κάθε άποψη τα χαρακτηριστικά του προθάλαμου για το 2009, της χρονιάς που κατά γενική ομολογία θα αποτελέσει, σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας, μία από τις χειρότερες των τελευταίων δεκαετιών.

Αυτοί που προέβλεψαν τα γεγονότα και αυτοί που έγιναν οι πρωταγωνιστές σ’ αυτά δεν ήταν τα ίδια πρόσωπα, τουλάχιστον όχι στην πλειονότητά τους. Στη διεθνή οικονομική σκηνή αλλά και την ελληνική οικονομία, αυτοί οι «πρωταγωνιστές» ετοιμάζονται να πάρουν τη σκυτάλη και για τον επόμενο χρόνο. Ο ET.f επιχειρεί να καταγράψει όχι μόνο τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και την προβολή του «ρόλου» τους για τον επόμενο χρόνο.

  • Σημεία αναφοράς

Δύο πρόσωπα αναδείχθηκαν το 2008 ως σημεία αναφοράς στην ελληνική οικονομία, ο υπ. Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφης και ο νέος διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γ. Προβόπουλος.
Αν και πολιτικά προέρχονται από τον ίδιο πολιτικό χώρο, τη Ν. Δ., δεν φαίνεται να κινούνται στις ίδιες «ράγες» όσον αφορά την οικονομική πολιτική.

Ο Γ. Αλογοσκούφης, οικονομολόγος με βαρύ βιογραφικό σαν ακαδημαϊκός, πριν αναλάβει τη θέση του υπ. Οικονομίας είχε την… ατυχία να συμβάλει καθοριστικά το φθινόπωρο του 2007 στη «γραμμή» της προσφυγής στις κάλπες, με ζητούμενο αλλαγές στην οικονομία. Οι εκλογές έγιναν εν μέσω συνθηκών που επιβεβαίωναν την είσοδο σε μία χωρίς προηγούμενο διεθνή κρίση που είχε ξεσπάσει από τον Ιούλιο.

Οι ατυχείς δηλώσεις του ότι η ελληνική οικονομία είναι «θωρακισμένη» απέναντι στην κρίση έδειχναν δύο πράγματα:

– Ηξερε ότι η κρίση έχει ξεσπάσει και είναι διεθνής.
– Είχε κάποιο σχέδιο για το πώς θα την αντιμετωπίσει, αφού υποστήριξε τη διεξαγωγή εκλογών με θέμα την οικονομία.

Η συνέχεια δεν ήταν τόσο ευχάριστη. Η κρίση πράγματι ήταν πολύ σοβαρή, αλλά η ελληνική οικονομία αποδείχθηκε χωρίς κανένα «θώρακα». Χρειάσθηκε να διοχετευθεί ένα τεράστιο για τα ελληνικά δεδομένα ποσό 28 δισ. ευρώ στις τράπεζες για να στηριχθεί το κατά τα άλλα ισχυρό ελληνικό τραπεζικό σύστημα, ανακοινώθηκαν παροχές στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις για να διευκολύνουν τη δανειοδότησή τους, που μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έφθασαν, και από κοντά κάποιες κοινωνικές παροχές (άνεργοι, συνταξιούχοι, κ.λπ.) από τον καινούργιο χρόνο. Το εντυπωσιακό είναι ότι ο μοναδικός «θώρακας» που λειτούργησε προστατευτικά μέχρι σήμερα στην οικονομία δεν είναι αυτόΤο… δίδυμο των τραπεζιτών
ς που παρείχαν τα χαρακτηριστικά «καθυστέρησης» της ελληνικής οικονομίας έναντι των άλλων ευρωπαϊκών, δηλαδή οι ανελαστικότητες που χαρακτηρίζουν τις αγορές προϊόντων, εργασίας και υπηρεσιών.

Αυτό το τελευταίο, μάλιστα, το παραδέχθηκε ο διοικητής της ΤτΕ Γ. Προβόπουλος δημοσίως. Κάπου εδώ αρχίζει να φαίνεται και η διαφορά μεταξύ των δύο ανδρών. Ο Γ. Προβόπουλος, που ως διοικητής της ΤτΕ βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να μην κουβαλάει ευθύνες από χειρισμούς προ της κρίσης, έχει διακριτικά, αλλά επανειλημμένα αξιολογήσει ως ανεπαρκείς τις κινήσεις της οικονομικής πολιτικής στην προ της κρίσης περίοδο, ανοίγοντας έτσι ένα μέτωπο με τον υπουργό Οικονομίας.

Παράλληλα, προειδοποιεί -το κάνει κάθε φορά που του δίνεται η ευκαιρία- ότι η κρίση είναι πολύ πιο σοβαρή σε σχέση με την εικόνα που δίνεται και υπογραμμίζει ότι η ανεπάρκεια της της οικονομίας δεν επιτρέπει κουβέντες για «χαλάρωση» της οικονομικής πολιτικής ανάλογη με εκείνη άλλων χώρών της ΟΝΕ. Το σημείο αυτό, ίσως είναι το μοναδικό στο οποίο συγκλίνει -σε διαφορετικό βαθμό παρ’ όλα αυτά- με τον υπ. Οικονομίας.

Αρκετοί απέδωσαν αυτή τη διαφοροποίηση του κ. Προβόπουλου από τον κ. Αλογοσκούφη στις ενδοκυβερνητικές συγκρούσεις, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι που τοποθετούν το διοικητή της ΤτΕ στο πολιτικό περιβάλλον του κ. Σουφλιά, ο οποίος διατηρούσε ανέκαθεν «μέτωπο» διαφορετικής προσέγγισης στην οικονομία με τον υπουργό Οικονομίας.

Αλλοι, όμως, ερμηνεύουν διαφορετικά και κάπως πιο μακροπρόθεσμα τη στάση αυτή του κ. Προβόπουλου. Λένε ότι ο διοικητής της ΤτΕ βλέπει αλλαγές προσώπων ή και κομμάτων στην πολιτική διακυβέρνηση και σηκώνει… αναχώματα απέναντι σε πρωτοβουλίες υπουργών που θα διαδεχθούν τον κ. Αλογοσκούφη.

Δεν ήταν όμως οι μοναδικοί. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Δ. Δασκαλόπουλος, με πρωτοβουλίες αλλά και δηλώσεις που άγγιζαν τα όρια της πολιτικής παρέμβασης, «χτύπησε» σε δύο σημεία. Από τη μία επιχείρησε μια προσέγγιση με την ηγεσία της ΓΣΕΕ, αναζητώντας ένα «κοινό τόπο» συνεννόησης μεταξύ εργοδοσίας και συνδικάτων -που προκάλεσε τη δυσαρέσκεια της κυβέρνησης-, και από την άλλη στράφηκε με έντονα κριτική στάση απέναντι στην κυβέρνηση, με τρόπο που δεν είχε συνηθίσει ο ΣΕΒ την κυβέρνηση και τη Ν.Δ. Στην απέναντι πλευρά εμφανίσθηκε ο κ. Μίχαλος, πρώην στέλεχος του υπ. Οικονομίας και νυν πρόεδρος του ΕΒΕΑ, να λειτουργεί επιθετικά και να θέτει θέμα μεγαλύτερης απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας, κάτι που είχαν ήδη αρχίσει να ψιθυρίζουν κάποια κυβερνητικά στελέχη.

Στο δίδυμο των δύο κρατικού ενδιαφέροντος επιχειρήσεων, τη ΔΕΗ και τον ΟΤΕ, η παρουσία των κ. κ. Τ. Αθανασόπουλου και Π. Βουρλούμη ήταν επίσης χαρακτηριστική.

Ο κ. Αθανασόπουλος, δείχνοντας να αγνοεί ότι η τιμή παροχής του ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα δεν αφορά μόνο εμπορική συναλλαγή αλλά και την παροχή κοινωφελούς υπηρεσίας, επιχείρησε να κινηθεί σαν διευθύνων σύμβουλος επιχειρηματικού ομίλου και όχι της ΔΕΗ, αυξάνοντας τιμές και κόστος παροχής υπηρεσιών. Προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και λίγο έλλειψε να… εξοστρακιστεί.

Από τον κ. Π. Βουρλούμη δεν έλειψαν οι πρωτοβουλίες που τον έφεραν στο κέντρο έντονων προστριβών. Ομως, η είσοδος των Γερμανών στον ΟΤΕ, παρότι δεν έχει οδηγήσει σε απομάκρυνσή του, έχει αλλάξει το κέντρο βάρους λήψης των αποφάσεων, με αποτέλεσμα το τελευταίο τετράμηνο ο Π. Βουρλούμης να έχει αποσυρθεί από το κέντρο.

  • Το… δίδυμο των τραπεζιτών

Το δίδυμο των επικεφαλής της Εθνικής και της Alpha Bank πρωταγωνίστησε το 2008 στις τραπεζικές εξελίξεις. Με μία μόνο παρέμβασή του, ο πρόεδρος της Alpha Bank Γιάννης Κωστόπουλος άνοιξε το δρόμο σε όλες τις τράπεζες για τη συμμετοχή τους στο σχέδιο στήριξης των τραπεζών. «Η Alpha Bank θα ενταχθεί στο σχέδιο, κάνοντας χρήση όλων των μέτρων που το Δημόσιο μας παρέχει. Αναλαμβάνουμε την πρωτοβουλία να ενταχθούμε πρώτοι. Ετσι, απαλλάσσουμε τις υπόλοιπες τράπεζες από κάθε δισταγμό», είπε με παρρησία ο κ. Κωστόπουλος.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Τάκης Αράπογλου, εκφράζοντας τον πολυμετοχικό και μη κρατικό πλέον χαρακτήρα της Εθνικής, δεν είχε σπεύσει να υιοθετήσει τα μέτρα, δηλώνοντας ότι θα τηρήσει στάση αναμονής μέχρι την 1η Φεβρουαρίου 2009. Τελικώς, αποδέχθηκε τη συμμετοχή της Εθνικής, «αναγνωρίζοντας τον ιδιαίτερο ρόλο που καλείται να διαδραματίσει, ώστε οι επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά και γενικότερα η οικονομία να αντεπεξέλθουν στη σημερινή συγκυρία». Κοινή συνισταμένη και των δύο αποτελούν οι ψύχραιμες και εύστοχες δηλώσεις τους για το τραπεζικό σύστημα, αλλά και την πραγματική οικονομία. Ο κ. Αράπογλου επισημαίνει ότι διεθνώς, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής αγοράς, οι συνέπειες της κρίσης θα έχουν ως αποτέλεσμα εξαγορές και συγχωνεύσεις, με στόχο την αύξηση των εσόδων μέσω και της μείωσης του λειτουργικού κόστους. Ο κ. Κωστόπουλος δηλώνει εδώ και χρόνια ότι τα νούμερα λένε πως στην Ελλάδα υπάρχει χώρος για δυόμισι τράπεζες. Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του τραπεζικού σκηνικού, ρόλο έχει να διαδραματίσει και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, υπό τον κ. Αγγελο Φιλιππίδη. Δεν είναι άνευ σημασίας η πρωτοβουλία του Τ.Τ. να χρηματοδοτήσει με €400 εκατ. την αποπεράτωση της Εγνατίας.

  • Διεθνείς παράγοντες για τη χρονιά που φεύγει

Η επιστροφή των αιρετικών οικονομολόγων
– Τζότζεφ Στίγκλιτζ, Πολ Κρούγκμαν, Νουριέλ Ρουμπίνι
Δεν είναι πολλά χρόνια που ο Τζότζεφ Στίγκλιτζ ή ο Πολ Κρούγκμαν θεωρούνταν «αιρετικοί» οικονομολόγοι, ενώ ο Νουριέλ Ρουμπίνι είναι ο άνθρωπος που προέβλεψε τη σημερινή οικονομική κρίση. Τώρα αποτελούν το νέο «mainstream» στην οικονομική σκέψη, καθώς το 2008 ήταν η χρονιά που «επίσημα» αποκαθηλώθηκε η νεοφιλελεύθερη οικονομική ορθοδοξία. Ο Κρούγκμαν τιμήθηκε με το φετινό βραβείο Νόμπελ ακολουθώντας τον Στίγκλιτζ, που το είχε πάρει το 2001. Ο Ρουμπίνι είναι ένας από τους πιο περιζήτητους οικονομολόγους για διαλέξεις αυτήν την περίοδο. Ο Κρούγκμαν έχει ένα συγκεκριμένο σχέδιο για την παλινόρθωση της μεσαίας τάξης, ενώ ο Στίγκλιτζ για μια δικαιότερη παγκοσμιοποίηση. Και οι τρεις δεν έχουν σταματήσει να προειδοποιούν -και να επιβεβαιώνονται- για τη σοβαρότητα της συνεχώς υποτιμούμενης κατάστασης, επιμένοντας ότι θα πρέπει να ληφθούν πολύ γενναία και «ανορθόδοξα» μέτρα.

  • Οι τραπεζίτες παίρνουν τα όπλα τους

Ζαν Κλοντ Τρισέ, Μπεν Μπερνάνκι, Χένρι Πόλσον
Περισσότερο από τίποτα άλλο ανησυχούσε πάντα τον πρόεδρο της αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας, Μπεν Μπερνάνκι, η κατάσταση στην οποία πλέον είμαστε πάρα πολύ κοντά και λέγεται «αντιπληθωρισμός»: όταν οι τιμές πέφτουν, οι καταναλωτές αναβάλουν τις αγορές τους και οι πωλήσεις πέφτουν, η ανεργία αυξάνεται και οι τιμές ξαναπέφτουν σε έναν αέναο κύκλο. Ηταν ένας από τους ελάχιστους οικονομολόγους στον κόσμο που πίστευαν ότι αυτό είναι κάτι περισσότερο από ένα θεωρητικό πρόβλημα (είχε ξανασυμβεί το 1929). Η αλήθεια είναι ότι προσπάθησε όσο μπορούσε περισσότερο για να αποτρέψει αυτήν την πορεία, στην οποία μας οδήγησαν οι απανωτές «φούσκες» που προκάλεσε η ανερμάτιστη πολιτική του προκατόχου του Αλαν Γκρίνσπαν. Θα δούμε στο μέλλον αν τα έχει καταφέρει, πάντως τώρα μοναδικό όπλο είναι η δημοσιονομική πολιτική που θα ασκήσει ο νέος πρόεδρος Ομπάμα και όχι η νομισματική πολιτική του Μπερνάνκι. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Ζαν Κλοντ Τρισέ, παρότι Γάλλος, έμεινε «κολλημένος» στη γερμανική εμμονή της «μηδενικής ανοχής» στον πληθωρισμό. Αλλά παράλληλα, πρέπει να του το αποδώσουμε, εξασφάλισε ότι η Αμερική δεν θα εξαγάγει την κρίση της στον υπόλοιπο κόσμο μέσω της παγκόσμιας έκρηξης του πληθωρισμού που βιώσαμε το καλοκαίρι και που κινδύνευε να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Χένρι Πόλσον βρέθηκε στην άχαρη θέση να προσπαθεί να σώσει πρώτα το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα και μετά τον πλανήτη ενώ τελειώνει η θητεία του. Ο ίδιος είναι σάρκα και αίμα του προβληματικού συστήματος, καθώς πριν γίνει υπουργός ήταν ο επικεφαλής της Goldman Sachs. Ισως να μη μάθουμε ποτέ γιατί άφησε να καταρρεύσει η Lehman Brothers, πάντως αυτή ήταν η σπίθα (αλλά όχι η αιτία) που πήρε φωτιά το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα. Είναι αμφίβολο, πάντως, αν θα κέρδιζε περισσότερο από μερικούς μήνες στην περίπτωση που είχε αποφασίσει διαφορετικά εκείνες τις κρίσιμες ημέρες.

  • Το τέλος της αλαζονείας για τους Αμερικανούς ceos

Ρίτσαρντ Φουλντ και Ρικ Ουάγκονερ
Περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο ο Ρίτσαρντ Φουλντ, ο επικεφαλής της Lehman Brothers, ενσαρκώνει την αλαζονεία και την αμετροέπεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος που έφερε τον πλανήτη στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης. Οι εικόνες από το παγερό ύφος με το οποίο κατέθετε στην αρμόδια επιτροπή του Κογκρέσου μετά την πτώχευση της εταιρίας του έχουν καταγραφεί στη συλλογική μνήμη. Για τον εαυτό του εξασφάλισε αμοιβή περίπου 45 εκατ. δολαρίων το 2007, όταν ήταν σαφές ότι τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά. Από το 1993 έως το 2007 «τσέπωσε» το μυθικό ποσό του μισού δισ. δολαρίων σε αμοιβές από την εργασία του.

Ο Ρικ Ουάγκονερ, επικεφαλής της General Motors, είναι γέννημα θρέμμα της συγκεκριμένης αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, καθώς πρακτικά δεν έχει εργαστεί πουθενά αλλού. Από την ώρα που πήρε το μεταπτυχιακό του εντάχθηκε στο δυναμικό της GΜ και άρχισε να ανεβαίνει τα σκαλιά της ιεραρχίας. Ομως, όπως και οι άλλες δύο μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες του Ντιτρόιτ, η GM σαγηνεύτηκε από τα μεγάλα περιθώρια που άφηναν οι πωλήσεις των θηριωδών και βενζινοβόρων τζιπ (SUV) αλλά και η χρηματοδότηση των πωλήσεων με καταναλωτικά δάνεια χωρίς να αντιληφθούν εγκαίρως ότι η κατάσταση είχε αλλάξει. Η πιστωτική και οικονομική κρίση και οι υψηλές τιμές της βενζίνης το καλοκαίρι ανέτρεψαν τα πάντα και τώρα αυτός και οι συνάδελφοί του των Chrysler και Ford ευελπιστούν ότι τα 17,4 δισ. δολάρια κρατικής βοήθειας θα αποτρέψουν την καταστροφή.

  • Αλήθειες και μύθοι για την επιτυχία και την καταστροφή

– Γουόρεν Μπάφετ, Μπέρναρντ Μάντοφ
Ο Γουόρεν Μπάφετ είναι ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που έγιναν πλουσιότεροι σε αυτή τη φάση της χρηματοοικονομικής καταστροφής. Μάλιστα εκτόπισε για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια τον Μπιλ Γκέιτς της Microsoft από την κορυφή της λίστας του «Forbes» με τους πλουσιότερους ανθρώπους. Στον Μπάφετ δεν άρεσαν ποτέ οι μόδες και απέφυγε τόσο την τεχνολογική φούσκα του τέλους της δεκαετίας του 1990 όσο και τη νέα φούσκα αυτής της δεκαετίας. Είχε χαρακτηρίσει τα πιστωτικά παράγωγα (CDS- Credit default swaps) «όπλα μαζικής καταστροφής» και είχε διατάξει εγκαίρως τις εταιρίες του να αποσυρθούν από τέτοιες τοποθετήσεις. Στις δύσκολες ώρες μετά την κατάρρευση της Lehman, ο Μπάφετ έσπευσε να επενδύσει στην Goldman Sachs με τρόπο που ουσιαστικά αποτέλεσε το πρότυπο για το βρετανικό σχέδιο Μπράουν (δηλαδή όχι διάσωση άνευ όρων).

Αντίθετα, ο Μπέρναντ Μάντοφ ήταν ο άνθρωπος που κατάφερε να κάνει φτωχότερους πολλούς πλούσιους ανθρώπους οργανώνοντας τη μεγαλύτερη σε αξία (50 δισ. δολάρια) και διάρκεια (δεκαετίες) «πυραμίδα». Συγκέντρωσε σταδιακά αμύθητα κεφάλαια πληρώνοντας στους παλαιούς επενδυτές υψηλές αποδόσεις από τα χρήματα που έφερναν οι νέοι. Χάρη στις υψηλές διασυνδέσεις του και τη θρησκευτικού τύπου πίστη των πελατών του στις ικανότητές του, δεν ελήφθησαν υπόψη οι έγκαιρες προειδοποιήσεις που είχαν γίνει τόσο προς την αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) εμπιστευτικά από έμπειρα στελέχη της αγοράς όσο και δημοσίως από άρθρα στον οικονομικό Τύπο. Συνήθως οι «πυραμίδες» καταρρέουν σύντομα λόγω της απληστίας των εμπνευστών τους. Ο Μάντοφ φαίνεται ότι κατάφερε να ελέγξει τόσο τη δική του όσο και των άλλων αλλά το τέλος είναι πάντα αναπόφευκτο…

Των Γιάννη Αγγέλη, Νένας Μαλλιάρα, Κωστή Παπαδημητρίου, Ελεύθερος Τύπος, Κυριακή, 28.12.08

 
Leave a comment

Posted by on December 29, 2008 in Οικονομία, Πρόσωπα 2008

 

20 αστέρια στην… κορυφή της Τέχνης

20 αστρια στην... κορυφή της Τχνης

Ποια πρόσωπα φώτισαν και τελικά μετέτρεψαν σε ξεχωριστές κάποιες από τις ημέρες της χρονιάς που φεύγει; Ποιοι άνθρωποι με όχημα την προσωπική τους δουλειά μάς έκαναν να αισθανθούμε ψυχική ανάταση, χαρά ή διασκέδαση; Ποιοι νέοι ή καταξιωμένοι από την Ελλάδα και το εξωτερικό ξεχώρισαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο; Στο ρεπορτάζ που ακολουθεί οι πολιτιστικοί συντάκτες του ΕΤ.Κ παρουσιάζουν τα πρόσωπα που ξεχώρισαν το 2008.
  • ΛΑΚΗΣ ΛΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

Από το «τσαντίρι» στη «στέγη». Από γύφτος, ένας σύγχρονος Οδυσσέας, που βουτάει στην ιστορία του νεοέλληνα από το ’60 μέχρι σήμερα. Τελικά, έχει στο αίμα του την επιτυχία. Αφού τρέλανε τα «μηχανάκια» της AGB, ο «κύριος 60%» επέστρεψε στο σανίδι, ύστερα από δύο χρόνια, σε τριπλό ρόλο. Σεναριογράφος, σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής στο «Βιοπαλαιστής στη στέγη». Η ανταπόκριση του κοινού μόνο έκπληξη δεν ήταν. Το θεατρικό έργο του Λάκη Λαζόπουλου έκανε τη διαφορά, όπως άλλωστε καθετί που φέρει την υπογραφή του.

  • ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ

Μέχρι τη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο, η «Μήδεια» του Παπαϊωάννου έχει κόψει 90.000 εισιτήρια. Η καλλιτεχνική -και εμπορική- αξία του Δημήτρη Παπαϊωάννου έχει την αποδοχή και την ισχύ ενός αξιώματος. Κι ακριβώς επειδή πια η δουλειά του δεν μπορεί να αντικατοπτριστεί αμερόληπτα στον αξιακό καθρέφτη του κοινού του αλλά και των media, ο ίδιος πρέπει να κάνει διπλή εσωτερική διαδρομή: προς το έργο του ως δημιουργός αλλά και ως ο πιο αυστηρός θεατής του.

  • ΑΝΑΤΟΛΙ ΒΑΣΙΛΙΕΦ

Με τη «Μήδειά» του το καλοκαίρι ταρακούνησε το μικροαστικό καθωσπρεπισμό του ελληνικού κοινού. Γιατί στο ελληνικό θέατρο είναι σαν να ζούμε καθημερινά τη μέρα της μαρμότας. Μα καλή είναι η παράσταση, μα άθλια, το κοινό πάντα ήσυχα καθισμένο στις θέσεις του χειροκροτεί ευγενικά ό,τι του σερβίρεται. Ο Βασίλιεφ, με την παράστασή του, γύρισε τον καθρέφτη πάνω μας, μας έδειξε τη σημερινή φολκλόρ και ελλειμματική σε θέματα Παιδείας εικόνα μας και… ξαφνικά εγένετο σπινθήρας. Αν η Tέχνη, όπως και η ζωή, είναι ένα πεδίο σύγκρουσης, όπως πρέσβευε, είμαστε σε καλό δρόμο.

  • ΝΕΝΑ ΜΕΝΤΗ

Κόντρα σε όλα τα προγνωστικά του θεατρικού μάρκετινγκ, ο κόσμος από πέρυσι εξακολουθεί να συρρέει για να δει την «Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου» της Νένας Μεντή. Η επιτυχία αυτής της παράστασης δεν μετριέται στις sold out παραστάσεις της, αλλά στο ότι ξυπνά μνήμες από μια εποχή όταν ο απλός λαϊκός άνθρωπος είχε τσίπα και μπέσα και το ένστικτο της επιβίωσης εκδηλωνόταν μέσα από μια συνειδητοποιημένη συλλογικότητα. Μετριέται στο «αγάντα!» της, στο σεβασμό και την ερμηνευτική μαγκιά, με τα οποία η Νένα Μεντή κατακτά το κοινό της κάθε βράδυ.

  • ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΑΝΟΣ

Ο σημαντικότερος σήμερα Eλληνας λαϊκός τραγουδιστής, μετά από δύο χρόνια απουσίας, επέστρεψε δριμύτερος επί σκηνής, αλλά και με νέα μουσική δουλειά, με τραγούδια που έγραψε μια ομάδα σημαντικών δημιουργών. Ο τραγουδιστής πάτησε ξανά γερά στο σανίδι, χαρίζοντας στο κοινό του που τον είχε επιθυμήσει μεγάλες ερμηνείες. Η φωνή του, ίδια και καλύτερη, βγήκε για άλλη μια φορά από τα βάθη της ψυχής του. Η παρουσία του συγκινητική. Ο ίδιος, ο τελευταίος Eλληνας τραγουδιστής που ενώνει κάτω από τη φωνή του όλη την Ελλάδα.

  • ΣΑΚΗΣ ΡΟΥΒΑΣ

Τα φώτα της δημοσιότητας έλουσαν φέτος τον Σάκη Ρουβά και έπεται συνέχεια μέσα στο 2009. Το λαμπερό πρόσωπο της showbiz έκανε μια τρομερή και σε πολλαπλά επίπεδα επέκταση στη ζωή του. Η σχέση του με την Κάτια Ζυγούλη, το γεγονός ότι απέκτησαν την πρώτη τους κόρη ήρθαν για να συμπληρώσουν αρμονικά τη ζωή του. Ο νέος του δίσκος, με τραγούδια που ακολουθούν και στιχουργικά αυτά που του συμβαίνουν, η παρουσίαση του X- Factor, αλλά και το γεγονός ότι έχει ήδη αναλάβει να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στη Γιουροβίζιον 2009, αν μη τι άλλο, τον κάνουν ένα από τα πρόσωπα της… διετίας.

  • ΚΑΛΟΜΟΙΡΑ

Εξαιρετικό τσαγανό επέδειξε η Καλομοίρα μέσα στο 2008. Το κορίτσι από την Αμερική ήλθε, είδε και απήλθε. Εκπροσώπησε την Ελλάδα στο διαγωνισμό της Γιουροβίζιον, κατάφερε να κάνει μια πολύ καλή εμφάνιση και να φθάσει στην τρίτη θέση και λίγο μετά τα βρόντηξε και γύρισε στην Αμερική. Απογοητευμένη από τον τρόπο που της συμπεριφέρθηκαν, με αξιοπρέπεια και χωρίς να απειλεί θεούς και δαίμονες, απλώς έριξε μαύρη πέτρα πίσω της, πετυχαίνοντας καίριο πλήγμα στον τρόπο που χτίζονται τα είδωλα στην Ελλάδα.

  • ΜΟΝΙΚΑ

Η Ελληνίδα ερμηνεύτρια, συνθέτις και στιχουργός εμφανίστηκε σε ηλικία μόλις 21 ετών για να διαμορφώσει μόνη της την κατηγορία ερμηνεύτρια/τραγουδοποιός στη χώρα μας την τελευταία δεκαετία. Με αγγλικό στίχο και επιρροές από Χατζιδάκι και Μορικόνε μέχρι Beatles και P.J. Harvey, η Μόνικα αποτέλεσε τον τελευταίο χρόνο το πιο δημοφιλές θέμα για πηγαδάκι στη μουσική κοινότητα. Παράλληλα, το ντεμπούτο άλμπουμ της «Avatar», απ’ όπου το single «Over the Hill», παίχτηκε κατά κόρον στα ραδιόφωνα. Eνα φρέσκο πρόσωπο που φαίνεται να έχει μέλλον.

  • ΡΟΜΠΕΡΤΟ ΣΑΒΙΑΝΟ

Ο Ναπολιτάνος συγγραφέας Ρομπέρτο Σαβιάνο στα 29 του μόλις χρόνια πρόλαβε να κερδίσει περίπου τα πάντα: και τη μεγαλύτερη δόξα και τον υπέρτατο κίνδυνο! Μετά την παγκόσμια επιτυχία του βιβλίου του «Γόμορρα» -και της αντίστοιχης ταινίας-, στο οποίο καταγράφεται η εγκληματική δράση και οι βρόμικες «επιχειρήσεις» της Καμόρα στην Ιταλία αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο, ο Σαβιάνο είναι επικηρυγμένος! Η Μαφία της Νάπολης έχει υπογράψει εις βάρος του «συμβόλαιο θανάτου» μέχρι το τέλος του 2008. Η λογοτεχνία μπορεί να αλλάξει τα πράγματα, αλλά υπάρχει τεράστιο κόστος.

  • ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΟΞΙΑΔΗΣ

To πρώτο graphic novel, με ήρωες μαθηματικούς και θέμα τη μεγάλη περιπέτεια αναζήτησης των θεμελίων των Μαθηματικών στις αρχές του περασμένου αιώνα, αποτελεί ασφαλώς ένα πολύ σπουδαίο εγχείρημα. Ο Απόστολος Δοξιάδης το τόλμησε και μαζί με τον Χρίστο Παπαδημητρίου δημιούργησε ένα έργο διεθνούς σημασίας. Το περίφημο «Logicomix» συνθέτει με εμπνευσμένο τρόπο τα Μαθηματικά, τη Φιλοσοφία, τα εικαστικά και τη δράση. Μετά την κυκλοφορία του στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Ικαρος, θα κυκλοφορήσει και στην Αγγλία και την Αμερική από τον εκδοτικό οίκο Bloomsbury, που έχει εκδώσει τον Χάρι Πότερ.

  • ΕΥΓΕΝΙΑ ΦΑΚΙΝΟΥ

Μετά από μία μεγάλη περιπέτεια υγείας, από εκείνες που σε διαλύουν και μετά πρέπει μόνος του κανείς να «ταιριάξει τα κομμάτια», η Ευγενία Φακίνου τόλμησε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη υπέρβαση. Και ξαναβρίσκει τον εαυτό της σε άλλο επίπεδο. Στο νέο της μυθιστόρημα «Για να δει τη θάλασσα», ο αναγνώστης παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα αλλά και με μεγάλη φόρτιση την προσπάθεια μίας γυναίκας να ξαναβρεί τη χαμένη της μνήμη. Το δωδέκατο βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου, που φοβήθηκε κάποια στιγμή ότι είχε χάσει την ικανότητα της γραφής (!), παραδίδει μαθήματα ζωής για όσους πέφτουν και ξανασηκώνονται.

  • ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΛΑΦΑΣ

Ο κορυφαίος εκπρόσωπος της ελληνικής φωτογραφίας πήρε την απόφαση να δωρίσει στο Φωτογραφικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη 15.000 ασπρόμαυρα αρνητικά (διαστάσεις 6Χ6 και 135mm), χωρισμένα από τον ίδιο σε θεματικές ενότητες, που χρονολογούνται από το 1939 έως το 2000. Παράλληλα, παρέδωσε για ψηφιακή επεξεργασία 60 κινηματογραφικές ταινίες μικρού μήκους. Μακριά από κάθε αισθητισμό αλλά με μεγάλη καλλιτεχνική ευαισθησία, οι λιτές, δωρικές θα έλεγε κανείς, εικόνες του Κώστα Μπαλάφα καταγράφουν τη μεταπολεμική Ελλάδα σε όλες τις εκφάνσεις της. «Ελπίζω ότι το Μ. Μπενάκη θα φυλάξει και θα διατηρήσει τη δουλειά μου, σαν θεματοφύλακας του πολιτισμού μας», ευχήθηκε ο ίδιος.

  • ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΒΡΑΝΑΣ

Ισως είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και των Κρατικών Βραβείων του υπουργείου Πολιτισμού που ένας πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης, ο οποίος μάλιστα προέρχεται από το χώρο των εικαστικών, όχι απλώς σαρώνει στα βραβεία -συνολικά οκτώ-, αλλά παίρνει και το Α’ Βραβείο Καλύτερης Ταινίας Μυθοπλασίας. Αυτό συνέβη με τον 31 ετών Αλέξανδρο Αβρανά και την ταινία του «Witheout» (αναμένεται το Φεβρουάριο στις αίθουσες), που κυριολεκτικά θριάμβευσε. Ο Α. Αβρανάς σπούδασε Γλυπτική στην ΑΣΚΤ, έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη βερολινέζικη σχολή Καλών Τεχνών και στο εργαστήριο του διάσημου Βρετανού γλύπτη Τόνι Κραγκ.

  • ΝΤΑΝΙΕΛ ΝΤΕΪ ΛΙΟΥΙΣ

Εσωστρεφής και με χιούμορ, κυκλοθυμικός και βαθιά ανθρώπινος, θεωρείται από τους κορυφαίους Ευρωπαίους ηθοποιούς. Το δεύτερο Οσκαρ της καριέρας του ήταν αναμενόμενο για τη μεγάλη ερμηνεία στο «There will be blood», το επικό δράμα του Πολ Τόμας Αντερσον. Κάτοχος του αγαλματίδιου για το «Αριστερό μου πόδι» και με δύο υποψηφιότητες για Οσκαρ για τις ταινίες «Εις το όνομα του Πατρός», «Οι συμμορίες της Νέας Υόρκης», ο Ιρλανδός ηθοποιός που έκανε την έκπληξη το 1985 στο «Ωραίο μου πλυντήριο» του Στίβεν Φρίαρς δεν σταμάτησε να εκπλήσσει το διεθνές κοινό επί μία και πλέον 20ετία.

  • ΚΙΣΑΝ ΣΡΙΚΑΝΤ

Η ταινία «Στους πέντε δρόμους», του 12χρονου Ινδού Κισάν Σρικάντ, σαρώνει τα διεθνή βραβεία και του χάρισε τον τίτλο του μικρότερου σκηνοθέτη παγκοσμίως, σύμφωνα με το βιβλίο Γκίνες. Το καλοκαίρι προβλήθηκε στο Φεστιβάλ «Emotion Pictures – Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία», με καλλιτεχνική διευθύντρια τη Μαίρη Παπαλιού, όπου παρέστη και ο Κισάν. Οσοι τον γνωρίζουν τον περιγράφουν σαν ένα λαμπρό αγόρι με τόλμη και δύναμη, έμπνευση και πείσμα. Ο Κισάν έχει παίξει σε 24 ταινίες, καθώς βρίσκεται στα πλατό του Bollywood από τεσσάρων ετών!

  • ΖΑΝΓΚ ΓΙΜΟΥ

Ο διασημότερος Κινέζος σκηνοθέτης έχασε τον ύπνο του. Και πώς να μην τον χάσει αφού έπρεπε να σηκώσει στις πλάτες το «βάρος» των τελετών έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου. Και τα κατάφερε περίφημα. Στις 8 Αυγούστου εντυπωσίασε και καθήλωσε δισεκατομμύρια ανθρώπους στις τηλεοράσεις τους. Με σκηνοθετικά ευρήματα, τη χρήση της υψηλής τεχνολογίας, αλλά και «δάνεια» από την τελετή του Δημήτρη Παπαϊωάννου, ο τελετάρχης Γιμού κατόρθωσε να οπτικοποιήσει την ιστορία της χώρας του και να γεφυρώσει το παρελθόν με το παρόν.

  • ΜΑΝΤΟΝΑ

Το 2008 ήταν «Sticky and Sweet»! Η «βασίλισσα της ποπ» μάς έκανε τη χάρη και επισκέφτηκε, επιτέλους, για πρώτη φορά τη χώρα μας, δίνοντας ένα εντυπωσιακό show (27/9, ΟΑΚΑ) μπροστά σε 75.000 θεατές. Τρεις μήνες μετά, κάποιοι συνεχίζουν να γλείφουν τα δάχτυλά τους. Πολλά συνέβησαν στη ζωή της διάσημης τραγουδίστριας, που μονοπώλησε για άλλη μια χρονιά το ενδιαφέρον του κοινού και των media. Κυκλοφόρησε το «Hard Candy», γιόρτασε τα 50ά της γενέθλια, χώρισε με το σύζυγό της Γκάι Ρίτσι και έγινε κατά 282 εκατομμύρια δολάρια πλουσιότερη – οι εισπράξεις-ρεκόρ της «Sticky & Sweet Tour».

  • COLDPLAY

Σ’ ένα παλιό αρτοπωλείο στα βορειοδυτικά του Λονδίνου, το διάσημο βρετανικό ροκ συγκρότημα «ζύμωσε» τη δική του ροκ επανάσταση. Με τη βοήθεια του έμπειρου Μπράιαν Ινο στην παραγωγή, ηχογράφησε το επικό «Viva La Vida or Death and All His Friends». Το άλμπουμ αναδείχτηκε ως το πιο εμπορικό του 2008, με πωλήσεις που ξεπέρασαν τα 2,5 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Ο Κρις Μάρτιν και η παρέα του συνεχίζουν να αλωνίζουν τις αρένες του κόσμου και να αποθεώνονται από το κοινό.

  • DUFFY

Οι προβλέψεις επιβεβαιώθηκαν. Η 23χρονη ταλαντούχα τραγουδίστρια από την Ουαλία κατέκτησε επάξια τον τίτλο της νέας ντίβας της σόουλ. Τόσο χάρη στην τεράστια επιτυχία του σινγκλ «Mercy» όσο και του άλμπουμ της «Rockferry» (χρυσό και στην Ελλάδα), που έφεραν τον ήχο της θρυλικής Motown στο σήμερα. Η Aimee Duffy είναι ένα πανέμορφο εύθραυστο κορίτσι με σπάνια φωνή, που μεγάλωσε ακούγοντας τους δίσκους βινιλίου των γονιών της και ζει πλέον το δικό της μουσικό παραμύθι.

  • THE LAST SHADOW PUPPETS

Ποιος το περίμενε ότι δύο πιτσιρικάδες μόλις 22 ετών θα ηχογραφήσουν, αν όχι το καλύτερο, σίγουρα, ένα από τα καλύτερα άλμπουμ που ακούσαμε μέσα στο 2008. Κι όμως, οι The Last Shadow Puppets, δηλαδή ο Alex Turner (τραγουδιστής των Arctic Monkeys) και ο Miles Kane (τραγουδιστής των Rascals) έγραψαν υπέροχα τραγούδια, όπως το «Standing Next To Me», αποδίδοντας φόρο τιμής στους ήρωες τους από τη δεκαετία του ’60, όπως ο Σκοτ Γουόκερ. Τραγούδια που ακούγονται τόσο παλιά, αλλά και τόσο καινούργια, που έχουν τη δύναμη να ομορφαίνουν τις ζωές μας.

Tων Β. Μαχμουντέ, Ι. Μπλάτσου, Ελπ. Πασαμιχάλη, Δ. Σαββοπούλου, Β. Τζεβελέκου, Χρ. Φαραζή, Ελεύθερος Τύπος, Κυριακή, 28.12.08

 
Leave a comment

Posted by on December 29, 2008 in ΠΡΟΣΩΠΑ του 2008