RSS

Monthly Archives: September 2009

ΠΑΣΟΚ – ΝΔ 35 Χρόνια: Tα γενέθλια του δικομματισμού

  • ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1974 – ΠΑΣΟΚ 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1974

Τόσο η εμφάνιση όσο και τα επιχειρήματα και οι διατυπώσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή σε εκείνες τις πρώτες μεταδικτατορικές ημέρες παρέπεμπαν ευθέως στην εικόνα του «Εθνάρχη», που με αξιοθαύμαστη στρατηγική δεινότητα οικοδομούσε ο ίδιος για τον εαυτό του, ακόμη και όσο βρισκόταν εξόριστος στο Παρίσι. Ο Καραμανλής δεν είχε ανάγκη από ιδεολογική πλατφόρμα. Δεν επέστρεψε από το Παρίσι για να ηγηθεί ενός κόμματος επέστρεψε για να κυβερνήσει τη χώρα στην πιο κρίσιμη για τη νεότερη ιστορία της περίοδο και να την οδηγήσει σε αυτό που οραματιζόταν ο ίδιος για το μέλλον της.

ΠΑΣΟΚ - ΝΔ 35 Χρόνια: Tα γενέθλια του δικομματισμού

Η Νέα Δημοκρατία, λοιπόν, ιδρύεται στις 4 Οκτωβρίου, αφού ο ηγέτης έχει προηγουμένως αναλάβει δικαιωματικά την εξουσία, σε καθεστώς γενικής αποδοχής. Η ίδρυση γίνεται χωρίς μεγάλες φιέστες και μαζικές συγκεντρώσεις. Ο ιδρυτής της μιλάει για ένα κόμμα που σκόπευε να κάνει πράξη το όνομά του και να δώσει στον τόπο μια νέα δημοκρατία, ενώ δεν παραλείπει να αναφερθεί στο ευρωπαϊκό όραμά του, για μια Ελλάδα η οποία θα αποκτούσε εξέχουσα θέση στην Ευρώπη, όπου δικαιωματικά ανήκει.

ΠΑΣΟΚ - ΝΔ 35 Χρόνια: Tα γενέθλια του δικομματισμού

Στην επίσημη ανακοίνωση της ίδρυσης της Νέας Δημοκρατίας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής χαρακτηρίζει «πολιτικό θαύμα» την ομαλή μετάβαση από τη δικτατορία στην ελευθερία, ενώ χωρίς περιττή μετριοφροσύνη λέει: «Θεώρησα καθήκον μου να δημιουργήσω μίαν ευρεία και ζωντανή πολιτική παράταξη». Απευθυνόμενος στους πολίτες, δεν παραλείπει τις αναφορές στο ένδοξο παρελθόν της χώρας, στην πολιτιστική κληρονομιά και στις δυνατότητες των Ελλήνων. Οσο για το νεοσύστατο κόμμα του, σημειώνει ότι «είναι η πολιτική παράταξις που ταυτίζει το Εθνος με τον Λαόν, την Πατρίδα με τους ανθρώπους της, την Πολιτεία με τους Πολίτες της, την Εθνική Ανεξαρτησία με την Λαϊκή Κυριαρχία, την Πρόοδο με το Κοινό Αγαθό, την Πολιτική Ελευθερία με την Έννομη Τάξη και την Κοινωνική Δικαιοσύνη».

Η ιδεολογική ατζέντα του κόμματος έχει πλέον μετακινηθεί σημαντικά από την αντίστοιχη της συντηρητικότερης προδικτατορικής ΕΡΕ. Ο Καραμανλής, έχοντας αντιληφθεί την ανάγκη των καιρών αλλά και την απειλή της κεντροαριστεράς, προχωρά σε τολμηρή ανανέωση των θέσεων του κόμματός του, ενόψει και των πρώτων εκλογών μετά την πτώση της Χούντας, στις 17 Νοεμβρίου του 1974. Είναι ο κατάλληλος χρόνος και είναι ο κατάλληλος άνθρωπος. Και ουδείς διανοείται να τον αμφισβητήσει.

Η κατάρρευση της Χούντας και η αποκατάσταση της δημοκρατίας δεν ήταν επαρκείς συνθήκες για να επιστρέψει ο Ανδρέας Παπανδρέου στην Ελλάδα, καθώς δεν είχε εκλείψει ο κίνδυνος σύλληψής του. Ετσι η δική του άφιξη δεν έγινε παρά στις 16 Αυγούστου, χωρίς πάντως να στερείται ενθουσιασμού και συμβολισμών. Ο μελλοντικός ηγέτης του ΠΑΣΟΚ, μάστορας της επικοινωνίας, εμφανίστηκε στη σκάλα του αεροπλάνου φορώντας πουκάμισο με τον χαρακτηριστικό γιακά της εποχής και φυσικά χωρίς γραβάτα, σε αντίθεση με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος είχε επιλέξει άψογο μπλέιζερ και ακριβά μανικετόκουμπα. Σηματοδοτώντας και τον τρόπο με τον οποίο σκόπευε να πολιτευθεί, ο Ανδρέας Παπανδρέου συνοδευόταν από έμπιστους φίλους, οι οποίοι αργότερα ανέλαβαν θέσεις κλειδί στο κόμμα και στις κυβερνήσεις του.

Για την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ χρειάστηκαν, ωστόσο, μόλις 18 ημέρες. Η απόλυτη ηγεμονία του Ανδρέα υπερκάλυπτε οποιαδήποτε σκέψη για χρονοβόρες και πολύπλοκες διαδικασίες. Αλλωστε, ο ίδιος ο αρχηγός, επιστρέφοντας από την εξορία, είχε καταστήσει σαφείς τις προθέσεις του. Το βασικό πρόβλημα της χώρας είναι η εξάρτησή της από τις ΗΠΑ. Αυτή, λοιπόν, θα ήταν και η ιδεολογική πλατφόρμα. Η ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ, γνωστή και ως «Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη», απείχε κατά πολύ από την ατζέντα του τότε Κέντρου, το οποίο ο Παπανδρέου θεωρούσε ήδη πολιτικά ξεπερασμένο.

Στο πλαίσιο, λοιπόν, της ριζοσπαστικοποίησης του κόμματος, χαρακτηρίζει την επταετία και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο ως «σκληρή έκφραση της εξάρτησης της Ελλάδας από το ιμπεριαλιστικό κατεστημένο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ», ενώ κάνει λόγο για «αποικιοποίηση της Ελλάδας από το Πεντάγωνο» και καταγγέλλει την «ιμπεριαλιστική κατοχή». Στους στόχους του Κινήματος αναφέρει τη «δημιουργία πολιτείας απαλλαγμένης από ξένο έλεγχο ή επεμβάσεις, από επιρροή της οικονομικής ολιγαρχίας, ταγμένης στην προστασία του έθνους και στην υπηρεσία του λαού». Μιλάει για «κοινωνικοποίηση του χρηματοδοτικού συστήματος και των βασικών μονάδων παραγωγής», για «αποκεντρωμένο κοινωνικό προγραμματισμό της οικονομίας», για εξουσία στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, μιλώντας από το βήμα της Βουλής, απαντώντας στον πρωθυπουργό Καραμανλή που είχε δηλώσει ότι «η Ελλάς ανήκει εις την Δύσιν», δηλώνει το περίφημο: «Η Ελλάδα ανήκει στους Ελληνες».

ΦΑΙΗ ΚΑΡΑΒΙΤΗ, ΕΙΚΟΝΕΣ, ΕΘΝΟΣ

 

Η 11/9 στα χρόνια του Ομπάμα

  • Του ΝΙΚΟΛΑ ΖΗΡΓΑΝΟΥ
  • Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2009

Οκτώ χρόνια πέρασαν από την αποφράδα 11η Σεπτεμβρίου και η μαύρη επέτειος έφερε πρώτη φορά τον Μπαράκ Ομπάμα, ως πρόεδρο, μπροστά από τα ερείπια των δίδυμων πύργων που άφησαν πίσω τους ο Τζορτζ Μπους και ο Ντικ Τσέινι.

Ο Ομπάμα, που εξελέγη για να περισώσει την Αμερική από την επωνείδιστη πολιτική κληρονομιά των ιεράκων, έχει αρχίσει να κάνει διορθωτικές κινήσεις που αποδομούν τα βασικά συστατικά της συνταγής του ολέθρου: Το Γκουαντάναμο, τα βασανιστήρια, οι μυστικές φυλακές της CIA και η άκριτη συμπαράταξη της Ουάσιγκτον με το Τελ Αβίβ αναθεωρούνται ως πολιτικές, καθώς έγινε φανερό ότι έβλαψαν τα συμφέροντα της Αμερικής χωρίς όφελος.

Για το Γκουαντάναμο, που θεωρητικά θα κλείσει μέχρι τα τέλη του χρόνου, υπάρχουν ακόμη προβλήματα, καθώς δεν βρίσκονται πρόθυμες χώρες να φιλοξενήσουν τους τελευταίους 200 κρατούμενους που παραμένουν φυλακισμένοι, χωρίς να τους έχει απαγγελθεί καμία κατηγορία. Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι η Ουάσιγκτον θα προσπαθήσει να τελειώνει σύντομα με αυτό το θέμα που έχει αμαυρώσει ανεξίτηλα κάθε έννοια δικαίου.

  • Βασανιστήρια και φυλακές

Σε απόσυρση βρίσκεται και το πρόγραμμα των μυστικών φυλaκών της CIA, ενώ με πρωτοβουλία του Λευκού Οίκου διατάχθηκε έρευνα και για τα βασανιστήρια. Η σκληροπυρηνική δεξιά έχει αναθαρrήσει μετά τη συντριπτική της ήττα στις εκλογές του περασμένου Νοεμβρίου, ιδίως τώρα που ο Ομπάμα αντιμετωπίζει τη διπλή πρόκληση της οικονομικής κρίσης και της μεταρρύθμισης στην υγεία και κατηγορεί τον πρόεδρο ότι με αυτές τις πρωτοβουλίες αδυνατίζει την ασφάλεια της χώρας.

Οι συντηρητικοί έδρεψαν μάλιστα και την πρώτη τους μικρή νίκη, όταν με αφορμή την 11η Σεπτεμβρίου ανάγκασαν τον ειδικό σύμβουλο του προέδρου για θέματα πράσινης ανάπτυξης, Βαν Τζόουνς, να παραιτηθεί.

Ο Τζόουνς, πρώην ακτιβιστής, «γκουρού» σε θέματα οικολογίας, εκ των στενότερων συνεργατών του προέδρου και αρχιτέκτονας του «πράσινου πακέτου» των 80 δισ. δολαρίων που θα δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας στον τομέα της καθαρής ενέργειας, είχε συνυπογράψει μαζί με άλλους διανοούμενους ένα κείμενο το οποίο κατέληγε στο ερώτημα «αν οι υπεύθυνοι της κυβέρνησης του πρώην προέδρου Τζορτζ Μπους είχαν επιτρέψει εκουσίως την 11η Σεπτεμβρίου, προκειμένου να έχουν το πρόσχημα για να κηρύξουν τον πόλεμο».

Η παραίτηση του πράσινου τσάρου ήταν η πρώτη ήττα που υπέστη το επιτελείο Ομπάμα λίγο πριν απ’ την αποφασιστική μάχη για τη μεταρρύθμιση στην δημόσια υγεία, που πολεμούν λυσσαλέα τόσο οι Ρεπουμπλικανοί όσο και τα λόμπι των ασφαλιστικών εταιρειών.

Ο Τζόουνς υιοθέτησε μαζί με σημαντικό μέρος της αμερικανικής αριστεράς τη θεωρία της συνωμοσίας, αντί να δει καθαρά τα αίτια που προκάλεσαν αυτή την επίθεση.

Είναι τουλάχιστον αφελές -και αστήριχτο- να πιστεύει κανείς ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες ήξεραν και διευκόλυναν τους αεροπειρατές για να αποκτήσουν πρόσχημα να επιτεθούν στο Ιράκ.

  • Μάννα εξ ουρανού

Ομως ναι, η επίθεση του Λάντεν ήταν μάννα εξ ουρανού στα γεράκια που θέλησαν να αλλάξουν με τη δύναμη των όπλων τον κόσμο, με πρόσχημα την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου. Και είναι εξίσου σαφές ότι ήταν η αμερικανική εξωτερική πολιτική που εξέθρεψε το φαινόμενο Λάντεν και η πολιτική θα είναι πάλι αυτή που θα το εξαλείψει. Και είναι το ευρύτερο μεσανατολικό πρόβλημα η μήτρα όλων των μαχών, το κύτταρο που γέννησε το αίσθημα αδικίας και ταπείνωσης των μουσουλμάνων στον κόσμο και προκάλεσε το απόστημα της ισλαμικής τρομοκρατίας.

Η έμπειρη, πλην γκρίζα, γραφειοκρατία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έκανε ήδη στροφή σε μιά πιό ρεαλιστική εξωτερική πολιτική και το Τελ Αβίβ άρχισε να νιώθει τους τριγμούς της νέας εποχής. Οχι πως οι Αμερικανοί θα αλλάξουν το ταλμούδ με το τσαντόρ, όμως θα πάψουν να συντάσσονται ευπειθώς στην επιθετική πολιτική του Ισραήλ.

  • Δείγματα αλλαγής

Τα μηνύματα προς τον Νετανιάχου να παγώσει τους παράνομους εποικισμούς, ο διάλογος με το Ιράν, τα παρασκηνιακά ανοίγματα του Τζίμι Κάρτερ προς τη Χαμάς, ο μνημειώδης λόγος του προέδρου στο Κάιρο, ακόμη και η δειλή στροφή του CNN προς μια πιο ισορροπημένη κάλυψη του Μεσανατολικού δείχνουν πως κάτι αλλάζει, πως κάποιοι αποφάσισαν να αντιμετωπίσουν το σοβαρότερο διεθνές πολιτικό πρόβλημα που παραμένει άλυτο.

Η 11η Σεπτεμβρίου συνδέθηκε όμως και με το Αφγανιστάν, τη χώρα ορμητήριο του Μπιν Λάντεν (που παραμένει φάντασμα) και τόπο εκπαίδευσης των αεροπειρατών.

Εκεί, στα σύνορα με το Πακιστάν, εξακολουθεί να κρύβεται με επιτυχία ο πιο επικηρυγμένος άνθρωπος του πλανήτη, με την Ουάσιγκτον να ετοιμάζεται να κλιμακώσει έναν πόλεμο που δεν μπορεί να κερδίσει.

Στο Αφγανιστάν, ο Ομπάμα αναθεωρεί την πολιτική Μπους προς το χειρότερο, την ώρα που οι Ευρωπαίοι αρχίζουν να σχεδιάζουν την απεμπλοκή τους. Η σκανδαλώδης επανεκλογή του Καρζάι στην προεδρία, όπου καταμετρήθηκαν πως ψήφισαν υπέρ του ακόμη και οι παπαρούνες, έγινε σύμφωνα με τους αξιωματούχους του ΟΗΕ μέσα σε κλίμα εκτεταμένης νοθείας. Οι Ταλιμπάν επιστρέφουν, οι ναρκοβαρόνοι κυβερνούν, οι νεκροί άμαχοι αυξάνουν γεωμετρικά.

Ολα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν. Στο Αφγανιστάν, ο χρόνος σταμάτησε στις 11 Σεπτεμβρίου. Σαν να μην πέρασε μια μέρα.

 
Leave a comment

Posted by on September 13, 2009 in 11 Σεπτεμβρίου

 

Οκτώ χρόνια μετά. Η τρομοκρατία άλλαξε τη Δύση

  • Μπορεί να έχουν μειωθεί οι πιθανότητες εντυπωσιακών χτυπημάτων της Αλ Κάιντα σε Ευρώπη και Αμερική, αλλά η ιδεολογία της έχει βρει χιλιάδες οπαδούς σε όλον τον πλανήτη

  • ΤΑΝΙΑ ΜΠΟΖΑΝΙΝΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2009

ΟΚΤΩ χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου και ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας καλά κρατεί. Το ίδιο και η τρομοκρατία. Αν και η Αλ Κάιντα δεν έχει καταφέρει να επαναλάβει τρομοκρατικές επιθέσεις τόσο εντυπωσιακές όσο αυτές που πραγματοποίησε στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον εκείνο το πρωινό του Σεπτεμβρίου του 2001, ούτε οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν καταφέρει να εξαρθρώσουν το «Δίκτυό» της ή να εξουδετερώσουν την απειλή ότι κάποια ημέρα μπορεί να ξημερώσει μια νέα 11η Σεπτεμβρίου.
Ο πλανήτης ολόκληρος πολύ απέχει από το να είναι ασφαλής από τους τζιχαντιστές. Μέσα σε αυτά τα οκτώ χρόνια το κέντρο βάρους του πολέμου κατά της τρομοκρατίας έχει μετατοπιστεί από το Αφγανιστάν στο Ιράκ και πάλι πίσω στο Αφγανιστάν. Οι επικριτές του όμως υποστηρίζουν ότι ο πόλεμος στο Αφγανιστάν δεν έχει κανένα νόημα διότι η ίδια η Αλ Κάιντα έχει μεταφέρει την έδρα της στο Πακιστάν. «Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν είναι ένας πολιτικός πόλεμος που δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Δεν έχει νόημα, διότι η Αλ Κάιντα δεν βρίσκεται πια εκεί, εξαλείφθηκε από το Αφγανιστάν πριν από επτά χρόνια. Ο,τι απομένει από την Αλ Κάιντα βρίσκεται στο Πακιστάν» λέει ο πρώην πράκτορας της CΙΑ Μαρκ Σέιτζμαν μιλώντας στη γαλλική εφημερίδα «Le Μonde». Ο ίδιος συμβουλεύει τον αμερικανόπρόεδρο ότι «αν επιθυμεί να κάνει ασφαλέστερες τις ΗΠΑ, δεν πρέπει να συνεχίσει τον πόλεμο στο Αφγανιστάν. Οι αφγανοί αντάρτες δεν ταξιδεύουν. Τοποθετούν βόμβες στη χώρα τους»
.

Oι μυστικές υπηρεσίες των δυτικών κρατών που αποτελούν τους κυριότερους στόχους των ισλαμιστών εξτρεμιστών υποστηρίζουν ότι χάρη στις δικές τους ενέργειες έχουν αποφευχθεί αρκετά τρομοκρατικά χτυπήματα. Η αλήθεια είναι ότι μετά τις επιθέσεις της 11ης Μαρτίου 2004 στη Μαδρίτη και της 7ης Ιουλίου 2005 στο Λονδίνο, πιο εντυπωσιακή ήταν η επίθεση στη Βομβάη τον περασμένο Νοέμβριο.

Το πεδίο της μάχης έχει σαφέστατα μετατοπιστεί σήμερα εκτός Δύσης. Ωστόσο η ιδεολογία της Αλ Κάιντα έχει εξελιχθεί και έχει βρει χιλιάδες οπαδούς σε όλον τον κόσμο.

Η Αλ Κάιντα και οι μιμητές της έχουν τελικά καταφέρει να αλλάξουν τον τρόπο ζωής στη Δύση, παρά τις πομπώδεις δηλώσεις που ακούγονταν πριν από οκτώ χρόνια ότι «δεν θα επιτρέψουμε στην τρομοκρατία να μας υπαγορεύσει πώς θα ζούμε». Σήμερα τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας σε αεροδρόμια και αλλού θεωρούνται δεδομένα. Οπως και τα αυξημένα κονδύλια για την ασφάλεια, γεγονός που διαπίστωσε και η ίδια η Ελλάδα όταν είδε να διογκώνονται τα έξοδα για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Επίσης έχουν αλλάξει οι μέθοδοι σύλληψης και ανάκρισης υπόπτων- βλ. παράνομες μεταφορές συλληφθέντων σε χώρες με χαλαρή νομοθεσία για τα βασανιστήρια, Γκουαντάναμο κτλ. Τέλος, τα μέτωπα που άνοιξαν στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν έχουν προκαλέσει και συνεχίζουν να προκαλούν επιπτώσεις τις οποίες θα υφίσταται η διεθνής κοινότητα για πολλά χρόνια ακόμη.

Είναι αλήθεια ότι μετά το 2004 μειώθηκαν οι πιθανότητες ενός χτυπήματος της Αλ Κάιντα στη Δύση, σύμφωνα με τον Σέιτζμαν. «Τα τελευταία χρόνια όμως παρατηρείται κάτι καινούργιο:η αύξηση των μεμονωμένων πρωτοβουλιών» , δηλαδή οι τρομοκρατικές ενέργειες που διαπράττονται «από “μεμονωμένους τρελούς”, από ανθρώπους που δεν έχουν καμία επαφή με άτομα του τζιχαντικού κινήματος. Πρόκειται για ένα φαινόμενο το οποίο πρέπει να λάβουμε υπόψη».

Οι ειδικοί έχουν υπολογίσει ακριβώς πόσα τρομοκρατικά χτυπήματα έχουν πραγματοποιηθεί με επιτυχία στη Δύση την τελευταία εικοσαετία, παίρνοντας ως αφετηρία τη δημιουργία της Αλ Κάιντα το 1989. Είναι μόνο 14, από τα οποία τα δύο μόνο έχει διαπράξει η Αλ Κάιντα (την 11η Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ και την 7η Ιουλίου 2005 στο Λονδίνο)· άλλα τρία πραγματοποιήθηκαν από μιμητές της οργάνωσης (οι επιθέσεις στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου το 1993 και στη Μαδρίτη τον Μάρτιο του 2004, καθώς και η δολοφονία του ολλανδού σκηνοθέτη Τέο βαν Γκογκ στο Αμστερνταμ τον Νοέμβριο του 2004), ενώ τα υπόλοιπα εννέα έχουν πραγματοποιηθεί από την αλγερινή οργάνωση GΙΑ.

Σήμερα η Αλ Κάιντα και οι μιμητές της είναι πιο δραστήριοι στο Πακιστάν, στην Ινδία, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, στο Μαρόκο, στην Αλγερία, στην Ινδονησία, στην Τσετσενία και στη Σομαλία. Το παράδοξο είναι ότι, αν και οι αναφορές στο Παλαιστινιακό δεν λείπουν από καμία ομιλία ή μήνυμα του Οσάμα μπιν Λάντεν, το διεθνές δίκτυο των τζιχαντιστών δεν έχει πραγματοποιήσει καμία επίθεση στο Ισραήλ. Εκεί είναι το πεδίο δράσης της παλαιστινιακής Χαμάς και της λιβανέζικης Χεζμπολάχ, οι οποίες δεν έχουν καμία ιδεολογική συνάφεια με την Αλ Κάιντα.

Σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Stratfor, οι τρομοκράτες έχουν αλλάξει σήμερα τη στρατηγική τους: αντί για εντυπωσιακά χτυπήματα, όπως η αεροπειρατεία των αεροπλάνων που έπληξαν τους Δίδυμους Πύργους και το Πεντάγωνο, επικεντρώνονται σε πιο μαλακούς στόχους, όπως ξενοδοχεία, εστιατόρια και τουριστικά αξιοθέατα. Εχουν εγκαταλείψει ακόμη και τις βλέψεις να πλήττουν στρατιωτικές ή κυβερνητικές εγκαταστάσεις, διότι αυτές φυλάσσονται όλο και καλύτερα.

Εκτός από την ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας, ένας άλλος λόγος για τη σαφή αυτή στροφή είναι ότι η στρόφιγγα του χρήματος που έρρεε αφειδώς από πλούσιους Σαουδάραβες προς την Αλ Κάιντα έχει κλείσει και δράση έχουν αναλάβει μικρότερες τοπικές οργανώσεις, με πιο περιορισμένους πόρους και επιχειρησιακή ικανότητα. Αυτό μειώνει τις βλέψεις τους. Ενδεικτικός είναι ο υπολογισμός του κόστους των τρομοκρατικών ενεργειών που κάνει ο καθηγητής Ζαν-Πιερ Φιλιού στο βιβλίο του «Οι εννέα ζωές της Αλ Κάιντα»: η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στοίχισε 500.000 δολάρια, στη Μαδρίτη το 2004 10.000 δολάρια και στο Λονδίνο το 2005 μόλις 1.000 δολάρια.

Η Stratfor υπολόγισε ότι οι επιθέσεις σε ξενοδοχεία έχουν υπερδιπλασιαστεί σήμερα σε σχέση με το 2001, ενώ τα θύματα που προκαλούν έχουν εξαπλασιαστεί. Ο βασικός λόγος είναι ότι οι τρομοκράτες μπορούν άνετα να κλείσουν δωμάτιο και να μπαινοβγαίνουν σαν κύριοι στο ξενοδοχείο- όπως έκαναν οι βομβιστές αυτοκτονίας που πραγματοποίησαν τις επιθέσεις στα ξενοδοχεία Μarriott και Ritz-Carltonστην Τζακάρτα στις 17 Ιουλίου.

Τα οκτώ χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου δεν είναι πολλά. Οι εξελίξεις όμως που παρατηρούνται στο κίνημα των τζιχαντιστών είναι σημαντικές. Οι κυριότερες είναι ότι οι τρομοκράτες που απειλούν σήμερα τη Δύση έχουν μεγαλώσει στη Δύση (ενώ για παράδειγμα οι αεροπειρατές της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν Σαουδάραβες), η μέση ηλικία τους έχει μειωθεί από τα 26 χρόνια στα 20-21, ενώ και η… μόρφωσή τους έχει περιοριστεί: από τους φοιτητές δυτικών πανεπιστημίων που ανέλαβαν τα χτυπήματα στους Δίδυμους Πύργους έχουμε περάσει σε νεαρούς περιθωριακούς. Ο πόλεμος στο Ιράκ αποτέλεσε την κυριότερη αιτία για την οποία η τρομοκρατία μετατοπίστηκε από το πανεπιστήμιο στον δρόμο.

Τελικά πόσο κίνδυνο διατρέχουμε να πραγματοποιηθεί μια τρομοκρατική επίθεση στην Ευρώπη σήμερα; Πολύ μικρότερο από τον κίνδυνο να προκαλέσουμε μια «σύγκρουση πολιτισμών», δεδομένου ότι οι τζιχαντιστές που έδρασαν στην ήπειρο τα τελευταία 20 χρόνια δεν ξεπερνούν τους 400, ενώ οι μουσουλμάνοι που ζουν στην ίδια περιοχή είναι 20 εκατομμύρια. Ο κίνδυνος πηγάζει από τις πολιτικές που ακολουθούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπως από το πώς συμπεριφέρονται στους μετανάστες και πόσο περιθωριοποιούν τη δεύτερη γενιά των μουσουλμάνων.

 
Leave a comment

Posted by on September 13, 2009 in 11 Σεπτεμβρίου, ΗΠΑ

 

Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ: Γεννήθηκε από τον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό

  • Στόχευε στη συντριβή της ΕΣΣΔ
Ο επίλογος της Συμφωνίας του Μονάχου: Γερμανικά στρατεύματα στην Πράγα, το Μάρτη του 1939
  • ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 6 Σεπτέμβρη 2009

Περίσσεψε τις τελευταίες μέρες το «κλάμα» των καπιταλιστών για το κακό που έπαθε η ανθρωπότητα με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αφορμή τα 70 χρόνια από την επίθεση της Γερμανίας στην Πολωνία, την 1η Σεπτέμβρη του 1939.

Οσοι «έκλεγαν» έχουν ορισμένα κοινά στοιχεία: Τους ενώνει ο αντικομμουνισμός. Τους ενώνει το μίσος για την εργατική τάξη. Ετσι μέσα στο κλάμα «ξέχασαν» πως η 1η Σεπτέμβρη είναι καθιερωμένη ως παγκόσμια μέρα πάλης της εργατικής τάξης για την ειρήνη. Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας ως παγκόσμια μέρα πάλης της εργατικής τάξης για την ειρήνη δεν είναι τυχαία, καθώς το εργατικό κίνημα ήταν και το μόνο που αντιτάχθηκε στον πόλεμο, την ώρα που οι καπιταλιστές προσπαθούσαν να ξεπεράσουν μια ακόμα καπιταλιστική κρίση, στρέφοντας τον έναν από τους ανταγωνιστές τους, τη Γερμανία, ενάντια στο μόνο προλεταριακό κράτος τότε, την ΕΣΣΔ.

Το σβήσιμο από τη μνήμη αυτού του χαρακτήρα της 1ης του Σεπτέμβρη έχει άμεση σχέση με το ξαναγράψιμο της Ιστορίας που επιχειρείται στις μέρες μας. Οι αστοί ήθελαν τα 70χρονα από την έναρξη του πολέμου να συνοδευτούν – κι αυτό έκαναν – με ένα ακόμη βήμα για την εξίσωση φασισμού – κομμουνισμού. Ως αφορμή χρησιμοποίησαν το σοβιετικογερμανικό Σύμφωνο μη επίθεσης που υπογράφηκε στις 23 Αυγούστου 1939. Ενα Σύμφωνο που είχε επιτρέψει στην ΕΣΣΔ, παρά τους υπολογισμούς των πολιτικών της Δύσης, να κερδίσει χρόνο και τελικά να αρχίσει ο παγκόσμιος πόλεμος με τη σύγκρουση μέσα στους κόλπους του καπιταλιστικού κόσμου. Οι αστοί, στις φετινές εκδηλώσεις για τη μέρα έναρξης του πολέμου, θυμήθηκαν αυτό το Σύμφωνο, αλλά ξέχασαν ότι οι ίδιοι είχαν ανοίξει τα σύνορα για να ξεχυθούν οι ορδές του Χίτλερ, όταν υπέγραψαν μαζί του, ένα χρόνο πριν, το 1938, τη Συμφωνία του Μονάχου, με την οποία του δώρισαν ουσιαστικά στην Τσεχοσλοβακία κι ενώ ήδη είχαν ανεχτεί την προσάρτηση της Αυστρίας, με την πίστη ότι έτσι ενισχύουν το ναζιστικό κλοιό γύρω από την ΕΣΣΔ.

Η Βαρσοβία μετά την εισβολή των χιτλερικών στρατευμάτων στην Πολωνία

Οι αστοί θέλουν να περιορίσουν την παρουσίαση του πολέμου σαν μια μάχη των δυνάμεων του καλού με το κακό. Το απλουστευτικό σχήμα βοηθάει να σβήσει η αντικειμενική βάση του πολέμου, η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων.Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος τυπικά ξεκίνησε την 1η του Σεπτέμβρη. Ουσιαστικά η νέα πολεμική αναμέτρηση είχε αρχίσει από την επαύριο κιόλας του προηγούμενου πολέμου.

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν αποτέλεσμα της όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, αλλά και της παγκόσμιας κρίσης του 1929 – 1933, η οποία και δεν ξεπεράστηκε. Αποτελούσε το μέσο για το ξαναμοίρασμα του κόσμου ανάμεσα στις τότε ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, ενώ στόχευε στη συντριβή του πρώτου σοσιαλιστικού κράτους στον κόσμο, την ΕΣΣΔ, και στην ανατροπή του σοσιαλισμού, ώστε να ξανακερδίσουν ένα χαμένο κρίκο στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα.

Οι κυβερνήσεις των άλλων ιμπεριαλιστικών κρατών, ΗΠΑ, Μεγάλης Βρετανίας, Γαλλίας, με κίνητρο το ταξικό μίσος προς την ΕΣΣΔ και με το πρόσχημα της «μη ανάμειξης» και της «ουδετερότητας» ακολουθούσαν στην ουσία πολιτική συνωμοσίας με τους φασίστες επιδρομείς, υπολογίζοντας να απομακρύνουν μεν από τις χώρες τους την απειλή της φασιστικής εισβολής, αλλά και ότι οι δυνάμεις της Σοβιετικής Ενωσης θα εξασθενίσουν τους ιμπεριαλιστές αντιπάλους τους στη Γερμανία.

Η ΕΣΣΔ μπόρεσε να εξασφαλίσει το χρόνο που της επέτρεψε – όταν οι ναζί κινήθηκαν πιο ανατολικά – να διεξαγάγει τη νικηφόρα αντεπίθεσή της. Με τίμημα τα 25 εκατομμύρια των νεκρών της, τα οποία όσοι ξαναγράφουν την Ιστορία δεν μπορούν να διαγράψουν

Προσδοκούσαν δε, στη συνέχεια, με τη βοήθεια των τελευταίων να εξοντώσουν την ΕΣΣΔ. Υπολόγιζαν, δηλαδή, να εξαντλήσουν αμοιβαία την ΕΣΣΔ και τη χιτλερική Γερμανία σε έναν παρατεταμένο και εξοντωτικό πόλεμο.Η Σοβιετική Ενωση, σε συνθήκες που τα πάντα μιλούσαν για πόλεμο, ακολούθησε πολιτική, που απέβλεπε στη συγκράτηση του επιδρομέα και τη δημιουργία ασφαλούς συστήματος περιφρούρησης της ειρήνης. Ετσι από τις 2 Μάη 1935, ακόμα, υπογράφηκε στο Παρίσι το γαλλο-σοβιετικό σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας και με την Τσεχοσλοβακία την οποία στη συνέχεια πούλησαν οι ίδιοι οι καπιταλιστές.

Η σοβιετική κυβέρνηση επέμενε για τη δημιουργία συστήματος συλλογικής ασφάλειας, που θα μπορούσε να καταστεί αποτελεσματικό μέσο αποτροπής του πολέμου και περιφρούρησης της ειρήνης. Ταυτόχρονα, το σοβιετικό κράτος πήρε μια σειρά μέτρα, που απέβλεπαν στην ενίσχυση της άμυνας της χώρας και την ανάπτυξη του στρατιωτικο – οικονομικού δυναμικού της.

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος γεννήθηκε στους κόλπους του καπιταλιστικού συστήματος. Προετοιμάστηκε και εξαπολύθηκε από τους φασίστες επιδρομείς, με επικεφαλής τη χιτλερική Γερ­μανία. Στη γέννηση του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου μεγάλο ρόλο έπαιξε η αντισοβιετική πολιτική ανοχής απέναντι στους επιδρομείς και η συμπαιγνία μαζί τους που εφάρμοζαν οι κυβερνήσεις της Αγγλίας και της Γαλλίας με την υποστήριξη των ιθυνόντων κύκλων των Ενωμένων Πο­λιτειών της Αμερικής. Αλλά τα αντισοβιετικά σχέδια απέτυχαν. Η σοβιε­τική κυβέρνηση κατόρθωσε να αποτρέψει την επίθεση των ιμπεριαλιστικών κρατών εναντίον της ΕΣΣΔ. Η φασιστική Γερμανία άρχισε τον πόλεμο με επίθεση εναντίον του ασθενέστερου αντιπάλου.

  • Το κατασκευασμένο πρόσχημα

Στις 31 Αυγούστου του 1939 το βράδυ, όλοι οι γερμανικοί ραδιοσταθμοί ανακοίνωσαν πως τάχα οι Πολωνοί είχαν επιτεθεί αιφνιδιαστικά εναντίον της γερμανικής πόλης Γκλάιβιτς, πως κατέλαβαν το ραδιοσταθμό και είχαν με­ταδώσει έκκληση για πόλεμο εναντίον της Γερμανίας. Η προκλητική αυτή σκηνοθεσία που σκάρωσαν οι Γερμανοί φασίστες με την καθοδήγηση του αρχηγού της μυστικής αστυνομίας Χίμλερ, είχε σκοπό να εξαπατήσει την παγ­κόσμια κοινή γνώμη και να δικαιολογήσει την ύπουλη επίθεση που είχε προε­τοιμάσει η Γερμανία. Τα χαράματα της 1ης Σεπτεμβρίου, στις 4 και 45′, τα γερμανοφασιστικά στρατεύματα εισβάλλουν στην Πολωνία. Οι ιθύνοντες αστικοτσιφλικάδικοι κύκλοι της Πολωνίας, πιστεύοντας πως η γερμανική επίθεση θα στραφεί εναντίον της Σοβιετικής Ενωσης και πως η Πολωνία έτσι είτε αλλιώς θα πάρει μέρος στον αντισοβιετικό πόλεμο, απέρ­ριψαν την πρόταση της ΕΣΣΔ για συμμαχία και δεν πήραν κανένα κάπως σο­βαρό μέτρο για την οχύρωση των δυτικών συνόρων της χώρας. Η Πολωνία είχε πάρα πολύ περιορισμένο βιομηχανικό δυναμικό. Η οι­κονομική της καθυστέρηση ήταν συνέπεια της εξάρτησής της από το ξένο κε­φάλαιο που είχε συμφέρον να εκμεταλλεύεται την πολωνική αγορά και παρεμπόδιζε την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

  • Η προετοιμασία της αντιπαράθεσης
Οι «δράστες» του Μονάχου. Φωτογραφία, μετά την τελετή υπογραφής της Συμφωνίας

Από την πλευρά της, η φασιστική Γερμανία τραβώντας για πόλεμο δημιουργούσε εφεδρικά απο­θέματα από στρατηγικές πρώτες ύλες. Οι κυριότεροι προμηθευτές της ήταν η βρετανική αυτοκρατορία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στα 1938 η Γερμανία αγόρασε τα 45% του απαραίτητου για την παραγωγή της σιδηρομεταλλεύματος από τη Βρετανική αυτοκρατορία, τη Γαλλία και τις αποικίες της, από το Βέλγιο και από το Βελγικό Κογκό. Στις χώρες αυτές, καθώς και στην Ολλαν­δία και στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναλογούσαν τα 89,5% από όλο το χυτοσί­δηρο και τα παλαιά σιδερικά που είχαν εισαχθεί στη Γερμανία στα 1938. Η εισαγωγή σιδηρομεταλλεύματος από τη Σουηδία και βολφραμίου από την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Κίνα αυξήθηκε απότομα.Οπως οι Γερμανοί φασίστες, έτσι και οι Ιάπωνες μιλιταριστές εισήγαν από το εξωτερικό, ακόμα και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μεγάλες ποσότη­τες στρατηγικών υλών και πολεμικού υλικού. Στα 1938, η αναλογία συμμετο­χής των Ηνωμένων Πολιτειών σε όλες τις εισαγωγές της Ιαπωνίας ήταν : στο πετρέλαιο 65%, στα παλαιά σιδερικά και στο ατσάλι 90,4%, στο χαλκό 90,9%, στα αεροπλάνα 76,9% και στα αυτοκίνητα 64,7%.

Στην Ιταλία, από την περίοδο του πολέμου με την Αιθιοπία, αυξανόταν σταθερά το ειδικό βάρος των πολεμικών κλάδων της εθνικής οικονομίας (της μεταλλουργίας, της χημικής βιομηχανίας, της μηχανουργίας) και περιοριζόταν αρκετά η παραγωγή των ειδών πλατιάς κατανάλωσης.

Σοβιετικά άρματα αντιμέτωπα με τη γερμανική επίθεση

Ενώ τα κράτη του φασιστικού συνασπισμού είχαν βασικά μετατρέψει την οικονομία τους σε πολεμική, στην Αγγλία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και ως ένα αρκετό σημείο στη Γαλλία το προτσές αυτό μόλις άρχιζε να ξετυλίγεται. Οι κυβερνήσεις στις χώρες αυτές στερέωναν και πλάταιναν τις παλαιές και οργάνωναν καινούργιες ναυτικές βάσεις: Η Αγγλία στον Ινδικό και στον Ειρηνικό ωκεανό, στη Μεσόγειο θάλασσα και στη Νότια Αφρική, οι Ηνωμένες Πολιτείες στον Ειρηνικό και στον Ατλαντικό ωκεανό και η Γαλλία στη Με­σόγειο θάλασσα. Με γρήγορους ρυθμούς κατασκευάζονταν οχυρωματικά έργα στα στεριανά σύνορα της Γαλλίας, του Βελγίου και της Ολλανδίας. Το Μάιο του 1938 στις Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίστηκε να αυξηθεί το τονάζ του πολεμικού στόλου κατά 20%. Στις αρχές του 1939, το κογκρέσο επικύρωσε το καινούργιο αεροπορικό πρόγραμμα που σύμφωνα μ’ αυτό ο αριθμός των αερο­πλάνων θα έφτανε τις 5.500 μονάδες. Οι μεγιστάνες του χρηματιστικού κεφα­λαίου διηύθυναν άμεσα την οικονομική προετοιμασία του πολέμου. Ετσι στην επιτροπή των πολεμικών πόρων των Ηνωμένων Πολιτειών που οργανώθηκε τον Αύγουστο του 1939 πήραν μέρος εκπρόσωποι του τραστ ατσαλιού, της αμερικανικής τηλεφωνικής και τηλεγραφικής εταιρείας, της «Τζένεραλ Μότορς» και άλλων μονοπωλίων. Στην Αγγλία, μέλη της επιτρο­πής που διόρισε η κυβέρνηση για τον έλεγχο της εφαρμογής του προγράμμα­τος επανεξοπλισμού ήταν ο διευθυντής – διαχειριστής της φίρμας «Κούρτοντ» που παρήγε τεχνητές ίνες, ο πρόεδρος της εταιρείας ελαστικών αυτοκινήτων «Ντάνλοπ Βάμπερ», ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας της βρετανικής βιομηχα­νίας, ο διευθυντής του Αυτοκρατορικού χημικού τραστ, καθώς και οι επικε­φαλής πολλών άλλων μονοπωλίων.

Ο Κόκκινος Στρατός απελευθερώνει σοβιετικά χωριά (1943)

Τα έσοδα των εργοστασίων της πολεμικής βιομηχανίας και των συγγενι­κών της κλάδων αυξάνονταν ορμητικά. Το αγγλικό ναυπηγομηχανουργικό κοντσέρν «Σουέν Χάντερ», σε σύγκριση με το 1936 αύξησε στα 1938 τα έσοδά του κατά 166,9%. Τα έσοδα του «Κρουπ» σε σύγκριση με το 1927 – 1928 υπερ-τριπλασιάστηκαν σχεδόν στα 1937 – 1938. Τα κέρδη των μεγαλύτερων ιαπω­νικών εταιρειών στο πρώτο εξάμηνο του 1939 ήταν 20% ως 27% του βασικού κεφαλαίου. Η τιμή των μετοχών του ιταλικού κοντσέρν όπλων «Μπρέντα» σε σύγκριση με το 1932 αυξήθηκε στα 1938 περισσότερο από το δεκαπλάσιο. Παρά τις οξείες αντιθέσεις ανάμεσα στις δύο ομάδες των ιμπεριαλιστικών κρατών, η Αγγλία, η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής δεν ήθελαν να πάρουν μέρος στην οργάνωση μιας αποφασιστικής απόκρουσης των φασιστών επι­δρομέων. Η πολιτική που διάλεξαν τα κράτη αυτά είχε σκοπό να απομακρύνει τον κίνδυνο πολέμου από τη Δύση και να στρέψει τη φασιστική επίθεση στην Ανατολή, εναντίον της Σοβιετικής Ενω­σης. Αυτός ήταν ο λόγος που στο διεθνή στίβο διαγράφηκαν καθαρά τρεις βασικές κατευθύνσεις: Η ανοιχτά επιθετική γραμμή της Γερμανίας, της Ια­πωνίας και της Ιταλίας για την εξαπόλυση ενός παγκόσμιου πολέμου, η πο­λιτική της ανοχής και της καθαρής συνεργίας με τους επιδρομείς από την πλευρά της Αγγλίας, της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και η προσπάθεια της Σοβιετικής Ενωσης για τη συγκρότηση ενός με­τώπου από κράτη που να ενδιαφέρονται να δράσουν για να αποκρούσουν τη φασιστική επίθεση, να οργανώσουν τη συλλογική ασφάλεια και να υποστηρί­ξουν την ειρήνη ανάμεσα στους λαούς.

  • Οδηγός τους ο αντικομμουνισμός

Τα αντικομμουνιστικά συνθήματα που έριχναν οι φασίστες στερέωναν στους ιθύνοντες κύκλους της Αγγλίας, των Ενωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας τις αυταπάτες σχετικά με τη δυνατότητα μιας συνεννόησης με τις φασιστικές χώρες πάνω στη βάση της ικανοποίησης των κατακτητικών τους σκοπών σε βάρος της Σοβιετικής Ενωσης. Τα Δυτικά κράτη με την πολιτική του «κα­τευνασμού» των επιδρομέων λογάριαζαν να ενθαρρύνουν την προώθηση των στρατιών της χιτλερικής Γερμανίας προς τα σύνορα της Σοβιετικής Ενωσης και να βοηθήσουν στην έκρηξη ενός γερμανοσοβιετικού πολέμου που θα καθυ­στερούσε τη σοσιαλιστική ανάπτυξη της ΕΣΣΔ και ταυτόχρονα θα εξασθέ­νιζε σε τέτοιο σημείο τη Γερμανία που θα έπαυε να αποτελεί κίνδυνο για τα συμφέροντα των ιμπεριαλιστών αντιπάλων της.

Ειδικότερα η εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών επηρεαζόταν δυνατά από το μίσος των κυβερνητικών κύκλων προς τη Σοβιετική Ενωση και από την προθυμία μερικών μονοπωλιακών ομάδων να υποστηρίξουν τα φασιστικά κράτη που θα εξαπέλυαν πόλεμο εναντίον της ΕΣΣΔ. Γι’ αυτό οι Ηνωμένες Πολιτείες βοηθώντας στην ουσία την πολεμική προετοιμασία της Αγγλίας και της Γαλλίας και πουλώντας τους όπλα εφοδίαζαν ταυτόχρονα την Ιαπωνία και τη Γερμανία με στρατηγικές πρώτες ύλες. Διάφοροι επίσημοι Αμερικανοί που αντιδρούσαν έντονα στην πολιτική της Γερμανίας και στη μεταβολή του εδαφικού καθεστώτος της Ευρώπης, όταν τα φασιστικά κράτη επιτέθηκαν εναν­τίον της Αυστρίας, της Τσεχοσλοβακίας και της Αλβανίας, έμειναν ουσια­στικά αδρανείς.

  • Η έναρξη

Πρώτο θύμα της φασιστικής επίθεσης στην Κεντρική Ευρώπη ήταν η Αυ­στρία. Η εσωτερική κατάσταση στη χώρα βοηθούσε στην πραγματοποίηση των σχεδίων του Γερμανού επιδρομέα. Πολλές δεκαετίες οι μεγαλοϊδεάτες Γερμανοί εθνικιστές προσπαθούσαν να φυτέψουν στη συνείδηση του αυστριακού λαού την ιδέα πως η Γερμανία και η Αυστρία έπρεπε να ενωθούν και να αποτελέσουν την ενιαία «Μεγάλη Γερμανία». Την προπαγάνδα για το «άνσλους» (ένωση) την είχαν δεχθεί και οι ηγέτες της αυστριακής σοσιαλδημοκρατίας που από τα 1918 συ­στηματικά υποστήριζαν πως το Αυστριακό κράτος «δεν είναι βιώσιμο». Οι αυστριακοί φασίστες που ήταν προσανατολισμένοι προς την Ιταλία προτιμού­σαν να είναι η Αυστρία ανεξάρτητη, αλλά κι αυτοί διακήρυσσαν πως η Αυ­στρία είναι «δεύτερο γερμανικό κράτος».

Τα γερμανικά σχέδια για την κατάληψη του αυστριακού εδάφους τα ήξεραν πολύ καλά οι ιθύνοντες κύκλοι της Αγγλίας, της Γαλλίας και των Ενω­μένων Πολιτειών. Η πολιτική της Αγγλίας στο αυστριακό ζήτημα ξεκινούσε από την υπόθεση πως η καταβρόχθιση της Αυστρίας από τη Γερμανία θα ήταν ένα από τα πιο σπουδαία στάδια της προετοιμασίας της επίθεσης της Γερμανίας εναντίον της Σοβιετικής Ενωσης. Γι’ αυτό η αγγλική κυβέρνηση δεν είχε αντίρρηση για το «άνσλους». Στις 31 Μαΐου του 1937 ο Αγγλος πρεσβευτής στο Βερολίνο Χέντερσον, σε μια συζήτησή του, με τον Πάπεν δήλωσε: «Η Αγγλία καταλαβαίνει απόλυτα την ανάγκη να ρυθμιστεί το ζήτημα (της Αυστρίας) στα πλαίσια του γερμανικού ράιχ».

  • Οι συνεννοήσεις

Το Νοέμβρη του 1937 έφτασε στη Γερμανία ο αντιπρόεδρος της αγγλι­κής κυβέρνησης Χάλιφαξ. Ο Χάλιφαξ σε συνομιλία του με τον Χίτλερ τόνισε πρώτα πρώτα τις «υπηρεσίες» του (του Χίτλερ) στο ζήτημα της «εκμη­δένισης του κομμουνισμού στη χώρα του» και δήλωσε πως αυτός «έφραξε το δρόμο του κομμουνισμού προς τη Δυτική Ευρώπη, και γι’ αυτό η Γερ­μανία δίκαια μπορεί να θεωρείται ο προμαχώνας της Δύσης εναντίον του μπολσεβικισμού». Υστερα ο Χάλιφαξ πρότεινε να ρυθμιστούν με απευθείας διαπραγματεύσεις τα αγγλογερμανικά προβλήματα και να προσεγγίσουν οι δύο χώρες και όταν γίνει αυτό θα είναι δυνατόν να υπογραφεί μια συμφωνία ανάμε­σα στα τέσσερα κράτη – Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία. Αφού ξεκα­θάρισε ότι «από αγγλική πλευρά δεν νομίζουν πως το status quo πρέπει σε όποια περίπτωση να διατηρηθεί σε ισχύ» και πως «πρέπει να γίνει προσαρ­μογή στις καινούργιες συνθήκες και επανόρθωση των παλαιών σφαλμάτων και να έχουμε υπόψη μια μεταβολή στην κατάσταση που υπάρχει, μεταβολή που έγινε απαραίτητη» ο Χάλιφαξ έδωσε στην ουσία τη συγκατάθεσή του για το «άνσλους», καθώς και για την κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας. Τις αποικιακές αξιώσεις της Γερμανίας υποσχέθηκε να τις εξετάσει όταν θα συμφω­νούσαν στα άλλα ζητήματα.

Ιμπεριαλιστική συνεννόηση με τη χιτλερική Γερμανία έκανε και η Γαλ­λία. Το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο του 1937, σε ανεπίσημες συνομιλίες με τους χιτλερικούς απεσταλμένους, ο Γάλλος πρωθυπουργός Σοτάν, καθώς και πολλά άλλα μέλη της κυβέρνησης, πήραν ευνοϊκή θέση απέναντι στο «άνσλους».

Αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες ήξεραν πως ετοιμαζόταν το «άνσλους»: Στις 23 Νοεμβρίου του 1937 ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Παρίσι Μπούλιτ, με βάση τις συνομιλίες του με τον Γκαίριγκ και τον Σαχτ, πληροφόρησε την Ουάσιγκτον πως οι χιτλερικοί είχαν πάρει απόφαση να καταλάβουν την Αυ­στρία. Αλλά η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών δεν πήρε κανένα μέτρο για να σταματήσει την επίθεση.

  • «Αύριο ίσως είναι αργά»

Η Σοβιετική Ενωση καταδίκασε κατηγορηματικά τη χιτλερική επίθεση στην Αυστρία. Στις 17 Μάρτη η σοβιετική κυβέρνηση πρότεινε να συγκληθεί μια διεθνής διάσκεψη για να εξετάσει τα μέτρα για την καταπολέμηση των επιθετικών ενεργειών, υπογραμμίζοντας πώς υστέρα από την κατάληψη της Αυστρίας δημιουργείται απειλή για την Τσεχοσλοβακία και σε συνέχεια, μια που οι επιθετικές διαθέσεις είναι μεταδοτικές, υπάρχει κίνδυνος να εξελιχθεί η απειλή σε καινούριες διεθνείς διενέξεις… «Αύριο ίσως είναι πια αργά, αλλά σήμερα ο καιρός γι’ αυτό δεν πέρασε ακόμη αν όλα τα κράτη και προπάντων τα μεγάλα πάρουν μια σταθερή και ανυστερόβουλη θέση απέναντι στα προ­βλήματα της συλλογικής διάσωσης της ειρήνης» σημείωνε.

Αλλά οι κυβερνήσεις της Αγγλίας και της Γαλλίας απόρριψαν την πρό­ταση της Σοβιετικής Ενωσης, ενώ η κυβέρνηση των Ενωμένων Πολιτειών ούτε καν απάντησε. Δεν ειχαν περάσει ούτε τρεις βδομάδες από την κατάληψη της Αυστρίας και η Αγγλία, η Γαλλία και οι Ενωμένες Πολιτείες αναγνώ­ρισαν στην ουσία την έντα­ξή της στο χιτλερικό κρά­τος. Η Τράπεζα της Αγ­γλίας με υπόδειξη της κυ­βέρνησης παράδωσε στη Ράιχσμπανκ το μέρος από το απόθεμα χρυσού της Αυ­στρίας που φυλασσόταν στο Λονδίνο.

Η κατάληψη της Αυ­στρίας έπαιζε σπουδαίο ρό­λο στα γενικά στρατηγικά και πολιτικά σχέδια της Γερμανίας. Η Τσεχοσλο­βακία ήταν κυκλωμένη τώ­ρα από τρεις πλευρές, ενώ τα κοινά σύνορα της Γερ­μανίας με την Ιταλία, τη Γιουγκοσλαβία και την Ουγγαρία βοηθούσαν τους χιτλερικούς να επεκταθούν στα Βαλκάνια και τους έδι­ναν τη δυνατότητα να ασκούν πιο ενεργό πίεση στον Ιταλό σύμμαχό τους.

Η Αυστρία ήταν για το γερμανικό ιμπεριαλισμό πολύτιμη και από οικο­νομική άποψη. Το αυστριακό μεταλλουργικό κόντσερν «Αλπίνε Μονταγκέζελσάφτ» ήταν το μεγαλύτερο πολεμικό βιομηχανικό οπλοστάσιο σε όλη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και η κατάληψή του ενίσχυε το πολεμικό δυναμικό της Γερμανίας. Στα χέρια των γερμανικών μονοπωλίων έπεσε και το πετρέ­λαιο της περιοχής Ζίτερσντορφ (Κάτω Αυστρία) πού την περίοδο αυτή ήταν η πιο προσιτή και από γεωγραφική άποψη η πιο κοντινή πηγή φυσικού πετρε­λαίου που τόσο πολύ το χρειαζόταν η Γερμανία. Τα γερμανικά μονοπώλια πήραν στα χέρια τους και τα πυριτιδοποιεία του Μπλουμάου και άλλα εργο­στάσια της αυστριακής πολεμικής βιομηχανίας, όπως το εργοστάσιο κατα­σκευής όπλων στο Χίρτεμπεργκ. Ολόκληρη η αυστριακή βιομηχανία έμπαινε στην υπηρεσία της φασιστικής Γερμανίας.

Υστερα από την κατάληψη της Αυστρίας από τη χιτλερική Γερμανία κα­μιά ευρωπαϊκή χώρα δεν ήταν δυνατόν να νιώθει σιγουριά. Ξεθαρρεμένοι οι Γερμανοί φασίστες που κατόρθωσαν να καταλάβουν την Αυστρία χωρίς να χά­σουν ούτε ένα στρατιώτη, αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν αμέσως τα μελ­λοντικά κατακτητικά τους σχέδια.

  • Σειρά είχε η Τσεχοσλοβακία

Από οικονομική άποψη η κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας ήταν μια υπόσχεση για τα γερμανικά μονοπώλια πως θα αποκτήσουν τους πλουσιό­τατους βιομηχανικούς και αγροτικούς πόρους της χώρας αυτής. Η Τσεχοσλο­βακία είχε πολύ αναπτυγμένη βιομηχανία. Στα 1937 η εξόρυξη κάρβουνου έφτασε τα 27,5 εκατ. τόνους, η παραγωγή χυτοσιδήρου το 1,7 έκατ. τόνους και του ατσαλιού τα 2,3 εκατ. τόνους. Τα εργοστάσια αυτοκινή­των κατασκεύαζαν 14,6 χιλ. αυτοκίνητα το χρόνο. Τα χημικά εργοστάσια θεωρούνταν τα μεγαλύτερα υστέρα από τα γερμανικά. Τα πολεμικά εργοστά­σια «Σκόντα» εφοδίαζαν όχι μόνο τον τσεχοσλοβακικό στρατό άλλα και τους στρατούς των γειτονικών χωρών. Τα τσεχοσλοβακικά αεροπλάνα δεν υστερού­σαν ποιοτικά από τα αεροπλάνα των πιο μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών. Ακό­μη, η Τσεχοσλοβακία είχε αρκετά αποθέματα χρυσού και συναλλάγματος.

Η χιτλερική Γερμανία άρχισε να ετοιμάζει την επίθεση εναντίον της Τσε­χοσλοβακίας αμέσως ύστερα από την προσάρτηση της Αυστρίας. Ο αρχηγός του γερμανοφασιστικού κόμματος στη Σουδητία (περιοχή της Τσεχοσλοβακίας που κατοικούσε γερμανικό στοιχείο) Χενλάιν πήρε από τον Χίτλερ οδηγίες να υποβάλλει ολοένα και πιο απειλητικές αξιώσεις στην τσεχοσλοβα­κική κυβέρνηση αυξάνοντας τες σιγά σιγά για να κάνει αδύνατη μια πραγμα­τική συνεννόηση. Στις 24 Απριλίου του 1938 μιλώντας ο Χενλάιν στο Κάρλοβι Βάρι αξίωσε ολοκληρωτική αυτονομία για όλους τους Γερμανούς που ζούσαν στην Τσεχοσλοβακία και απόλυτη ελευθερία για τη φασιστική προπαγάν­δα. Οταν η τσεχοσλοβακική κυβέρνηση έδειξε πως σκέφτεται να δεχθεί την αξίωση αυτή, ο Χενλάιν δήλωσε πως η κυβέρνηση της Τσεχοσλοβακίας οφεί­λει να ξεσκίσει το σοβιετοτσεχοσλοβακικό σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας και γενικά να αλλάξει την εξωτερική της πολιτική. Η τακτική των χιτλερικών ήταν να προκαλέσουν μέσω των οπαδών του Χενλάιν ένα όποιο επεισόδιο για να μεταφέρουν κεραυνοβόλα στρατό στην Τσεχοσλοβακία. Οι χιτλερικοί είχαν πεποίθηση πως τα δυτικά κράτη δε θα ανακατεύονταν στη διένεξη. Αποδείχθηκε πως όχι μόνο δε θα αντιδρούσαν, αλλά θα έκαναν και ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να βοηθήσουν τον Χίτλερ.

  • Η συμφωνία του Μονάχου

Στις 29 Σεπτέμβρη του 1938 στο Μόναχο συναντήθηκαν από τη Γερμανία ο Χίτλερ, την Αγγλία ο Τσάμπερλεν, τη Γαλλία ο Νταλαντιέ και την Ιταλία ο Μουσολίνι για να συζητήσουν το «τσεχοσλοβακικό ζήτημα». Υστερα από σφοδρές επιθέσεις του Χίτλερ εναν­τίον της Τσεχοσλοβακίας και μερικές αντεγκλήσεις, τα μέλη της διάσκεψης εγκρίνανε το γερμανοϊταλικό σχέδιο συνεννόησης. Στους αντιπροσώπους της Τσεχοσλοβακίας που δεν είχαν κληθεί να πάρουν μέρος στη συνάντηση, αλλά τους είχαν και περίμεναν απέξω, ανακοινώθηκε πως η απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων δεν επιδέχεται συζήτηση και πρέπει να γίνει δεκτή χωρίς καμιά αντίρρηση. Σε αντάλλαγμα η Αγγλία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία υπόσχονταν στην Τσεχοσλοβακία, ύστερα από την ικανοποίηση όλων των αξιώσεων της συμφωνίας του Μονάχου, να εγγυηθούν διεθνώς τα νέα σύνορά της.

Με βάση τη συμφωνία που υπογράφτηκε στο Μόναχο η Τσεχοσλοβακία ήταν υποχρεωμένη να παραδώσει στη Γερμανία μέσα σε δέκα μέρες τη Σουδητία και μέσα σε τρεις μήνες να ικανοποιήσει τις εδαφικές αξιώσεις της Ουγ­γαρίας και της Πολωνίας. Ολες οι βιομηχανικές επιχειρήσεις, τα ορυχεία, οι συγκοινωνίες και τα μέσα τηλεπικοινωνίας, το τροχαίο υλικό, τα στρατιωτικά οχυρά, οι αποθήκες και οι πρώτες ύλες που βρίσκονταν στο παραχωρούμενο έδαφος θα παραδίδονταν σε απολύτως καλή κατάσταση.

Από την Τσεχοσλοβακία αφαιρέθηκε μια εδαφική έκταση από 41.098 τετρ. χλμ. με περίπου 5 εκατομμύρια κατοίκους που από αυτούς περισσότεροι από ένα εκατ. ήταν Τσέχοι και Σλοβάκοι. Στα χέρια των χιτλερικών έπεσαν βιομηχανικές περιοχές με σπουδαία μεταλλουργικά και χημικά εργοστάσια, μεθοριακά οχυρά και μια σημαντική ποσότητα οπλισμού. Ετσι η Τσεχοσλο­βακία ήταν στην ουσία αφοπλισμένη και αντιμέτωπη με το Γερμανό φασίστα επιδρομέα που περίμενε μόνο την κατάλληλη στιγμή για να την υποδουλώσει οριστικά.

  • Το νερό στ’ αυλάκι

Η ιμπεριαλιστική συμφωνία του Μονάχου ήταν το κορύφωμα της πολι­τικής της ενθάρρυνσης των επιδρομέων. Στις 30 Σεπτέμβρη με πρόταση του Τσάμπερλεν η Γερμανία και η Αγγλία υπόγραψαν στο Μόναχο μια δήλωση για αμοιβαία μη επίθεση και ειρηνικό διακανονισμό όλων των επίμαχων ζητημάτων που θα δημιουργούνταν. Υστερα από λίγο καιρό ανάλογη δήλωση υπόγραψαν η Γαλλία και η Γερμανία. Ο Τσάμπερλεν και ο Νταλαντιέ πίστευαν πως με την υπογραφή των συμφωνιών αυτών είχαν απομακρύνει από την Αγγλία και τη Γαλλία τον κίνδυνο της γερμανικής επίθεσης και τον είχαν ρίξει στην κοίτη που επιθυμούσαν, προς τα ανατολικά, εναντίον της Σοβιετικής Ενωσης. Αυτό το σκοπό είχαν τα δυτικά κράτη που παραδίδανε στον Χίτλερ τα τσεχοσλοβακικά εδάφη. Αλλά η βοήθεια των δυτικών ιμπεριαλι­στών προς το φασίστα επιδρομέα δεν περιορίστηκε σ’ αυτό. Στις 13 Οκτω­βρίου του 1938, αμέσως υστέρα από τη συμφωνία του Μονάχου, ή «Στάνταρντ Οιλ» και η «Φαρμπενίντουστρι» υπόγραψαν συμφωνία για την ίδρυση μιας αμερικανογερμανικής εταιρείας που θα μονοπωλούσε τις πατέντες για την παραγωγή συνθετικής βενζίνης που ο χιτλερικός στρατός είχε μεγάλη ανάγκη από αύτη. Στα χέρια της η «Φαρμπενίντουστρι» κρα­τούσε τον έλεγχο της παραγωγής συνθετικών καυσίμων σε όλες τις χώρες, εκτός από τις Ενωμένες Πολιτείες. Η χιτλερική έξαλλου κυβέρνηση χρη­σιμοποιώντας τους διεθνείς δεσμούς που είχε η «Φαρμπενίντουστρι» με τα καρτέλ αγόρασε μεγάλες ποσότητες βενζίνης με υψηλή οκτανική από­δοση για τα γερμανικά αεροπλάνα και άρματα μάχης. Χάρη σε άλλες συμφω­νίες με καρτέλ η γερμανική πολεμική βιομηχανία απόχτησε πατέντες για την παραγωγή μαγνησίου και βηρυλλίου – πρώτων υλών που είναι απαραίτητες στη βιομηχανία αεροπλάνων. Ετσι τα μονοπώλια έκλεισαν μεταξύ τους μια ιδιόμορφη «συμφωνία Μονάχου» στον οικονομικό τομέα που έδινε στον επι­δρομέα τη δυνατότητα να εφοδιάσει και να προετοιμάσει για πολεμικές επι­χειρήσεις τις δυνάμεις αρμάτων μάχης και θωρακισμένων, τα μηχανοκίνητά του και τις αεροπορικές του δυνάμεις.

Υστερα από τη συμφωνία του Μονάχου η Γερμανία και μαζί της ολό­κληρος ο συνασπισμός των φασιστών επιδρομέων δυνάμωσαν αρκετά τις στρα­τηγικές και στρατιωτικοπολιτικές τους θέσεις.

  • Ο αντίπαλός τους

Σε όλη τη διάρκεια της τσεχοσλοβακικής κρίσης η Σοβιετική Ενωση ήταν το μοναδικό κράτος που αγωνιζόταν με συνέπεια για τη διατήρηση της ακεραιότητας και της ανεξαρτησίας της Τσεχοσλοβακίας. Υστερα από την υπογραφή του σοβιετοτσεχοσλοβακικού συμφώνου αμοιβαίας βοήθειας η Σοβιετική Ενωση πρότεινε επανειλημμένα στην Τσεχοσλοβακία να υπογράψουν μια στρατιωτική συνθήκη που θα έδινε στη συμφωνία αυτοματισμό δράσης. Αλλα η τσεχοσλοβακική κυβέρνηση απόφευγε να δεχθεί τη σπουδαία αυτή πρόταση. Η σοβιετική κυβέρνηση ωστόσο έκανε το καθετί για να εκπληρώσει τις συμμαχικές της υποχρεώσεις. Προτού ακόμη η Γερμανία καταλάβει την Αυστρία ο αντιπρόσωπος της ΕΣΣΔ εξακρίβωνε στο Βουκουρέστι τη δυνατότητα να περάσουν σοβιετικά στρατεύματα από το ρουμανικό έδαφος σε περίπτωση που η Τσεχοσλοβακία θα αντιμετώπιζε κίν­δυνο γερμανικής επίθεσης. Στις 15 Μαρτίου του 1938 η ΕΣΣΔ διαβεβαίωσε την Αγγλία, τη Γαλλία και την Τσεχοσλοβακία πως σε περίπτωση επίθεσης της Γερμανίας εναντίον της Τσεχοσλοβακίας η Σοβιετική Ενωση θα εκπληρώσει τις συμμαχικές της υποχρεώσεις. Την προθυμία της ΕΣΣΔ να αντιταχθεί στην επίθεση την έδειξε και η δήλωση της σοβιετικής κυβέρνησης στις 17 Μαρτίου του ίδιου χρόνου, με αφορμή την κατάληψη της Αυστρίας. Υστερα από λίγες μέρες, στις 28 Μαρτίου, η σοβιετική στρατιωτική αντιπρο­σωπεία πληροφόρησε τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου του τσεχοσλοβάκικου στρατού πως η ΕΣΣΔ θα δώσει στην Τσεχοσλοβακία την απαραίτητη βοή­θεια εναντίον της γερμανικής επίθεσης. Στο τέλος Απριλίου η σοβιετική κυ­βέρνηση διαβίβασε στον πρεσβευτή της Τσεχοσλοβακίας στη Μόσχα μια δήλωση που έλεγε: «Η ΕΣΣΔ, αν της ζητηθεί, είναι πρόθυμη, μαζί με τη Γαλλία και την Τσεχοσλοβακία, να πάρει όλα τα μέτρα για την κατοχύρωση της ασφάλειας της Τσεχοσλοβακίας. Για το σκοπό αυτό διαθέτει όλα τα απα­ραίτητα μέσα. Η κατάσταση του στρατού και της αεροπορίας της επιτρέπει να γίνει αυτό».

Στο τέλος Αυγούστου ο Λαϊκός Επίτροπος των Εξωτερικών Μ.Μ. Λιτβίνοφ ειδοποίησε το Γερμανό πρεσβευτή στη Μόσχα πως αν η Τσεχοσλοβακία δεχθεί επίθεση, η Σοβιετική Ενωση θα εκπληρώσει τις συμμαχικές της υπο­χρεώσεις. Στις 2 Σεπτεμβρίου πρότεινε στην αγγλική και στη γαλλική κυ­βέρνηση να οργανώσουν μια σύσκεψη από στρατιωτικούς ειδικούς για τη μελέτη των μέτρων απόκρουσης της επίθεσης. Αλλα η πρόταση αυτή δεν έγινε με συμπάθεια δεκτή στο Παρίσι και στο Λονδίνο.

Στα μέσα Σεπτεμβρίου στο ερώτημα της τσεχοσλοβακικής κυβέρνησης, αν η σοβιετική κυβέρνηση είναι πρόθυμη να βοηθήσει την Τσεχοσλοβακία στην περίπτωση που η Γαλλία, πιστή στις υποχρεώσεις της, θα βοηθούσε κι αυτή, η σοβιετική κυβέρνηση έδωσε σαφέστατη θετική απάντηση. Στο δεύτερο ερώ­τημα της τσεχοσλοβακικής κυβέρνησης (όταν πια είχε πάρει το γερμανο-αγγλο-γαλλικο τελεσίγραφο), αν η σοβιετική κυβέρνηση θεωρεί τον εαυτό της δεσμευμένο από το σοβιετοτσεχοσλοβακικό σύμφωνο σε περίπτωση που η Γερμανία θα προβάλει καινούριες αξιώσεις, που θα ναυαγήσουν οι αγγλο­γερμανικές συνομιλίες και θα αποφασίσει η Τσεχοσλοβακία να αμυνθεί ένο­πλα, δόθηκε πάλι καταφατική απάντηση.

Η Σοβιετική Ενωση πήρε και πρακτικά μέτρα: προώθησε στα δυτικά της σύνορα 30 Μεραρχίες πεζικού και μερικές Μεραρχίες ιππικού και έθεσε σε πλήρη πολεμική ετοιμότητα τις μεγάλες μονάδες αρμάτων μάχης και αεροπορίας.

Οταν η αστικοτσιφλικάδικη Πολωνία θέλησε να εκμεταλλευτεί τη δύσ­κολη θέση της Τσεχοσλοβακίας για να προσαρτήσει ένα τμήμα του εδάφους της, η κυβέρνηση της ΕΣΣΔ δήλωσε στον Πολωνό πρεσβευτή στη Μόσχα πως στην περίπτωση αυτή η Σοβιετική Ενωση θα καταγγείλει χωρίς άλλη ειδο­ποίηση τη σοβιετοπολωνική συμφωνία μη επίθεσης. Η σταθερή στάση της Σοβιετικής Ενωσης είχε αποτέλεσμα: τα πολωνικά στρατεύματα αποσύρ­θηκαν από τα τσεχοσλοβακικά σύνορα.

Η σοβιετική κυβέρνηση προσπάθησε να δραστηριοποιήσει και την Κοι­νωνία των Εθνών για να εμποδίσει την κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας. Αφού μέρα τη μέρα γινόταν ολοένα και πιο φανερό πως η γαλλική κυβέρνηση θα αρνούνταν να εκπληρώσει τις συμμαχικές της υποχρεώσεις απέναντι στην Τσε­χοσλοβακία, η Σοβιετική Ενωση ήταν δυνατόν να τη βοηθήσει με την ιδιό­τητα του μέλους της Κοινωνίας των Εθνών. Αλλα η τσεχοσλοβακική κυβέρ­νηση ούτε καν προσπάθησε να επωφεληθεί από την ευκαιρία αυτή στη σύνοδο της γενικής συνέλευσης της Κοινωνίας των Εθνών το Σεπτέμβριο. Υπακούον­τας στις υποδείξεις της Αγγλίας και της Γαλλίας και στην πίεση της αντιδραστικής μερίδας της τσεχοσλοβακικής αστικής τάξης, συνέχιζε να ακολουθεί το δρόμο της συνθηκολόγησης και αρνούνταν τη σοβιετική βοήθεια. Η στάση αυτή ήταν πολύ περισσότερο αδικαιολόγητη γιατί η σοβιετική κυβέρνηση πλη­ροφόρησε τον Μπένες πώς είναι έτοιμη να βοηθήσει στρατιωτικά την Τσεχο­σλοβακία ακόμη και στην περίπτωση που η Γαλλία θα αρνούνταν να τη βοηθήσει. Το μόνο που απαιτούσε από την κυβέρνηση της Τσεχοσλοβακίας ήταν να θέλει να αμυνθεί και να ζητήσει βοήθεια από τη Σοβιετική Ενωση.

Ολες οί προσπάθειες της Σοβιετικής Ενωσης να εμποδίσει την εκμηδέ­νιση της Τσεχοσλοβακίας και να περισώσει την ανεξαρτησία της στάθηκαν μάταιες. Η κυβέρνηση της Τσεχοσλοβακίας συνθηκολόγησε προδίδοντας τα συμφέροντα του λαού. Αυτό ήταν η λογική κατάληξη της αντιλαϊκής και της αντισοβιετικής πολιτικής των τσεχοσλοβακικών κυβερνητικών κύκλων. Ανά­μεσα στους συνθηκολόγους ήταν και οι Τσεχοσλοβάκοι δεξιοί σοσιαλιστές που καλούσαν ανοιχτά το λαό να υποταχθεί στα κελεύσματα του Χίτλερ. Μόνο το κομμουνιστικό κόμμα της Τσεχοσλοβακίας αγωνιζόταν για μια αποφασιστική απόκρουση του εισβολέα και ξεσκέπαζε ασταμάτητα τα συνθηκολογικά σχέ­δια της τσεχοσλοβακικής αστικής τάξης.

  • Πώς έβλεπε η ΕΣΣΔ τον πόλεμο

Στις 10 Μάρτη του 1939, ο Ι. Β. Στάλιν, παρουσιάζοντας την έκθεση της ΚΕ στο 18ο Συνέδριο του ΚΚ (μπ) της ΕΣΣΔ, αναφερόμενος στον εξελισσόμενο πόλεμο σημείωνε:

«Ο πόλεμος δημιούργησε νέα κατάσταση στις σχέσεις των χωρών, καθιέρωσε σ’ αυτές τις σχέσεις την ατμόσφαιρα της ανη­συχίας και της αβεβαιότητας. Αφού υπόσκαψε τις βάσεις του μεταπολεμικού ειρηνικού καθεστώτος και αναποδογύρισε τις στοι­χειώδεις έννοιες του διεθνούς δικαίου, ο πόλεμος έβαλε υπό συ­ζήτηση την αξία των διεθνών συμφώνων και υποχρεώσεων. Ο πασιφισμός και τα σχέδια αφοπλισμού θάφτηκαν. Τη θέση τους την κατέλαβε ο πυρετός των εξοπλισμών. Αρχισαν να εξοπλί­ζονται όλοι, από τα μικρά ως τα μεγάλα κράτη, μαζί και πρώτ’ απ’ όλα, τα κράτη που ακολουθούσαν την πολιτική της μη επέμβασης. Κανείς πια δεν πιστεύει τους κατανυκτικούς λόγους, ότι οι παραχωρήσεις που έγιναν στο Μόναχο στους επιτιθέμενους και η συμφωνία του Μονάχου εγκαινίασαν τάχα τη νέα εποχή του “κατευνασμού”. Δεν τους πιστεύουν κι αυτοί, οι ίδιοι, που πήραν μέρος στη συμφωνία του Μονάχου, η Αγγλία και η Γαλ­λία, που άρχισαν όχι λιγότερο από τους άλλους να δυναμώ­νουν τους εξοπλισμούς τους.

Είναι φανερό, ότι η ΕΣΣΔ δεν μπορούσε να παραβλέψει αυτά τα απειλητικά γεγονότα. Είναι έξω από κάθε αμφιβολία ότι ο κάθε – ακόμα και ο πιο μικρός – πόλεμος που θα άρχιζαν οι επιτιθέμενοι, κάπου σε μια απομακρυσμένη γωνιά του κόσμου, αποτελεί κίνδυνο για τις φιλειρηνικές χώρες. Ακόμα σοβαρό­τερο κίνδυνο αποτελεί ο νέος ιμπεριαλιστικός πόλεμος, που τρά­βηξε κιόλας στην τροχιά του πάνω από πεντακόσια εκατομμύ­ρια πληθυσμό της Ασίας, της Αφρικής, της Ευρώπης. Γι’ αυτό το λόγο η χώρα μας, ακολουθώντας σταθερά την πολιτική για τη διατήρηση της ειρήνης, εργάστηκε ταυτόχρονα σοβαρότατα για το δυνάμωμα της μαχητικής ετοιμασίας του Κόκκινου Στρατού μας, του Κόκκινου Πολεμικού Στόλου μας.

Ταυτόχρονα η Σοβιετική Ενωση αποφάσισε να κάνει και μερικά άλλα βήματα για να στερεώσει τις διεθνείς θέσεις της. Στα τέλη του 1934 η χώρα μας μπήκε στην Κοινωνία των Εθ­νών, ξεκινώντας από το γεγονός ότι, παρά την αδυναμία της μπορεί ωστόσο να χρησιμεύσει σα βήμα για το ξεσκέπασμα των επιτιθεμένων και σαν κάποιο, έστω και αδύνατο, όργανο ειρήνης που μπορεί να βάλει, φρένο στο ξέσπασμα του πολέμου.

Η Σοβιετική Ενωση θεωρεί πως σε μια τόσο ταραγμένη εποχή δεν πρέπει να περιφρονεί κανείς ακόμα και μια τόσο ανί­σχυρη διεθνή οργάνωση, όπως είναι η Κοινωνία των Εθνών. Το Μάη του 1935, ανάμεσα στη Γαλλία και τη Σοβιετική Ενωση, είχε συναφθεί σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας, ενάντια σε μια πιθανή επίθεση των επιθετικών κρατών. Ταυτόχρονα είχε συναφθεί ανάλογο σύμφωνο με την Τσεχοσλοβακία. Το Μάρτη του 1936, η Σοβιετική Ενωση υπόγραψε σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Μογγολίας. Τον Αύγου­στο του 1937, υπογράφηκε σύμφωνο μη επίθεσης ανάμεσα στη Σοβιετική Ενωση και στην Κινέζικη Δημοκρατία.

Μέσα σ’ αυτές τις δύσκολες διεθνείς συνθήκες εφάρμοζε η Σοβιετική Ενωση την εξωτερική της πολιτική, υπερασπίζοντας την υπόθεση της διατήρησης της ειρήνης.

Η εξωτερική πολιτική της Σοβιετικής Ενωσης είναι σαφής και κατανοητή.

— Είμαστε υπέρ της ειρήνης και για το δυνάμωμα των εμπορικών σχέσεών μας μ’ όλες τις χώρες, είμαστε και θα ‘μαστε υπέρ αυτής της θέσης, εφόσον οι χώρες αυτές θα κρατούν την ίδια στάση απέναντι στη Σοβιετική Ενωση, εφόσον δε θα προσπαθήσουν να παραβλάψουν τα συμφέροντα της χώρας μας.

— Είμαστε υπέρ των ειρηνικών, στενών σχέσεων καλής γει­τονίας με όλες τις γειτονικές χώρες, που έχουν κοινά σύνορα με την ΕΣΣΔ, είμαστε και θα ‘μαστε υπέρ αυτής της θέσης, εφό­σον οι χώρες αυτές θα κρατούν την ίδια στάση απέναντι στη Σοβιετική Ενωση, εφόσον δε θα προσπαθήσουν να παραβιάσουν άμεσα ή έμμεσα την ακεραιότητα και το απαραβίαστο των συνόρων του σοβιετικού κράτους.

— Είμαστε υπέρ της υποστήριξης των λαών, που έπεσαν θύματα επίθεσης και που παλεύουν για την ανεξαρτησία της πατρίδας τους.

— Δε φοβόμαστε τις απειλές των επιθετικών κρατών και είμαστε έτοιμοι ν’ απαντήσουμε με διπλό χτύπημα στο χτύπημα των εμπρηστών του πολέμου που προσπαθoύv να καταπα­τήσουν το απαραβίαστο των σοβιετικών συνόρων.

Αυτή είναι η εξωτερική πολιτική της Σοβιετικής Ενωσης.

Στην εξωτερική της πολιτική η Σοβιετική Ενωση στηρίζεται:

1. Στην αυξανόμενη οικονομική, πολιτική και εκπολιτιστι­κή της ισχύ.

2. Στην ηθικοπολιτική ενότητα της σοβιετικής κοινωνίας μας.

3. Στη φιλία των λαών της χώρας μας.

4. Στον Κόκκινο Στρατό μας και στον Πολεμικό Κόκκινο Στόλο μας.

5. Στη φιλειρηνική της πολιτική.

6. Στην ηθική υποστήριξη των εργαζομένων όλων των χω­ρών που ενδιαφέρονται ζωτικά για τη διατήρηση της ειρήνης.

7. Στη σωφροσύνη εκείνων των χωρών που δεν έχουν συμφέρον γι’ αυτούς ή για ‘κείνους τους λόγους, να παραβιαστεί η ειρήνη.

Τα καθήκοντα του κόμματος στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής είναι:

1. Να εφαρμόζει και μελλοντικά την πολιτική της ειρήνης και της ενίσχυσης εμπορικών σχέσεων μ όλες τις χώρες.

2. Να δείχνει περίσκεψη και να μην επιτρέπει στους προβοκάτορες του πολέμου, που συνήθισαν να βάζουν τους άλλους να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά να παρασύρουν τη χώρα μας σε συγκρούσεις.

3. Να δυναμώνει μ’ όλα τα μέσα τη μαχητική ισχύ του Κόκκινου Στρατού μας και του Κόκκινου Πολεμικού Στόλους μας.

4. Να δυναμώνει τις διεθνείς σχέσεις φιλίας με τους εργαζόμενους όλων των χωρών που ενδιαφέρονται για την ειρήνη και τη φιλία ανάμεσα στους λαούς».

(Ι. Β.Στάλιν απομαγνητοφωνημένο απόσπασμα από την έκθεση της ΚΕ στο 18ο Συνέδριο του ΚΚ (μπ) της ΕΣΣΔ)

Τορπίλιζαν τις σοβιετικές προτάσεις, επεδίωκαν συμφωνία με τον Χίτλερ ενάντια στην ΕΣΣΔ

Τον Απρίλη – Μάη του 1939 η Γερμανία κατάγγειλε την αγγλοαμερικανική ναυτική συμφωνία του 1935, ακύρωσε το σύμφωνο μη επίθεσης με την Πολωνία, που υπογράφτηκε το 1934 και έκλεισε με την Ιταλία το λεγόμενο Χαλύβδινο σύμφωνο, με βάση το οποίο η ιταλική κυβέρνηση υποχρεωνόταν να βοηθήσει τη Γερμανία, αν αυτή εμπλακεί σε πόλεμο με τις δυτικές δυνάμεις.

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, οι κυβερνήσεις της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας κάτω από την επήρεια της κοινής γνώμης και το φόβο της παραπέρα ισχυροποίησης της Γερμανίας, άρχισαν διαπραγματεύσεις με την ΕΣΣΔ που έγιναν στη Μόσχα το καλοκαίρι του 1939.

Οι δυτικές, όμως, δυνάμεις δε δέχτηκαν την υπογραφή συμφωνίας, που πρότεινε η ΕΣΣΔ και που μιλούσε για κοινό αγώνα κατά των φασιστικών επιδρομέων.

Προτείνοντας μάλιστα στη Σοβιετική Ενωση να αναλάβει μονομερείς υποχρεώσεις να βοηθήσει οποιονδήποτε Ευρωπαίο γείτονα σε περίπτωση επίθεσης εναντίον του, οι δυτικές δυνάμεις ήθελαν να παρασύρουν την ΕΣΣΔ σε πόλεμο εναντίον της Γερμανίας και να την αφήσουν ύστερα να αγωνίζεται μόνη της.

Οι διαπραγματεύσεις του Αυγούστου 1939 δεν έδωσαν κανένα αποτέλεσμα γιατί το Παρίσι και το Λονδίνο τορπίλιζαν κάθε φορά τις σοβιετικές εποικοδομητικές προτάσεις.

Την ώρα που οδηγούσε τις διαπραγματεύσεις της Μόσχας σε αποτυχία, η αγγλική κυβέρνηση ερχόταν σε μυστικές επαφές με τους χιτλερικούς, μέσω του πρεσβευτή τους στο Λονδίνο Χ. Ντίρκσεν, επιδιώκοντας να πετύχει συμφωνία για το ξαναμοίρασμα του κόσμου σε βάρος της ΕΣΣΔ.

Η πολιτική αυτή των δυτικών δυνάμεων προκαθόρισε τη ματαίωση των διαπραγματεύσεων της Μόσχας και έθεσε τη Σοβιετική Ενωση μπροστά στον άμεσο κίνδυνο επίθεσης της φασιστικής Γερμανίας, ή, αφού εξαντλήσει τις πιθανότητες υπογραφής συμμαχίας με τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία, να υπογράψει το προτεινόμενο, από τη Γερμανία, σύμφωνο μη επίθεσης και έτσι να απομακρύνει την απειλή του πολέμου.

Η κατάσταση επέβαλε σαν αναπόφευκτη τη δεύτερη εκλογή. Η υπογραφή στις 23 Αυγούστου 1939 του σοβιετικογερμανικού συμφώνου επέτρεψε, ώστε, παρά τους υπολογισμούς των πολιτικών της Δύσης, ο παγκόσμιος πόλεμος να αρχίσει με τη σύγκρουση στους κόλπους του καπιταλιστικού κόσμου. Η επίθεση στην Πολωνία οδηγήθηκε από τους ίδιους που παρέδωσαν στον Χίτλερ την Αυστρία και την Τσεχοσλοβακία. Η ΕΣΣΔ μπόρεσε να εξασφαλίσει το χρόνο, που της επέτρεψε – όταν οι ναζί κινήθηκαν πιο ανατολικά – να διεξάγει τη νικηφόρα αντεπίθεσή της. Με τίμημα τα 25 εκατομμύρια των νεκρών της, τα οποία όσοι ξαναγράφουν την Ιστορία δεν μπορούν να διαγράψουν.

________________________________________

Πηγή: «Παγκόσμια Ιστορία» της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ

 
 

Ο σκληρός Σεπτέμβρης του ’67

  • Του Τριαντάφυλλου Μηταφίδη*
  • Η ΑΥΓΗ: 03/09/2009

Αν τα εγκαίνια της ΔΕΘ στα μεταπολιτευτικά χρόνια κυριαρχούνται από τις οργισμένες διαδηλώσεις και τις διεκδικήσεις των εργαζομένων εναντίον των εκάστοτε «κυβερνήσεων της συμφοράς και της καμένης γης», στα «πέτρινα χρόνια» της χουντικής τυραννίας σημαδεύτηκαν από τις δυναμικές ενέργειες –«πράξεις δολιοφθοράς», κατά τους δικτάτορες- των αντιστασιακών οργανώσεων, που πλήρωσαν βαρύ τίμημα – με αποκορύφωμα την εν ψυχρώ εκτέλεση του Γιάννη Χαλκίδη τα ξημερώματα της 5ης Σεπτεμβρίου 1967.

Στις 2 Σεπτεμβρίου 1967, την ώρα που η χουντική κυβέρνηση εγκαινίαζε τη ΔΕΘ, το «Πατριωτικό Μέτωπο» Θεσσαλονίκης ανατίναξε κολόνα της ΔΕΗ, βυθίζοντας στο σκοτάδι το χώρο της έκθεσης. Τρεις μέρες αργότερα, τα ξημερώματα της 4ης προς 5ης.9.67, η κεντρική γιάφκα της οργάνωσης, ένα μικρό διαμέρισμα στην οδό Φιλελλήνων 65, δέχτηκε την επιδρομή και τα πυρά πάνοπλων ασφαλιτών. Οι τρεις αγωνιστές που βρίσκονταν μέσα επιχειρούν να διαφύγουν. Ο Γιάννης Χαλκίδης πέφτει νεκρός σε παρακείμενη αυλή, ενώ τραυματίζεται στο πόδι από σφαίρα ο Γρηγόρης Παντής.

Ο τρίτος της ομάδας, ο Νάντης Χατζηγιάννης, θα συλληφθεί στο σημείο όπου έπεσε ο Χαλκίδης. Στο βιβλίο του «Τι έχεις μ’ αυτόν;» καταγράφει με ακρίβεια φωτογραφικού φακού πώς ο ασφαλίτης Λεπενιώτης αποτελείωσε τον αιμόφυρτο σύντροφό του και βασάνισε φρικτά τον ίδιο. Η Αστυνομία εμφάνισε το στυγερό αυτό πολιτικό έγκλημα ως «ανταλλαγή πυροβολισμών μετά αναρχοκομμουνιστών που αντέταξαν ένοπλον βίαν εις επιχειρήσαντα την σύλληψίν των αστυνομικά όργανα». Όμως, οι αγωνιστές του ΠΑΜ ήταν άοπλοι. «Αν οπλοφορούσαμε και είχαμε και δυο-τρεις χειροβομβίδες, θα φεύγαμε σαν “κύριοι” από τη γιάφκα της Φιλελλήνων», εκτιμά στο βιβλίο του ο Ν. Χατζηγιάννης, προσθέτοντας ότι «οι Ασφαλίτες είναι οι πιο δειλοί άνθρωποι στον κόσμο και θα λούφαζαν κάτω από τη γη» (σ. 67).

Στις 26 Νοεμβρίου 1967 το έκτακτο στρατοδικείο καταδίκασε τους δύο επιζήσαντες σε κάθειρξη 20 χρόνων. Μαζί τους δικάστηκαν άλλοι 36 αγωνιστές. Από αυτούς, 22 καταδικάστηκαν σε ποινές από ισόβια μέχρι φυλάκιση με αναστολή.

Η Χούντα όχι μόνο παρασημοφόρησε τους δολοφόνους του Γιάννη Χαλκίδη, αλλά το 1968, με απόφαση του τότε διορισμένου Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, για να σβήσει τα ανεξίτηλα ίχνη του εγκλήματός της, άλλαξε ακόμα και το όνομα του δρόμου όπου πυροβολήθηκε, μετονομάζοντας την οδό Φιλελλήνων σε Θ. Νάτσινα.

42 χρόνια μετά, η Διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης, αντίθετα με τον Δήμο Αμπελοκήπων που έδωσε το όνομα του δολοφονημένου αγωνιστή σε κεντρικό δρόμο και οργανώνει προς τιμή του κάθε χρόνο τα «ΧΑΛΚΙΔΕΙΑ», αποφεύγει επιμελώς να προχωρήσει στη μετονομασία της οδού Θ. Νάτσινα σε Γιάννη Χαλκίδη, όπως επανειλημμένα ζήτησαν τόσο οι συναγωνιστές/τριες του -και με ομόφωνο ψήφισμά της η Γ.Σ. του Σ.Φ.Ε.Α 1967-’74, τον περασμένο Ιούνιο, όσο και δημοτικοί σύμβουλοι της αντιπολίτευσης. Ιδιαίτερα μετά την 3452/11-2-08 ομόφωνη ετυμηγορία του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης που αποκατέστησε την ιστορική αλήθεια, απορρίπτοντας τη μήνυση του Αντώνη Λεπενιώτη κατά του Νάντη Χατζηγιάννη για «συκοφαντική δυσφήμιση». Ο Λεπενιώτης, κάτω από τις συντριπτικές καταγγελίες των θυμάτων του και τον καταιγισμό των ερωτήσεων των συνηγόρων υπεράσπισης, «έσπασε» και ομολόγησε, 41 χρόνια μετά, ότι ο Γιάννης Χαλκίδης δολοφονήθηκε από την ομάδα των ασφαλιτών στην οποία συμμετείχε.

ΥΓ.(1). Η δημοτική κίνηση «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ» θα τιμήσει τη μνήμη του Γιάννη Χαλκίδη, μεθαύριο Σάββατο, στις 11 π.μ. στον τόπο της δολοφονίας του, Κωνσταντινουπόλεως και Θ. Νάτσινα (πρώην Φιλελλήνων), μπροστά στο αθλητικό κέντρο του Δήμου Θεσσαλονίκης.

ΥΓ.(2). Το σημείωμα αυτό αφιερώνεται από τον υπογράφοντα ως ελάχιστος φόρος τιμής και στη μνήμη συντρόφων του της «Λαϊκής Πάλης» που έπεσαν στα νύχια της Χούντας στις 6.9.1969, καθώς ετοίμαζαν μια αξέχαστη, «θερμή υποδοχή» στους πραξικοπηματίες και τους Αμερικανούς προστάτες τους στα εγκαίνια της ΔΕΘ.

*Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Θεσσαλονίκης.

 

Η επανάσταση είναι έργο ευτυχισμένων ανθρώπων

  • ΤΗΣ ΜΑΡΘΑΣ ΠΥΛΙΑ
  • Η ΑΥΓΗ: 06/09/2009
  • MIHRI BELLI, Καπετάν Κεμάλ, Αναμνήσεις από τον ελληνικό εμφύλιο, μετάφραση στα ελληνικά Φραγκώ Καράογλαν, εκδόσεις Telos (Κων/πολη), σελ. 270

Γραμμένο με το χέρι στην καρδιά για τους συναγωνιστές του στα βουνά της Ροδόπης, μαρτυρία βγαλμένη από τη συμμετοχή του στον ελληνικό εμφύλιο, το βιβλίο αυτό του Μιχρί Μπελλί ξαναβάζει μια σειρά από καίρια ζητήματα σχετικά με την έννοια της απελευθέρωσης, της εθνικής συνείδησης, της Αριστεράς και της κοινωνικής επανάστασης στη γειτονιά των Βαλκανίων.

Γεννημένος το 1916 στη Συληβρία της Ανατολικής Θράκης, εντάχθηκε στο φοιτητικό κίνημα του Οικονομικού Πανεπιστημίου του Μισισιπή των ΗΠΑ, από το οποίο αποφοίτησε το 1939, και ακολούθως στο κίνημα των λιμενεργατών και των μαύρων του Σαν Φρατζίσκο. Αμέσως μετά την έναρξη του Β’ παγκόσμιου πολέμου επέστρεψε στην Τουρκία, «με τη σκέψη ότι σε μια τέτοια στιγμή βαθιάς κρίσης, η θέση του επαναστάτη ήταν αναμφίβολα στη χώρα του». Διορίστηκε βοηθός στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης και το 1944 ίδρυσε την Αντιφασιστική Ένωση Προοδευτικής Νεολαίας. Αμέσως μετά συνελήφθη και φυλακίστηκε για δύο χρόνια. Τον Απρίλιο του 1947 κατατάχθηκε εθελοντικά στο Δημοκρατικό Στρατό της Ελλάδας, «όταν Έλληνες σύντροφοι από την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη άρχισαν να ψάχνουν απεγνωσμένα για έναν Τούρκο, επαρκώς καταρτισμένο για πολιτική καθοδήγηση σ’ αυτές τις περιοχές». Στη θητεία του αυτή τραυματίστηκε σοβαρά δύο φορές και, τέλος επέστρεψε στην πατρίδα του το καλοκαίρι του ’49. Με το διακριτικό του γένι, προσπαθεί να κρύψει τη βαθιά ουλή από τη βολή που του διέλυσε το σαγόνι.

Υπήρξε ηγετικό στέλεχος του Τουρκικού Κομμουνιστικού Κόμματος, πρόεδρος και συνιδρυτής του Τουρκικού Εργατικού Κόμματος, και γι’ αυτό γνώρισε αλλεπάλληλες διώξεις, φυλακίσεις και εξορίες. Πέρασε συνολικά 11 χρόνια στη φυλακή και 18 στην εξορία. Αντιτάχθηκε σφοδρά, μαζί με άλλες αριστερές δυνάμεις, στην εισβολή στην Κύπρο, και το 1979 τραυματίστηκε και πάλι βαριά από ένοπλη επίθεση εθνικιστών. Ξαναπήρε το δρόμο της προσφυγιάς, με τις διώξεις της χούντας του 1980. Σήμερα, σε ηλικία 93 ετών, ζει στην Κωνσταντινούπολη, όπου εγκαταστάθηκε μετά την αμνηστία του ’92.

Βαθιά διεθνιστής και συνειδητός μαρξιστής, συμμετείχε ή πρωτοστάτησε στις τραγικές περιπέτειες της κοινωνικής επανάστασης στη πατρίδα του, αλλά και τη δική μας, ή και όπου αλλού βρέθηκε ως διανοούμενος, αγωνιστής και εξόριστος. Το εν λόγω βιβλίο προέκυψε, όπως αναφέρει ο ίδιος, από τον πόθο του να «μιλήσει για τους ανθρώπους που συμμετείχαν στην αντίσταση», τον αδικοχαμένο ανθό της ελληνικής πρωτοπορίας, εκείνους τους «ευτυχισμένους ανθρώπους» των τραγικών περιπετειών της Αριστεράς, τους οπλισμένους με τη χαρά και την αισιοδοξία του δίκαιου αγώνα.

Η εκδοτική διαδρομή του βιβλίου δεν είναι τυχαία. Γραμμένο το 1983 για το ελληνικό κοινό, συνάντησε μόλις πρόσφατα τον αποδέκτη του. Οι πολιτικές ισορροπίες, των κομμάτων της ελληνικής Αριστεράς, αρχικά παραμέρισαν τη μοναδική μαρτυρία ενός τούρκου συνοδοιπόρου και συναγωνιστή. Ο Μιχρί Μπελλί, στο βιβλίο του, κάνει λόγο για αυτές τις άκαρπες συναντήσεις με στελέχη της ευρύτερης Αριστεράς, μετά τη μεταπολίτευση.

Το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε στα τουρκικά το 1985, με τίτλο Αυτά που έλεγε ο Ρήγας, για να συνδέσει και πάλι τη μοίρα των βαλκανικών λαών μ’ έναν μεταρρυθμιστή της οθωμανοκρατούμενης κοινωνίας των Βαλκανίων, τον Ρήγα Φεραίο, που η Αριστερά παραδοσιακά τον φαντάστηκε -κι ακόμα τον θέλει- πρόδρομο εκφραστή της. Επανεκδόθηκε με την προσθήκη υπότιτλου Αναμνήσεις από τον ελληνικό εμφύλιο. Στα τουρκικά έκανε τρεις συνολικά εκδόσεις, ενώ τυπώθηκε και στα αγγλικά. Στην πρόσφατη ελληνική μετάφραση προτάσσεται το επαναστατικό του ψευδώνυμο «Καπετάν Κεμάλ». Βασισμένος στο βιβλίο, ο Φώτος Λαμπρινός κυκλοφόρησε φέτος ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους με τίτλο «Καπετάν Κεμάλ, ο Σύντροφος» και πρωταγωνιστή τον ίδιο τον Μιχρί Μπελλί.

Μετά λοιπόν από περίπου δεκαπέντε χρόνια διακηρυγμένης διακρατικής ελληνοτουρκικής φιλίας, υπό το φως της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ήρθε η ώρα ν’ αφουγκρασθούμε, στη γλώσσα μας, τη μαρτυρία ενός τούρκου αγωνιστή που μιλά για τη δική του εθνική και διεθνιστική συνείδηση -καθώς η μία δεν αποκλείει την άλλη-, για την ένταση της ελληνοτουρκικής φιλίας και για την κορύφωσή της που βίωσε στα βουνά της Ροδόπης.

Πριν από την πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα, σε ηλικία 16 ετών, θεωρούσε και αυτός τους Έλληνες προαιώνιο εχθρό, πεισμένος από τα σχολείο αλλά κυρίως από τις αφηγήσεις του πατέρα του, δικαστικού, βουλευτή και πολεμιστή που διακρίθηκε στον ελληνοτουρκικό πόλεμο (1918-1922), εκείνον που οι τούρκοι εύλογα ονομάζουν και αισθάνονται «απελευθερωτικό». Μετά το πρώτο του ταξίδι στην Αθήνα μεταστράφηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε η μεταπτυχιακή του εργασία στο Πανεπιστήμιο του Μισισιπή είχε θέμα τις οικονομικές επιπτώσεις της ανταλλαγής των πληθυσμών ανάμεσα στις δύο χώρες. Στο εξής θα προσεγγίζει την ελληνική και την τουρκική ιστορία, αλλά και την τρέχουσα πολιτική, από τη σκοπιά του διεθνισμού και του ορθολογισμού. Μέσα από τη μακρά αυτή διαδρομή, ο Μιχρί Μπελλί εντάχθηκε το 1947 στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού.

Στο βιβλίο παίρνει θέση για τα μεγάλα ζητήματα της ελληνικής Αριστεράς: για τη διάσκεψη της Γιάλτας, τον Στάλιν και τον σταλινισμό, τη συμφωνία της Βάρκιζας, την απόφαση του ΚΚΕ να απόσχει από τις εκλογές του ’46, την απόφαση της 3ης ολομέλειας του ΚΚΕ για την ανάπτυξη του Δημοκρατικού Στρατού στον Γράμμο και το Βίτσι, για τη διαφωνία Βαφειάδη, για τις θέσεις και τη μοίρα των συναγωνιστών του. Μιλά για την καθημερινότητα στο Βουνό, τη μάχη με τη στέρηση, το θάνατο, τον πόνο, τη Φύση και τον τακτικό στρατό, για τον ηρωισμό και τη συναδέλφωση, αλλά και τη λιποταξία και γι’ αυτό το συνονθύλευμα της άγνοιας με τον εγωισμό, που ενδημεί και υπονομεύει κάθε πρόοδο. Και ακόμη, περιγράφει συμπεριφορές και συνήθειες, στέκεται με σεβασμό στα αδιέξοδα, τις αντοχές και τις συγκλίσεις των πολιτιστικών καταβολών και των εθνικών χαρακτήρων στα πολυεθνή μονοπάτια της Ροδόπης. Αναφέρεται στη διστακτικότητα των μουσουλμανικών πληθυσμών, των τούρκων και των πομάκων, ειδικά αυτών των τελευταίων που «οι Τούρκοι θεωρούσαν βουλγαρόσπορους» ενώ «Έλληνες και Βούλγαροι τούς καταφρονούσαν επειδή ήταν μουσουλμάνοι». Συναντιέται και συμπορεύεται στο Δημοκρατικό Στρατό με τους μικρασιάτες πρόσφυγες, τους σλαβόφωνους και τους τουρκόφωνους έλληνες. Ανιχνεύει τις οφειλές του τουρκικού εργατικού κινήματος, στους πρώιμους συνδικαλιστές καπνεργάτες της Μακεδονίας. Εν τέλει, διέρχεται από το εθνικό για να βιώσει και να προτείνει το διεθνισμό της αντικαπιταλιστικής πάλης. Τη σκέψη του διακατέχει η αισιοδοξία και η, χωρίς πάθη, ερμηνεία των ιστορικών ευθυνών και των διαδρομών της Αριστεράς. Είναι μια φωνή που διέτρεξε βιωματικά πολλές δεκαετίες πυκνής ιστορίας, ένας πολίτης της Δημοκρατίας, ένας κομμουνιστής, που αγωνίστηκε σε πολλές πατρίδες για την Αυγή του Ουμανισμού.

 
Leave a comment

Posted by on September 7, 2009 in Ελληνικός Εμφύλιος

 

Γοργοπόταμος 1964: Μία επέτειος που έμελλε να εξελιχθεί σε τραγωδία…

  • Του ΚΩΣΤΑ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ
  • Η ΑΥΓΗ: 06/09/2009

25.11.1942. To Συμμαχικό Αρχηγείο Μ. Ανατολής αποφασίζει ένα εντυπωσιακό σαμποτάζ στην κατεχόμενη Ελλάδα: δυνάμεις του ΕΛΑΣ (150 άνδρες υπό τον Άρη Βελουχιώτη), του ΕΔΕΣ (60 άνδρες υπό τον Ν. Ζέρβα) και μια 14μελής ομάδα Άγγλων σαμποτέρ μ’ επικεφαλής τους Έντυ Μάγιερ και Κρις Γουντχάουζ, ανατίναξαν την γέφυρα του Γοργοπόταμου δημιουργώντας προβλήματα στον ανεφοδιασμό των γερμανικών δυνάμεων της Β. Αφρικής. Στη σύντομη μάχη που δόθηκε με την ιταλική φρουρά της γέφυρας, σκοτώθηκαν 25 στρατιώτες, και οι Ιταλοί σε αντίποινα συνέλαβαν και εκτέλεσαν 16 πολίτες από την Υπάτη.

29.11.1964. Η κυβέρνηση της Ενώσεως Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου, που είχε θριαμβεύσει στις εκλογές της 16ης Φεβρουαρίου 1964 με 52,72% και 171 έδρες, αποφασίζει να γιορτάσει με επισημότητα την επέτειο της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοπόταμου. Συμμετείχαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης (Μιχ. Παπακωνσταντίνου, υφυπουργός Εθν. Άμυνας), της Βουλής (ο αντιπρόεδρος Ε. Μπακλατζής), όλων των κομμάτων, αντιστασιακών οργανώσεων, καθώς και οι τοπικές αρχές. Η γιορταστική εκδήλωση, στην οποία συμμετείχαν 20.000 άνθρωποι, εξελίχθηκε σε τραγωδία: εξερράγη μια νάρκη, που σκόρπισε τον θάνατο – 13 νεκροί (μεταξύ τους κι ένα 12χρονο κορίτσι!) και πάνω από 80 τραυματίες! Η έκρηξη σημειώθηκε στη 1.30 το μεσημέρι, όταν είχαν αρχίσει να δημιουργούνται επεισόδια επειδή η Χωροφυλακή δεν άφηνε να καταθέσουν στεφάνια αντιστασιακοί που δεν περιλαμβάνονταν στο επίσημο πρόγραμμα. Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη και οι επίσημοι αποχωρούσαν… Η αριστερά θρηνούσε θύματα σε καιρό ειρήνης και με το Κέντρο στην εξουσία!…

Μετά την πολιτική θύελλα που ξεσηκώθηκε, βρεθήκαμε μπροστά σ’ έναν απίστευτο «καταμερισμό ευθυνών»:

Για τη νάρκη που προκάλεσε την αιματοχυσία το πόρισμα της 8μελούς επιτροπής αξιωματικών, αναφέρει ότι ήταν αμερικανικού τύπου, παλιά («είχε προφανώς τοποθετηθεί προ πολλών ετών») και ο «μέγας αριθμός των θυμάτων οφείλεται αφ’ ενός μεν εις τον εις την όλην περιοχήν παρατηρηθέντα συνωστισμόν, αφ’ ετέρου δε εις το είδος της νάρκης: θραυσματοβόλος κατά προσωπικού». Συμπέρασμα; «Να θεωρηθεί το γεγονός της εκρήξεως της νάρκης ως τυχαίον συμβάν, μη συνδεόμενον με πράξεις ή ενεργείας σκοπίμους και λαβούσας χώραν κατά το πρόσφατον παρελθόν»!

Οι αξιωματικοί και οι άνδρες της Χωροφυλακής έμειναν στην ουσία ατιμώρητοι. (Πειθαρχικές ποινές).

Οι πολίτες που συμμετείχαν στον γιορτασμό πλήρωσαν το έγκλημα άλλων – κάποιος έπρεπε να δικαστεί! Δικάστηκαν λοιπόν στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Λαμίας (26.5 – 17.6.1965) 18 αντιστασιακοί με βαρύτατες κατηγορίες («Στάσις», «Αντίστασις», «Σωματικαί βλάβαι» κ.ά.) για τα γεγονότα που προηγήθηκαν της έκρηξης και τα όσα μέσα στον πανικό ακολούθησαν. Στόχος, αντιστασιακές οργανώσεις.

Σε 3 χρόνια φυλάκιση καταδικάστηκε ο γ.γ. της Πανελλήνιας Ένωσης Αναπήρων Τραυματιών Εθνικής Αντίστασης Κώστας Τασόπουλος και το μέλος του Δ.Σ. της Πανελλήνιας Ένωσης Θυμάτων Γερμανικής Κατοχής «Φοίνιξ» Άννα Σολωμού, που έφυγε από τη ζωή την περασμένη εβδομάδα κι ο θάνατός της στάθηκε αφορμή για το σημείωμα αυτό: η Άννα της Αντίστασης και της ΕΠΟΝ, της ΕΔΑ και του αντιδικτατορικού αγώνα, συγκλόνισε με την απολογία της το δικαστήριο, καθώς διάβασε την έκθεση που έγραψε το παιδί της στο σχολείο για τα γεγονότα του Γοργοπόταμου κι αναρωτήθηκε πώς ήταν δυνατόν αν η αριστερά οργάνωνε επεισόδια ή αν γνώριζε ότι θα γίνουν, οι… δράστες να έπαιρναν μαζί, στον γιορτασμό, τα μικρά παιδιά τους;

Σε 2,5 χρόνια φυλάκιση ο γηραιός στρατηγός Γ. Αυγερόπουλος (ΕΛΑΣ) και ο Σπύρος Μπέκιος, που είχε λάβει μέρος στην ανατίναξη της γέφυρας το 1942, ως μαχητής του ΕΛΑΣ.

Σε 2 χρόνια (ερήμην) ο Κώστας Βαρσαμής, σε 17 μήνες ο Λουκάς Σωτηρόπουλος, σε 9 μήνες ο δήμαρχος Δάφνης Χρήστος Μιχαλόπουλος (με δικαίωμα εξαγοράς), σε 7 μήνες με 3ετή αναστολή ο γηραιός στρατηγός του ΕΔΕΣ Νικόλαος Κοσίντας και σε διάφορες ποινές οι Φωτεινή Σπυράτου, Ευστάθιος Καρπέτας, Δημ. Χριστόπουλος, Άγγελος Περγαντάς. (Αθωώθηκαν ο καπετάν-Νικηφόρος του ΕΛΑΣ Δ. Δημητρίου και οι Δημ. Αργυρόπουλος, Α. Καγιάς, Κ. Μαργαρίτης, Ηλ. Σπυρογιάννης και Γ. Κατσαρέλης). (Στο Εφετείο οι ποινές έπεσαν (8 μήνες στην Άννα Σολωμού, 4 μήνες στον Λ. Σωτηρόπουλο με δικαίωμα εξαγοράς, 5 μήνες με αναστολή στον Ε. Καρπέτα), ενώ οι λοιποί αθωώθηκαν, αλλά 3 από αυτούς που δεν παρέστησαν για λόγους υγείας, όταν εκδικάσθηκε η έφεσή τους (στρατηγός Αυγερόπουλος, Τασόπουλος και Βαλσαμής), έφαγαν από δυο χρόνια και οδηγήθηκαν στη φυλακή!).

Το τεράστιο θέμα της φονικής νάρκης δεν ερευνήθηκε δικαστικά και τα ερωτήματα που από την αρχή γεννήθηκαν έμειναν αναπάντητα: ήταν πράγματι παλιά ή είχε τοποθετηθεί (κι από ποιους;) για να προκαλέσει το μακελειό; Το επίσημο κράτος επέμενε στην άποψή του. Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας, στην περιοχή υπήρχαν δύο ναρκοπέδια από την εποχή του εμφυλίου πολέμου, τα οποία εκκαθαρίστηκαν αργότερα:

Ένα με αριθμό ΕΘ7. Δημιουργήθηκε το 1948, με 182 νάρκες και 20 φωτοπαγίδες, και εκκαθαρίστηκε το 1957 (23.11 – 6.12), βρέθηκαν δηλαδή και αφαιρέθηκαν 182 νάρκες και 20 φωτοπαγίδες – το «σύνολον των εν τω μητρώων στρώσεως αναγραφομένων ναρκών και φωτοπαγίδων».

Δεύτερο, με αριθμό ΑΒ10. Δημιουργήθηκε το 1949, με 88 νάρκες, οι οποίες αφαιρέθηκαν τμηματικά από το 1951 (9 νάρκες) ως το 1955 (2) και το 1957 (77). Άρα, από «τας τρεις μερικάς ως άνω εκκαθαρίσεις φαίνεται αφαιρεθέν το σύνολον των 88 ναρκών». (Από αυτό το ναρκοπέδιο προερχόταν η νάρκη που εξερράγη…).

Αφού λοιπόν είχαν εκκαθαριστεί τα στρατόπεδα, πώς βρέθηκε η μοιραία νάρκη; Οι αρμόδιοι είπαν ότι… ξέφυγε – συμβαίνουν αυτά καμιά φορά… Όταν – από την έρευνα που ακολούθησε – βρέθηκε… άλλη μια νάρκη άθικτη, επανέλαβαν το ίδιο «επιχείρημα»: μια – δυο νάρκες ξέφυγαν… Όταν βρέθηκαν… άλλες δύο (!), κανένας δεν έδωσε την παραμικρή εξήγηση:

  • Πώς … ξέφυγε ένα… μικρό ναρκοπέδιο;

Πώς, αν οι 4 νάρκες ήταν από παλιά εκεί, δεν εξερράγησαν όλα τα χρόνια που μαζεύονταν κόσμος κάθε Νοέμβριο, στην επέτειο για τον Γοργοπόταμο, και πώς δεν έγινε κάτι τέτοιο, αφού περνούσαν χωρικοί με τα ζώα τους σχεδόν καθημερινά από το σημείο εκείνο;

Πως, αφού από τις εκκαθαρίσεις φάνηκε ότι πολλές νάρκες είχαν ήδη καταστραφεί (1951-57), βρέθηκε μια (αυτή που εξερράγη) σε τόσο καλή κατάσταση, ώστε να σκοτώσει 13 ανθρώπους; Και τελικά γιατί κανένας δεν πλήρωσε γι’ αυτό το μακελειό;

Μια «απάντηση» ήρθε εντελώς απρόσμενα από την αμερικανική πρεσβεία: το βράδυ της 4ης Αυγούστου 1965 (σημαδιακή σαν επέτειος, αλλά και για τα γεγονότα της Αποστασίας: έπεσε στη Βουλή η πρώτη βασιλική «κυβέρνηση» των αποστατών [Νόβας] με 167 – 133 ψήφους!) έφτασε στα γραφεία των εφημερίδων «Έθνος» και «Αθηναϊκή» ένα έγγραφο – βόμβα με ημερομηνία 18.6.65 (την επομένη της δίκης της Λαμίας). Ο συνταγματάρχης Ο. Κ. Μάρσαλ, στρατιωτικός ακόλουθος της πρεσβείας, ενημέρωνε την Ουάσιγκτον (υπουργείο Στρατιωτικών) για τα γεγονότα του Γοργοπόταμου, τη δίκη, και για μια «Επιχείρηση ARROW-1» («BEΛΟΣ -1»), η οποία… μπορούσε να συνεχισθεί κανονικά! Το έγγραφο δεν δημοσιεύθηκε στην «Αθηναϊκή», αλλά μόνο στο «Έθνος» κι αφού προηγουμένως ο τότε πολιτικός συντάκτης της εφημερίδας Ηλίας Δημητρακόπουλος (διαπρεπής δημοσιογράφος στις ΗΠΑ, ο «Έλληνας που νίκησε τη CIA», όπως έγινε γνωστός απ’ τις διώξεις που υπέστη επί χούντας και μετά), επικοινώνησε με την πρεσβεία, η οποία χαρακτήρισε το έγγραφο πλαστό. Έτσι, ο τίτλος ήταν «Η πρεσβεία των ΗΠΑ διαψεύδει ανάμιξίν της εις τα αιματηρά γεγονότα του Γοργοποτάμου» και ο υπότιτλος: «Κατασκεύασμα χαρακτηρίζεται το ‘έγγραφον’ του Στρατιωτικού Ακολούθου». Ο δημοσιογράφος θυμάται ακόμα ότι εκείνο το πρωί στην πρεσβεία όλα ήταν έτοιμα για τη διάψευση (κι ο Μάρσαλ παρών), λες και περίμεναν το τηλεφώνημά του! Τι έλεγε ακριβώς το «κατασκευασμένο έγγραφο»; Με δυο λόγια:

Τα γεγονότα του Γοργοπόταμου (νάρκη) ήταν δουλειά της CIA: «Εκείνοι οι οποίοι ανεμείχθησαν, ενημερώθησαν πλήρως και ενήργησαν υπό τον αυστηρόν έλεγχον των αξιωματικών της CIA»!

Οι δράστες ήρθαν από τη Γερμανία και ήταν Έλληνες (ή και Έλλήνες), αφού «ουδεμίαν είχον επαφήν με τον τοπικόν πληθυσμόν ή μετά των συγγενών των και μετεφέρθησαν αμέσως εις βάσιν, εις Γερμανίαν»!

Γύρω από το θέμα «ουδεμία διαρροή πληροφοριών» υπήρξε, ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου «δεν γνωρίζει τα πραγματικά γεγονότα περί της καταστάσεως» και «αι Ελληνικαί Αρχαί δεν δύνανται να παράσχουν ουσιώδη στοιχεία εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών» για την σφαγή!

«Λεπτομερείας της επιχειρήσεως» γνώριζαν «πέραν του πρεσβευτού» (Λαμπουίς), και «οι κ. Ανσουτς (ζ), Μπρούστερ και Πάρκερ» της πρεσβείας. (Οι δύο πρώτοι γνωστοί πράκτορες της CIA, ο Άντσουτζ ήταν επιτετραμμένος…).

Η δίκη (που μόλις είχε τελειώσει) «δεν πρόκειται να επιδράση σοβαρώς επί της δραστηριότητος μας εις την Ελλάδα» και «εν πάση περιπτώσει δεν πρόκειται να επιδράσει δυσμενώς επί της επιχειρήσεως ‘ARROW-1’, την οποίαν εγκρίνατε ή να παραβλάψει την θέσιν των φίλων μας εις τον Στρατόν και το Ναυτικόν» – αυτό το διαβεβαιώνει και ο υπουργός Αμύνης Π. Γαρουφαλιάς!

Και το πιο σημαντικό: «Αναμφιβόλως η επιχείρησις θα ήτο πολύ περισσότερον αποτελεσματική, εάν οι φίλοι μας [αυτοί που οροαναφέρθηκαν: «εις τον Στρατόν και το Ναυτικόν»] εξεμεταλεύοντο καταλλήλως την κατάστασιν η οποία εδημιουργήθη εις την χώραν»!

Με δυο λόγια το έγγραφο (που είχε λάθη…) έλεγε ότι η νάρκη στον Γοργοπόταμο ήταν μια προβοκάτσια της CIA, στα πλαίσια μιας επιχείρηση «ΒΕΛΟΣ-1», η οποία συνεχιζόταν και την οποία προβοκάτσια δεν εκμεταλλεύτηκαν οι «άνθρωποι των Αμερικανών» στο στράτευμα!!!

Φοβερά πράγματα, αλλά το έγγραφο ήταν πλαστό – και το θέμα έκλεισε εκεί: κανένας δεν αντέδρασε από την πλευρά των Αμερικανών, ούτε μας είπαν ποτέ ποιος (και γιατί) άραγε το κατασκεύασε. Μια μήνυση του δικηγόρου Χ. Ραχιώτη (που έχασε τη γυναίκα του Ασημούλα από την έκρηξη) εναντίον όσων μνημονεύονταν στο έγγραφο δεν προχώρησε (απαλλακτικό βούλευμα) και η δίωξη εναντίον του «Έθνους» αλλά και της «Αυγής» και του «Ανένδοτου» που αναδημοσίευσαν το θέμα δεν έφτασε ποτέ στο ακροατήριο…

Δίπλα στην επίσημη εκδοχή (4 νάρκες ξεχασμένες από το ’42!) υπήρχε από τότε – και ανεξάρτητα με το έγγραφο – η εκδοχή ότι η νάρκη είχε μπει είτε μια εβδομάδα πριν από τον γιορτασμό (22.11) είτε ένα χρόνο πριν, όταν έγινε στην περιοχή η άσκηση «Ζεύς 63», με συμμετοχή και Αμερικανών. Και ήταν μια προβοκάτσια της CIA με στόχο την ομαλή πορεία της χώρας σ’ έναν δημοκρατικότερο δρόμο με το Κέντρο (ύστερα από την 11χρονη διακυβέρνηση από τη Δεξιά) στην εξουσία, ένα δρόμο που έτσι ή αλλιώς διεκόπη, αρχικά μ’ ένα συνταγματικό πραξικόπημα (15 Ιουλίου 1965) και μετά μ’ ένα στρατιωτικό: δικτατορία στις 21 Απριλίου 1967… Ευτυχώς, σ’ αυτή την σύντομη πορεία (1964-67) δεν υπήρξαν άλλα περιστατικά τυφλής βίας. Η τραγωδία του Γοργοπόταμου δεν επαναλήφθηκε αλλά και δεν διαλευκάνθηκε – οι δολοφόνοι 13 αθώων ανθρώπων παραμένουν ατιμώρητοι…

Σημ.: Η Άννα Σολωμού έγραψε το βιβλίο «Μια ζωή μέσα στην καταιγίδα», εκδ. «Παρασκήνιο». Ο δημοσιογράφος Γιάννης Ράγκος έγραψε ένα βιβλίο – ντοκουμέντο με τίτλο «Η ΝΑΡΚΗ. Υπόθεση Γοργοπόταμος – Νοέμβριος 1964», εκδ. «ΕΝΤΟΣ». Ο Στρατής Τσίρκας στη «Χαμένη Άνοιξη», («Κέδρος») περιγράφει με λεπτομέρειες την αμερικάνικη προβοκάτσια, αλλά πρόκειται βέβαια για μυθιστόρημα, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη, όπως και το «κατασκευασμένο« έγγραφο, άλλωστε…

 
Leave a comment

Posted by on September 7, 2009 in Γοργοπόταμος