RSS

2009: Μια χρονιά, 24 γράμματα…

27 Dec

  • Των Ν. Κυριακίδη, Κ. Μπαλλή, Μ. Τρίκκα, Ελ. Τσερεζόλε. Η ΑΥΓΗ: 27/12/2009

Από το Αφγανιστάν ως την Ώρα της Κίνας, το αλφαβητάρι της χρονιάς, τα γεγονότα που τη σημάδεψαν από το Α ως το Ω. Το 2009 κύλησε αφήνοντας πίσω του γεγονότα, κρίσεις, πολέμους, απώλειες, όπως και κάθε άλλη χρονιά -με όλες τις ηπείρους να έχουν σχεδόν ισότιμο τμήμα στην πίτα της ενημέρωσης. Πάντως, η χρονιά τούτη κλείνει με πικρή γεύση λόγω της παταγώδους αποτυχίας της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα στην Κοπεγχάγη: κι όμως, ο πλανήτης δεν είναι τράπεζα, για να αξίζει να σωθεί…

Αφγανιστάν: Έπειτα από οκτώ και πλέον χρόνια, ο πόλεμος στο Αφγανιστάν ισοδυναμεί πια με την πιο μακροχρόνια στρατιωτική εμπλοκή της Αμερικής μετά το Βιετνάμ. Οι συγκρίσεις επομένως είναι αναπόφευκτες όσο και αν ο ίδιος ο πρόεδρος Ομπάμα, που παραλαμβάνοντας πριν από λίγες ημέρες το Νόμπελ Ειρήνης δικαιολόγησε για μια ακόμη φορά τον “αναγκαίο” αυτό πόλεμο, απορρίπτει κάθε σύγκριση μεταξύ των δύο περιπτώσεων. Η πολιτική της διαρκούς κλιμάκωσης και η απουσία αναζήτησης διπλωματικής λύσης παραπέμπει ωστόσο εκεί. Από τη στιγμή που ανέλαβε την προεδρία, τα αμερικανικά στρατεύματα στο Αφγανιστάν έχουν τριπλασιαστεί. Με την ενίσχυση των επιπλέον 30.000 στρατιωτών που εξήγγειλε πρόσφατα ο Ομπάμα οι δυνάμεις κατοχής στη χώρα φτάνουν πια τις 140.000, ένας αριθμός που θυμίζει το απόγειο της σοβιετικής κλιμάκωσης τής τότε σύγκρουσης. Βιετνάμ δεν θυμίζει όμως μόνο η διαρκής κλιμάκωση, αλλά και η αδυναμία των ΗΠΑ να βρουν ένα τοπικό σύμμαχο με κάποια στοιχειώδη λαϊκά ερείσματα. Η παρωδία των τελευταίων προεδρικών εκλογών επιβεβαίωσαν απλώς ότι ο Χαμίντ Καρζάι παραμένει ένας εξαιρετικά αντιδημοφιλής αχυράνθρωπος χωρίς ίχνος νομιμοποίησης. Κάτι δηλαδή σαν τον πρόεδρο του Νοτίου Βιετνάμ, Νγκο Ντιν Ντιέμ, που η κυβέρνηση Κένεντι ξεφορτώθηκε με πραξικόπημα το 1963…

Βολιβία: Πριν από ένα περίπου χρόνο οι “φεουδάρχες” των ανατολικών επαρχιών που επιδίωκαν ανοιχτά την απόσχιση τον εμφάνιζαν περίπου ως πραξικοπηματία. Πριν από δύο όμως εβδομάδες, ο Εβο Μοράλες και το Κίνημα προς τον Σοσιαλισμό (MAS) απέδειξαν ότι η δύναμη τους δεν προέρχεται από τα όπλα και την επιβολή αλλά από την ευρύτατη λαϊκή υποστήριξη. Περισσότερο από 62% των πολιτών της Βολιβίας -της φτωχότερης χώρας της Νότιας Αμερικής- επέλεξαν να επανεκλέξουν τον ιθαγενή “κοκαλέρο” στην προεδρία επιβραβεύοντας έτσι τις βαθιές κοινωνικές τομές που επιχείρησε στην πρώτη θητεία του. Έδωσαν επίσης στο MAS πλειοψηφία δύο τρίτων στα νομοθετικά σώματα επιτρέποντας του έτσι να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις. Μέσα στις πρώτες ημέρες του 2010, ο Μοράλες θα έχει στα χέρια του τα προσχέδια των νομοσχεδίων για την αυτονομία των ιθαγενικών κοινοτήτων, τον νέο εκλογικό νόμο και τη μεταρρύθμιση του δικαστικού τομέα.

Γκαζπρόμ: Έχει γίνει πια… έθιμο να ξεκινάει η καινούργια χρονιά στην Ευρώπη με τον φόβο του κρύου. Όχι εξαιτίας ακραίων καιρικών φαινομένων, αλλά επειδή κλείνουν οι στρόφιγγες του φυσικού αερίου, μετά από τον συνήθη καυγά μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, και ξεπαγιάζουν οι άνθρωποι στην κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Κάπως έτσι ξεκίνησε και το 2009, καθώς η ρωσική Gazprom -η κρατική εταιρεία που διαχειρίζεται αφενός τα κοιτάσματα αερίου στη Σιβηρία, την Κασπία και τη θάλασσα του Μπάρεντς, αφετέρου 157.000 χιλιόμετρα αγωγών- κατηγόρησε τους Ουκρανούς ότι κλέβουν ποσότητες αερίου που περνούν τράνζιτ από το έδαφός τους, αλλά και δεν πληρώνουν τα χρωστούμενα για το αέριο που χρησιμοποιούν οι ίδιοι. Οι χώρες που εξαρτώνται αποκλειστικά ή σε πολύ μεγάλο βαθμό από το ρωσικό αέριο- αλλά και από τους τράνζιτ αγωγούς της Ουκρανίας- βαρούσανε το κεφάλι τους και κοιτούσαν με ζήλια τις λίγες εκείνες χώρες που είχαν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν πολλαπλούς προμηθευτές ενέργειας. Αυτή τη στιγμή από τα 375 δισεκατομμύρια κυβικά αερίου που καταναλώνονται στην Ευρώπη τα 147 προέρχονται από τη Gazprom- ενώ το 80% των ρωσικών εξαγωγών αερίου προς την Ευρώπη περνάει μέσω Ουκρανίας. Οι πελάτες, δηλαδή, είναι «όμηροι» και των Ρώσων και των Ουκρανών.

Διάλογος Φατάχ-Χαμάς: Διάλογος υπήρξε αλλά αποτέλεσμα ουδέν. Για μήνες, οι δύο μεγαλύτερες παλαιστινιακές οργανώσεις κάθισαν στο τραπέζι του διαλόγου με διαμεσολαβητή την Αίγυπτο και προσπάθησαν να καταλήξουν σε κάποιου είδους συμφωνία που θα τους επιτρέψει να ομαλοποιήσουν τις σχέσεις τους και να τερματίσουν επιτέλους τον πολύχρονο διχασμό των Παλαιστινίων. Το αιγυπτιακό σχέδιο προέβλεπε τη συγκρότηση μιας κοινής επιτροπής που θα συντονίζει την κυβέρνηση της Χαμάς στη Γάζα και την παλαιστινιακή κυβέρνηση στη Δυτική Όχθη. Προέβλεπε επίσης τη διεξαγωγή εκλογών τον Ιούνιο του 2010 και την απελευθέρωση των εκατοντάδων υποστηρικτών των αντίπαλων οργανώσεων που κρατούνται από τις δύο πλευρές στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας. Η κατάρρευση τελικά του διαλόγου έφερε τους Παλαιστινίους σε μια θέση εμφανούς αδυναμίας. Γιατί οι Παλαιστίνιοι δεν έχουν μόνο να αντιμετωπίσουν μια από τις πιο αδιάλλακτες ισραηλινές κυβερνήσεις των τελευταίων, ετών αλλά και έναν ένοικο του Λευκού Οίκου που παρά τις εκδηλώσεις συμπάθειας βάζει το παλαιστινιακό πολύ χαμηλά στη λίστα των προτεραιοτήτων του. Μια εξέλιξη που ο πρόεδρος Αμπάς προσπαθεί να αντιμετωπίσει με την απειλή ότι δεν θα είναι υποψήφιος στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Το 2010 αναμένεται επομένως να αποτελέσει ένα σημείο καμπής για τους Παλαιστινίους.

Ερεβάν: Μια από τις σημαντικότερες διπλωματικές επιτυχίες της χρονιάς ήταν αναμφίβολα η απόφαση της Άγκυρας και του Ερεβάν να αποκαταστήσουν τις διπλωματικές τους σχέσεις. Έξι εβδομάδες επεξεργάζονταν το όλο πόνημα οι Τούρκοι και Αρμένιοι με τη διακριτική διαμεσολάβηση των Ελβετών και την τελευταία μέρα του Αυγούστου ανακοίνωσαν ταυτόχρονα από τις τρεις πρωτεύουσες το μεγάλο βήμα προς την εξομάλυνση. Η Τουρκία και η Αρμενία δεν διατηρούν διπλωματικές σχέσεις από το 1991 που η δεύτερη ανακήρυξε την ανεξαρτησία της από τα συντρίμμια της Σοβιετικής Ένωσης, ενώ από το 1993 τα σύνορα των δύο χωρών είναι κλειστά, καθώς τα έκλεισε η Άγκυρα ως κίνηση υποστήριξης του Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο του με την Αρμενία για το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Βέβαια, οι ρίζες της διένεξης μεταξύ Τουρκίας και Αρμενίας είναι βαθύτερες και αναγάγονται στον πρώιμο 20ό αιώνα. Στο τέλος του πρώτου παγκοσμίου πολέμου, αμέτρητοι Αρμένιοι εκδιώχθηκαν και κατακρεουργήθηκαν από την τότε οθωμανική αυτοκρατορία και η «αξιολόγηση» αυτού του μακελειού ήταν πάντοτε αιτία για διπλωματικές εντάσεις. Η Αρμενία- και ένα μεγάλο κομμάτι της διεθνούς κοινότητας- θεωρούν αυτές τις σφαγές την πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα, ενώ η Τουρκία δεν θέλει ούτε να ακούει τη λέξη γενοκτονία ούτε παραδέχεται ότι τότε έχασαν τη ζωή τους 1,5 εκατομμύριο Αρμένιοι.

Ζούμα: Ένα ακόμη κεφάλαιο άνοιξε φέτος για τη Νότιο Αφρική, καθώς η εκλογή του Τζέικομπ Ζούμα στην προεδρία της χώρας κλείνει ίσως οριστικά την πρώτη μεταπολιτευτική περίοδο που συνδέθηκε με τη μορφή του Νέλσον Μαντέλα. Παρότι προέρχεται όπως και ο προκάτοχος του Τάμπο Μπέκι από τα σπλάχνα του Εθνικού Αφρικανικού Κογκρέσου, ο Ζούμα αποτελεί μια εξαιρετικά αμφιλεγόμενη προσωπικότητα που πέρα από τις δικαστικές του περιπέτειες έχει κατά καιρούς κάνει και προκλητικές δηλώσεις για τη μάστιγα του AIDS. Η υποψηφιότητα του φάνηκε να διχάζει τους ψηφοφόρους του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου, ιδίως τους νέους, όμως η συμμετοχή του Μαντέλα στην τελική προεκλογική συγκέντρωση, αποδείχτηκε αρκετή για να γείρει την πλάστιγγα υπέρ του. Ο νέος ηγέτης και το Εθνικό Αφρικανικό Κογκρέσο (ANC) συγκέντρωσαν έτσι ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό που ανοίγει τον δρόμο για σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη ο λαός της Νότιας Αφρικής για να δει τα όνειρα του πραγματοποιούνται τόσα χρόνια μετά το τέλος του άπαρτχαιντ. Πρώτο σημαντικό στοίχημα που θα στρέψει και τα φώτα της διεθνούς δημοσιότητας στη χώρα, η διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου φέτος το καλοκαίρι.

Ηλίου Ανατέλλοντος (Χώρα του): Η Ιαπωνία βιώνει μια άνευ προηγουμένου οικονομική κρίση – στο πρώτο τρίμηνο του 2009 η ιαπωνική οικονομία είχε συρρικνωθεί κατά 15,2%, ποσοστό πτώσης που συγκρίνεται μόνο με το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου – κι ίσως αυτή να ήταν κι η αιτία του πολιτικού σεισμού που βίωσε η χώρα τον περασμένο Σεπτέμβριο. Οι δημοσκοπήσεις επαληθεύθηκαν και το Δημοκρατικό κόμμα απέσπασε 308 έδρες (επί συνόλου 480), ενώ στην προηγούμενη Βουλή διέθετε 112, ενώ το κόμμα που κυριαρχούσε στην πολιτική ζωή της χώρας τα τελευταία πενήντα χρόνια, το Φιλελεύθερο-Δημοκρατικό, καταβαραθρώθηκε, αποσπώντας μόλις 119 (από 300) έδρες. Ενδεικτικό του μεγέθους του σεισμού, η συμμετοχή που άγγιξε το 70%… Τώρα ο νέος πρωθυπουργός (προερχόμενος πάντως από μεγάλο πολιτικό τζάκι) Γιούκιο Χατογιάμα καλείται να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων για να μη διαψεύσει τις ελπίδες, είναι αυξημένες λόγω της οικονομικής κρίσης: απολύσεις, εργασιακή ανασφάλεια, αύξηση των ανισοτήτων και άνοδος της φτώχειας. Το Δημοκρατικό κόμμα υποσχέθηκε να θέσει “τη ζωή των ανθρώπων στο επίκεντρο της πολιτικής” και να βελτιώσει την κοινωνική ασφάλιση. Ο χρόνος θα δείξει…

Θρησκευτική μισαλλοδοξία: Μπορεί πολλά να λέγονται περί της δήθεν “εγγενούς επιθετικότητας” του Ισλάμ και της “ασυμβατότητάς” του με τα δημοκρατικά συστήματα του δυτικού κόσμου, ωστόσο μέχρι τώρα οι χώρες του τελευταίου είναι εκείνες που διακρίνονται για την αυξανόμενη φοβικότητά τους έναντι μιας θρησκείας, που είναι πλέον φανερό ότι δεν κατανοούν. Ή, για περισσότερη ακρίβεια, ορισμένοι πολιτικοί τους δεν διστάζουν να παίξουν με τη φωτιά, προκαλώντας άσκοπες εντάσεις με τον μουσουλμανικό κόσμο. Στο πλαίσιο αυτό της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας ήλθε να προστεθεί και η απόφαση, τον Νοέμβριο, με δημοψήφισμα, των Ελβετών πολιτών, ύστερα από πρωτοβουλία ενός ακροδεξιού πολιτικού κόμματος που μετέχει στην κυβέρνηση συνασπισμού, υπέρ της απαγόρευσης ανέγερσης νέων μιναρέδων στη χώρα. Η Ελβετία αριθμεί 400.000 μουσουλμάνους (κυρίως Βόσνιους και Τούρκους) και το “ναι” στην απαγόρευση απέσπασε 58% παρά την αντίθεση κυβέρνησης και τραπεζο-οικονομικών κύκλων… Το αποτέλεσμα αυτό χαιρετίστηκε από την ευρωπαϊκή ακροδεξιά (σε Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Αυστρία) που έσπευσε να ζητήσει παρεμφερή δημοψηφίσματα έστω κι αν στις χώρες αυτές δεν… προβλέπεται τέτοιος θεσμός, δείχνοντας ότι το θέμα κάθε άλλο παρά επιφανειακό είναι…

Ιράν: Με έναν μοναδικό τρόπο το ιρανικό καθεστώς τραβά επάνω του τα φώτα της δημοσιότητας… Όλο τον προηγούμενο χρόνο, οι εξελίξεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης δεν σταμάτησαν ούτε μία στιγμή να αποτελούν θέμα συζήτησης και διεξοδικών αναλύσεων στα διεθνή ΜΜΕ. Καθώς μάλιστα το ιρανικό καθεστώς επέδειξε ελάχιστη προθυμία να υποχωρήσει μπροστά στις εκβιαστικές απαιτήσεις της Δύσης για οριστική εγκατάλειψη των πυρηνικών σχεδίων του, η «διακίνηση» των πιο ακραίων σεναρίων που προβλέπουν θερμή εμπλοκή, με την ενεργό συμμετοχή μάλιστα της ισραηλινής πολεμικής μηχανής, συνεχίστηκε εντατικά. Την ίδια στιγμή, ο σκληρός πυρήνας του καθεστώτος, δεν έπαψε να υποδαυλίζει την ένταση με την τακτική της επίδειξης δύναμης, κάποιες φορές με πυραυλικές «δοκιμές» και άλλοτε με μεγάλης ή μικρότερης κλίμακας στρατιωτικά γυμνάσια. Ωστόσο, η επικαιρότητα από το Ιράν δεν εξαντλήθηκε μόνον στο πυρηνικό πρόγραμμα. Ψηλά στους ειδησεογραφικούς τίτλους βρίσκεται από τον περασμένο Ιούλιο, μετά τις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές και την «επανεκλογή» του Αχμαντινετζάντ, η σκληρή εσωτερική διαπάλη εξουσίας μεταξύ των δύο κυρίαρχων πόλων του ιδιότυπου ιρανικού πολιτικού συστήματος, «συντηρητικών» και «μεταρρυθμιστών». Η εσωτερική πολιτική σύγκρουση προβλέπεται ότι θα συνεχιστεί, αδιευκρίνιστος πάντως παραμένει ο τρόπος που μπορεί να επηρεάσει τη θέση του Ιράν στη σκακιέρα των διεθνών σχέσεων. Το ίδιο αδιευκρίνιστα-τουλάχιστον προς το παρόν- είναι τα πιθανά οφέλη που μπορεί να αποκομίσει η Δύση απ’ την ενδοϊρανική σύγκρουση…

Κοπεγχάγη: Σπάνια η φράση “ώδινεν όρος και έτεκε μυν” ήταν τόσο αντιπροσωπευτική όσο στην περίπτωση της διεθνούς διάσκεψης του ΟΗΕ στην πρωτεύουσα της Δανίας, με θέμα την κλιματική αλλαγή. Οι προσδοκίες ήσαν εξαιρετικά υψηλές: ψήφιση της συνέχειας του Πρωτοκόλλου του Κιότου, με δεσμευτικές διατάξεις σχετικά με τη μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του Θερμοκηπίου και την υπερθέρμανση του πλανήτη, κατά τουλάχιστον 20% με χρονικό ορίζοντα το 2020 και το 2050, ενίσχυση των φτωχών χωρών για προσαρμογή στις καθαρές μορφές ενέργειας, παγκόσμιος έλεγχος των εκπομπών αερίων… Ο κατάλογος ήταν μακρύς και φιλόδοξος και η διαδικασία λήψης αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνων (απόφαση και από τις 192 κυβερνήσεις) δεν προϊδέαζε θετικά… Πόσο δε μάλλον, όπως είχαν επισημάνει γνώστες του θέματος, δεν είχε γίνει η κατάλληλη προεργασία πριν από την Κοπεγχάγη προκειμένου να δημιουργηθεί το απαραίτητο κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ πλούσιων και αναπτυσσόμενων χωρών, έτσι ώστε να μπουν οι βάσεις μιας νομικά δεσμευτικής διαδικασίας. Δεν προκάλεσε λοιπόν έκπληξη η έκβαση με το μίνιμουμ κείμενο που συμφώνησαν Ουάσινγκτον και Πεκίνο με τη στήριξη Βραζιλίας, Ινδίας και Νοτίου Αφρικής, και το οποίο, πολύ μακριά από τις προσδοκίες, δεν περιλαμβάνει ούτε δεσμευτικά ποσοστά ούτε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα επίτευξής τους… Τα κρίσιμα παραπέμφθηκαν για το 2010 αλλά τίποτε δεν προδικάζει θετικά αποτελέσματα καθώς, όπως φάνηκε από τη στάση ΗΠΑ και Κίνας, τα εσωτερικά προτάγματα (ανάγκη να περάσει η μεταρρύθμιση υγείας για τον Ομπάμα, επιφυλακτικότητα έναντι συστήματος διεθνούς ελέγχου για το Πεκίνο) κυριάρχησαν στη στάση των G2 σε βάρος των μέτρων κατά της κλιματικής αλλαγής.

Λισσαβώνα: Αφού πέρασε από σαράντα κύματα τέθηκε τελικά την πρώτη Δεκεμβρίου σε ισχύ η Συνθήκη της Λισσαβώνας. Οπότε άνοιξε και ο δρόμος για την εκλογή του πρώτου προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της πρώτης «υπουργού Εξωτερικών» της Ευρώπης. Η επιλογή του Βέλγου Χέρμαν Βαν Ρομπέι και της Βρετανίδας Κάθριν Άστον καθιστά σαφές ότι κανείς δεν πήρε πολύ στα σοβαρά τη μεταρρύθμιση στις Βρυξέλλες. Οι «27» δεν έκαναν καμία προσπάθεια να βρουν τους καλύτερους , επέλεξαν τους «εύκολους». Ο Βαν Ρομπέι δε φαίνεται κακή περίπτωση, όμως δεν έχει την πείρα που χρειάζεται για να χειριστεί το πολύπλοκο συνονθύλευμα των 27 ηγετών των κρατών μελών και να τους πιέσει να δράσουν από κοινού. Όσο για την Κάθριν Άστον δεν είχε ποτέ σχέση με την εξωτερική πολιτική. Και ως Βρετανίδα αντιμετωπίζει την στενή συνεργασία της Ε.Ε. στα θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας μάλλον με σκεπτικισμό. Τα κράτη μέλη της Ε.Ε. επέλεξαν το ανώτατο προσωπικό τους με έναν τρόπο που ένα καθιστά σαφές: ότι δεν πιστεύουν πραγματικά στους όρκους που δίνουν κάθε τρεις και λίγο, ότι θέλουν να κάνουν την Ευρώπη έναν ισχυρό παίκτη στην παγκόσμια πολιτική σκηνή.

Μέρκελ: Η πρώτη γυναίκα καγκελάριος της Γερμανίας, όχι μόνον κράτησε ψηλά τη «μετοχή» της στο «χρηματιστήριο» της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής στη διάρκεια του 2009, αλλά κατάφερε να μεταμορφωθεί-με την ιδεώδη γερμανική μεθοδικότητα – σε πολιτικό «σούπερσταρ» της υφηλίου (όπως χαρακτηριστικά σχολίασε το BBC). Ωστόσο, η ίδια δείχνει να μην ενδιαφέρεται τόσο για το προσωπικό ίματζ όσο για την ουσία των πραγμάτων. Η «κυρία Χάρισμα» κέρδισε με άνεση τις εκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου και επέστρεψε δυναμικά στη διακυβέρνηση της Γερμανίας με έναν κυβερνητικό συνασπισμό ιδεολογικά όμορων με τους Χριστιανοδημοκράτες πολιτικών σχηματισμών. Σε μία προεκλογική συγκέντρωσή της στη Λειψία η κυρία Μέρκελ έσφιξε απλά τα χέρια μερικών οπαδών της, δεν φίλησε μωράκια, ούτε έδωσε αυτόγραφα και όταν μία θαυμάστριά της από το πλήθος τής φώναξε κατενθουσιασμένη «είσαι η Σουπεργούμαν», η Αγγέλα αυτό που έκανε ήταν να «εξαφανιστεί» μέσα σ’ ένα μουσείο της ιστορικής πόλης… Η εικόνα που προσπαθεί να περάσει η ίδια στους Γερμανούς, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο είναι αυτή του αξιόπιστου ηγέτη που έχει την ικανότητα να κρατήσει σταθερό το πηδάλιο και να απομακρύνει τη χώρα της από τη θύελλα της οικονομικής ύφεσης. Στην Αμερική θα ‘χουν να λένε για την «ιστορική» ομιλία της στο Κογκρέσο τον περασμένο Νοέμβριο. Ήταν η δεύτερη ομιλία Γερμανού ηγέτη στο αμερικανικό νομοθετικό Σώμα μετά τον Κόνραντ Αντενάουερ, το 1957, μία ομιλία με προφανείς συμβολισμούς λίγο πριν τη επέτειο των 20 χρόνων από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου…

Ναμπούκο: Χρόνια τώρα οι Ευρωπαίοι -και υπό την πίεση των ΗΠΑ- σπαζοκεφαλιάζουν πώς θα μειώσουν την εξάρτησή τους από το φυσικό αέριο της Ρωσίας, γι’ αυτό και πριμοδοτούν την κατασκευή εναλλακτικών αγωγών, όπως ο Nabucco, το πράσινο φως για την κατασκευή του οποίου δόθηκε τελικά, τον Ιούλιο του 2009, στην Άγκυρα. Όμως η εξάρτηση παραμένει εξάρτηση, απλά μοιράζεται. Οι Ευρωπαίοι δεν θα φοβούνται μόνο μήπως παγώσουν εάν ξεσπάσει πάλι καυγάς μεταξύ των Ρώσων και των Ουκρανών, θα φοβούνται και την όποια αστάθεια- καθόλου απίθανη- στο Αζερμπαϊτζάν ή το Τουρκμενιστάν, με το αέριο των οποίων θα γεμίζει ο Ναβουχοδονόσορ. Αντίπαλο δέος στον αγωγό με το «βαρύ» όνομα -κατ’ άλλους πάλι συμπληρωματική λύση- είναι ο ρωσικός Southstream που σχεδιάζεται να στέλνει αέριο από τις ρωσικές ακτές του Εύξεινου Πόντου υποθαλάσσια στα Βαλκάνια. Και αυτός ο αγωγός φαίνεται πλέον να έχει πιθανότητες κατασκευής, καθώς η Τουρκία έδωσε το ΟΚ να γίνουν οι πρώτες μελέτες στα χωρικά της ύδατα στη Μαύρη Θάλασσα.

Ξεραΐλα: Στην απέραντη έρημο της Σαχάρας, εκεί που δεν υπάρχει τίποτε πέρα από ξεραΐλα, αφόρητη ζέστη την ημέρα και κρύο τη νύχτα, κάποιοι οραματίζονται να στήσουν το Desertec. Το πιο φιλόδοξο πρόγραμμα παραγωγής ενέργειας από τον ήλιο όλων των εποχών, ένα πρόγραμμα που σχεδιάστηκε από… παλαβούς επιστήμονες και το Κλαμπ της Ρώμης. 400 δισεκατομμύρια ευρώ θέλει να επενδύσει ένα κονσόρτσιουμ ευρωπαϊκών ομίλων στην Αφρική για να διασφαλίσει «καθαρή» -χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα- ενέργεια για τα νοικοκυριά της γηραιάς Ευρώπης. Το ποσό είναι αστρονομικό, οι εμπνευστές του Desertec όμως φιλοδοξούν να το βρουν από τις εμπορικές τράπεζες, αλλά και από ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις, όπως η γερμανική. Εκτιμούν δε ότι ποντάρουν στην ενέργεια του μέλλοντος, καθώς ο ήλιος δεν τελειώνει ποτέ, ενώ τα αποθέματα υδρογονανθράκων είναι πεπερασμένα- και η τιμή τους ανεβοκατεβαίνει στα χρηματιστήρια του κόσμου. Επιπλέον, η τεχνολογία που θέλουν να χρησιμοποιήσουν υπάρχει ήδη. Και το ρεύμα από την έρημο θα φτάνει στις πρίζες της κοιλάδας του Ρήνου.

Όπελ: Η ίδρυση της χάνεται στα τέλη του 19ου αιώνα όταν ο κλειδαράς Άνταμ Όπελ από το Ρούσελχάιμ, μία μικρή πόλη κοντά στην Φρανκφούρτη, αποφασίζει το 1863 να ιδρύσει ένα εργοστάσιο κατασκευής ραπτομηχανών. Σχεδόν είκοσι χρόνια αργότερα, επεκτείνει την επιχειρηματική δραστηριότητα του στην κατασκευή ποδηλάτων. Απ’ τα δίτροχα, οι πέντε κληρονόμοι γιοι του θα μεταπηδήσουν στην κατασκευή αυτοκινήτων. Συνώνυμα της γερμανικής αντίληψης περί προσιτού οικογενειακού οχήματος με επίσης προσιτό λειτουργικό κόστος και υψηλή μηχανολογική αξιοπιστία, τα αυτοκίνητα της Opel δεν έπαψαν ποτέ να είναι και εμπορικά δημοφιλή και τεχνολογικά «ενημερωμένα». Αλλά σήμερα το ιστορικό αυτό εμπορικό σήμα που εξακολουθεί να έχει ως βάση της παραγωγικής δραστηριότητάς του το Ρούσελχάιμ, έχει γίνει λάστιχο στα χέρια των Αμερικανών της «αμαρτωλής» GM στην οποία πουλήθηκε το 1929 από την οικογένεια Όπελ, έναντι 66 εκατ. δολαρίων. Με το φάντασμα της χρεωκοπίας να πλανάται πάνω από το γυάλινο πύργο της στο Ντιτρόιτ, η GM αποφάσισε στις αρχές του 2009 να ξεφορτωθεί τις ευρωπαϊκές θυγατρικές της, την Opel και τη σουηδική Saab. Το σχέδιο να πουληθεί η Opel στην καναδικών συμφερόντων Magna, είχε μάλιστα την αμέριστη υποστήριξη της κυβέρνησης Μέρκελ. Ωστόσο, στις αρχές του Νοέμβρη οι Αμερικανοί έκαναν πίσω και ακύρωσαν την πώληση σε μία απόφαση που πυροδότησε κύμα απεργιακών κινητοποιήσεων στο Ρουσελχάιμ και προκάλεσε μίνι πολιτική κρίση στο Βερολίνο. Μετά την χρηματοδότηση της τον περασμένο χρόνο με 19 δισ. δολάρια από το πακέτο σωτηρίας η GM ελέγχεται πλέον σε ποσοστό 62% από την αμερικανική κυβέρνηση. Κάποιες φήμες λένε ότι η κυβέρνηση Ομπάμα χρειάζεται την Opel κάτω από την ομπρέλα της GM. Οι Γερμανοί έχουν την τεχνογνωσία στην ανάπτυξη και κατασκευή μικρών αυτοκινήτων υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Στην παρούσα οικονομική συγκυρία και υπό τα σχέδια του προέδρου για μία λιγότερο ενεργοβόρο Αμερική, η τεχνογνωσία της «ταπεινής» Opel είναι κάτι περισσότερο από πολύτιμη για τους Αμερικανούς…

Πακιστάν: Τείνει να γίνει καθημερινότητα: δεν περνάει ημέρα που να μην πληγεί η χώρα από μια (πολύνεκρη συνήθως) βομβιστική επίθεση. Και μάλιστα επίθεση που δεν σημειώνεται σε κάποια συνοριακή περιοχή, με το Αφγανιστάν, αλλά σε πόλεις όπως η πρωτεύουσα, Ισλαμαμπάντ, η Λαχώρη ή η Πεσαβάρ… Δράστες οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλά και η Αλ Κάιντα, ενώ οι ΗΠΑ δεν κρύβουν τις ανησυχίες τους για την ασφάλεια του πυρηνικού οπλοστασίου της χώρας (μαζί με την Ινδία, είναι οι δύο πυρηνικές δυνάμεις της περιοχής). Στη διάρκεια του 2009 το Πακιστάν αναδείχθηκε με σαφήνεια ως ο πιο αδύναμος κρίκος του συστήματος ασφάλειας στη νότια Ασία καθώς η διείσδυση των ακραίων ισλαμιστικών δικτύων στα κρατικά γρανάζια της χώρας είναι φανερή, ενώ η διαφθορά κάνει θραύση. Την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ αποφάσιζαν να στείλουν επιπλέον στρατό στο Αφγανιστάν, επιχειρούσαν, μέσω του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας Τζέιμς Τζόουνς, να διαβεβαιώσουν το Ισλαμαμπάντ ότι συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο της αφγανικής πολιτικής της Ουάσινγκτον και ότι θα εξακολουθεί να λαμβάνει την οικονομική και στρατιωτική της στήριξη. Ωστόσο το πρόβλημα του Πακιστάν είναι βαθιά πολιτικό (αφορά στην παρουσία των ακραίων ισλαμιστών) και αυτό δεν επιλύεται ούτε με δολάρια ούτε με όπλα…

Ρόμπα ξεκούμπωτη ή Μπερλουσκόνι: Μέχρι πρότινος οι… «επιδόσεις» του Ιταλού πρωθυπουργού αφορούσαν στις σχέσεις του με το ασθενές φύλο, προκαλώντας ακόμη και την οργή του Βατικανού και καταβαραθρώνοντας τη δημοτικότητά του. Αυτά ως τις 13 Δεκεμβρίου, όταν στο Μιλάνο, την ώρα που ο πρωθυπουργός μοίραζε αυτόγραφα, ο Μάσιμο Τατράλια εκσφενδόνιζε εναντίον του μια μινιατούρα του καθεδρικού ναού της πόλης, προκαλώντας του τραύματα στο πρόσωπο, τη μύτη καθώς και την απώλεια δύο δοντιών. Ο Καβαλιέρε, μπορεί να στραπατσαρίστηκε εμφανισιακά, είδε όμως τη δημοτικότητά του να ανεβαίνει στο 55%. Όμως ούτε και στον πόνο του δεν τον αφήνουν ήσυχο οι φήμες τον Καβαλιέρε: ήδη στο Διαδίκτυο χαλάει κόσμο βίντεο που «αποκαλύπτει» ότι η επίθεση εναντίον του ήταν… στημένη. Τελικά είναι να μην σου βγει το όνομα…

Σελάγια: Ο σοσιαλισμός του 21ου αιώνα μπορεί να παραμένει ακόμη ζητούμενο για τους λαούς της Λατινικής Αμερικής ωστόσο τα μεταμοντέρνα πραξικοπήματα του 21ου αιώνα αποτελούν πια πραγματικότητα. Επτά χρόνια πριν η προσπάθεια ανατροπής του Ούγκο Τσάβες στη Βενεζουέλα απέτυχε θεαματικά μέσα σε λίγα 24ωρα. Η επιχείρηση όμως ανατροπής του εκλεγμένου προέδρου της Ονδούρας Μανουέλ Σελάγια κύλησε απολύτως ομαλά ως προς το σχέδιο. Ο στρατός εισέβαλε στο προεδρικό μέγαρο, έπιασε τον πρόεδρο με τις πιτζάμες και τον αποβίβασε σε ένα αεροπλάνο με προορισμό το εξωτερικό. Στη συνέχεια το Κογκρέσο εξέλεξε τον πρόεδρο του ως διάδοχο του. Απέμενε μόνο το ζήτημα της διεθνούς αναγνώρισης. Και εδώ οι πραξικοπηματίες γνώρισαν ίσως την πρώτη δυσάρεστη έκπληξη. Καμία από τις χώρες της περιοχής δεν φάνηκε διατεθειμένη να συνεργαστεί με τη “ντε φάκτο” κυβέρνηση με τη Βραζιλία και την Αργεντινή να πρωτοστατούν στις εκκλήσεις για αποκατάσταση του Σελάγια στην προεδρία. Οι πρόσφατες εκλογές υπό τις κάννες των όπλων και οι παραινέσεις της Ουάσιγκτον για νομιμοποίησης την νέας κατάστασης ελάχιστα έδειξαν να τις μετακινούν από τις αρχικές τους απόψεις. Έτσι το 2010 θα βρει τη Λατινική Αμερική διχασμένη όσο ποτέ άλλοτε.

Τείχος Βερολίνου: Είκοσι χρόνια μετά, τα δραματικά γεγονότα που προηγήθηκαν και ακολούθησαν την θεαματική πτώση του κατ’ εξοχή ψυχροπολεμικού συμβόλου στην Ευρώπη, είναι πια Ιστορία. Η επέτειος δεν ήρθε να προσθέσει στοιχεία στην ιστορική διερεύνηση ούτε να αναδείξει πτυχές των γεγονότων που ήταν άγνωστες μέχρι σήμερα. Περιείχε ως πρώτο συστατικό στοιχείο της τον συμβολισμό. Και την ανανέωση του συμβολαίου της αισιοδοξίας για μία Ευρώπη της Ένωσης (όπου επιτρέπεται μόνον η αναπόληση του δράματος της διαίρεσής της)… Η διεθνής συγκυρία στην 20ή επέτειο της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου δείχνει να χλευάζει όλες εκείνες τις ελπίδες που γεννήθηκαν πάνω στα κομμάτια του τσιμεντένιου φράκτη. Πόλεμος στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, ανισοκατανομή πλούτου με ταξικά και γεωγραφικά κριτήρια, δομική κρίση του καπιταλιστικού συστήματος, ασιατική καπιταλιστική ανάπτυξη χωρίς κανόνες εργασιακής και περιβαλλοντικής ηθικής, υπερκατανάλωση στρατιωτικών εξοπλισμών, χρήση της στρατηγικής του φόβου για τον έλεγχο των μαζών και των κοινωνικών διεκδικήσεων, ένας πύργος της Βαβέλ που λέγεται «Ε.Ε»… Όταν τη νύχτα της 9ης Νοεμβρίου άνοιγαν τα πρώτα περάσματα και ο κόσμος αμήχανος και μουδιασμένος περνούσε απ’ το ανατολικό στο δυτικό τμήμα, η εικόνα της Ευρώπης και του κόσμου ήταν πολύ διαφορετική απ’ ότι είναι σήμερα. Τα σύνορα των χωρών στον ευρωπαϊκό πολιτικό χάρτη άλλαξαν, ιδεολογίες και ιδεοληψίες εξαχνώθηκαν. Το ίδιο άλλαξε και η εικόνα μας για τον κόσμο. Έναν κόσμο που μοιάζει τόσο διαφορετικός και ταυτόχρονα τόσο ίδιος με το χτες…

Υγεία: Το σχέδιο μεταρρύθμισης του συστήματος υγείας ήταν η κορυφαία προεκλογική υπόσχεση του Μπάρακ Ομπάμα, αλλά και παράλληλα το μέτρο που έχει προκαλέσει την οργή των Ρεπουμπλικάνων, οι οποίοι θεωρούν ότι ουσιαστικά… αντιστρατεύεται τον αμερικανικό τρόπο ζωής, ενώ παράλληλα υπερχρεώνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Η αφετηρία των προθέσεων του νέου Αμερικανού προέδρου είναι σαφής: να αποκτήσουν όλοι οι Αμερικανοί δικαίωμα στην ασφάλιση υγείας, να περικοπούν οι σκανδαλώδεις δυνατότητες των ασφαλιστικών εταιριών να απορρίπτουν την κάλυψη ορισμένων πολιτών κ.ά. Ο Ομπάμα δεν είναι ο πρώτος που επιχειρεί κάτι τέτοιο: η τελευταία μεταρρύθμιση που προωθήθηκε για το θέμα ήταν εκείνη του Λίντον Τζόνσον στη δεκαετία του 1960 (εγκαθίδρυση συστήματος medicare). Σχετική απόπειρα του Μπιλ Κλίντον, στις αρχές της προεδρίας του, το 1993, με έντονη ανάμειξη της Χίλαρι τότε, κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία, ύστερα από τη λυσσαλέα αντίδραση των Ρεπουμπλικάνων. Και σήμερα, το Grand Old Party δηλώνει αποφασισμένο να καταρρίψει το νομοσχέδιο: «ακόμη κι αν περάσει από το Κογκρέσο, οι Αμερικανοί θα απαντήσουν στις εκλογές του 2010», είναι το σύνθημά τους. Η τελική έκβαση της αναμέτρησης θα κριθεί στις αρχές της νέας χρονιάς… Για τον Ομπάμα, που έχει επενδύσει πολλά στη μεταρρύθμιση αυτή, θα είναι η πρώτη μεγάλη επιτυχία του ή η πρώτη παταγώδης αποτυχία του…

Φτώχεια: Περισσότερα από 100 εκατομμύρια άνθρωποι προστέθηκαν φέτος στις στρατιές των πεινασμένων. Και ο συνολικός αριθμός προκαλεί ανατριχίλα, ξεπερνά πλέον το ένα δισεκατομμύριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του FAO, η λεγόμενη “διατροφική ανασφάλεια” πλήττει σήμερα 32 χώρες στον κόσμο. Η οικονομική κρίση όμως φέρνει τον Τρίτο Κόσμο όλο και πιο κοντά στον αναπτυγμένο όσον αφορά την φτώχεια. Στις ΗΠΑ του 2009 για παράδειγμα, περισσότερα από 50 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν αυτή τη στιγμή χωρίς κοινωνική ασφάλιση με τους μακροχρόνια ανέργους να έχουν φτάσει πια τα 13 εκατομμύρια. Εικόνες που θυμίζουν ανησυχητικά το Κραχ του 1929 εμφανίζονται καθημερινά στα διεθνή ΜΜΕ. Παραγκουπόλεις και συσσίτια στις όχθες του αμερικάνικου ονείρου. Όπως υπολογίζει το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας, τουλάχιστον 30 εκατομμύρια Αμερικανοί πολίτες λαμβάνουν σήμερα επιδόματα τροφίμων, ένα επίδομα που χορηγείται μόνο σε εκείνους που διαθέτουν ελάχιστο ή και καθόλου.

Χοίρων γρίπη: Η πρώτη πανδημία του 21ου αιώνα, η γρίπη Η1Ν1 ή γρίπη των χοίρων, όπως την είπαν στην αρχή, όταν εμφανίστηκε την άνοιξη στο Μεξικό, για την ώρα περνάει σχετικά ανώδυνα από τον πλανήτη. Τόσο στο Νότιο ημισφαίριο, όπου χτύπησε κατά τη διάρκεια του δικού μας καλοκαιριού, όσο και στο Βόρειο, όπου η επιδημία φαίνεται να κορυφώθηκε λίγο πριν από τις γιορτές, η νέα γρίπη άφησε πίσω της αναλογικά πολύ λίγα θύματα, λιγότερα από τη συνηθισμένη εποχιακή γρίπη. Η μεγάλη διαφορά της από τη γρίπη που αντιμετωπίζουμε κάθε χρόνο είναι ότι αντιμετωπίστηκε ως μείζων κίνδυνος, αρχικά από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και στη συνέχεια από όλες τις κυβερνήσεις, οι οποίες παρήγγειλαν αμέσως εμβόλια για μαζικούς εμβολιασμούς- σχεδόν για το ένα τρίτο του πληθυσμού τους. Το μόνο βέβαιο στην εκπνοή της χρονιάς είναι ότι η νέα γρίπη έσωσε την κερδοφορία των φαρμακευτικών εταιρειών.

Ψωμί: Πάντα επιθυμητό, συνήθως προσιτό, ενίοτε δυσεύρετο σε περιοχές του πλανήτη που μαστίζονται από την πείνα, ακόμα και σήμερα. Στις 19 Ιουνίου 2009, ο FAO, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων, ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των υποσιτιζόμενων ανθρώπων στον κόσμο, άγγιξε το 1 δισεκατομμύριο. Σχεδόν το 1/6 του πληθυσμού της Γης δηλαδή, στερείται βασικών διατροφικών αγαθών. Για αυτούς τους ανθρώπους δεν είναι διόλου βέβαιο ότι το ψωμί θα βρίσκεται και την επόμενη ημέρα στο τραπέζι τους… Τα στοιχεία του FAO είναι ακόμα πιο ανησυχητικά. Καταγράφουν μία αριθμητική άνοδο του υποσιτιζόμενου πληθυσμού κατά 80 εκατ. σε σχέση με τα στοιχεία του 2007. Κι όλα αυτά τη στιγμή που η παγκόσμια διατροφική βιομηχανία παράγει τέτοια ποσότητα τροφίμων που αναλογικά επαρκούν για να θρέψουν 12 δισ. ανθρώπους, δηλαδή το διπλάσιο από το σημερινό πληθυσμό της Γης! Ενώ σε περιοχές του κόσμου ακόμα και το, χαμηλής θερμιδικής αξίας απλό ψωμί, ενδεχομένως να θεωρείται είδος πολυτέλειας, στον ανεπτυγμένο κόσμο η σπατάλη τροφίμων παίρνει διαστάσεις φαινομένου του θερμοκηπίου… Έρευνα του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, δείχνει ότι σχεδόν η μισή ποσότητα τροφίμων που παράγεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν καταναλώνεται ποτέ! Ένα μέσο νοικοκυριό στην Αμερική πετά στα σκουπίδια περίπου το 14% των τροφίμων που αγοράζει απ’ το σούπερ μάρκετ. Μάλιστα, στο 15% εξ αυτών δεν ανοίχτηκαν καν οι συσκευασίες αν και δεν παρήλθε η ημερομηνία λήξης. Κάθε χρόνο μία μέση αμερικανική οικογένεια πετά στα σκουπίδια 600 δολάρια σε τρόφιμα που αγόρασε άλλα δεν κατανάλωσε, κρέας, φρούτα, λαχανικά και δημητριακά. Σ’ έναν κόσμο ενεργειακά απαιτητικό, εξαρτημένο απ’ τα ορυκτά καύσιμα, στο έλεος της κλιματικής αλλαγής, η διατροφική ασφάλεια πέρα από διαχρονικό ηθικό ζήτημα, ανάγεται συν το χρόνω, σε μείζον στρατηγικό ζητούμενο…

Ώρα Κίνας: Έχει σημάνει προ πολλού… Ωστόσο, η χρονιά που πέρασε ήταν ιδιαιτέρως σημαντική για τον ασιατικό γίγαντα. Από τη μία εδραίωσε τον ρυθμιστικό ρόλο του στο διπλωματικό και ενεργειακό πεδίο από την άλλη, απέδειξε την αντοχή του «κόκκινου» καπιταλισμού στη δοκιμασία της ύφεσης. Παρά τη δεινή οικονομική κατάσταση διεθνώς, ο ρυθμός ανάπτυξης της κινέζικης οικονομίας τη χρονιά που πέρασε, υπολογίζεται να αγγίξει το 8%. Ωστόσο, ο πλούτος που παράγει η κινεζικός καπιταλισμός συνεχίζει να κατανέμεται «ασύμμετρα», διευρύνοντας το ταξικό χάσμα στη χώρα. Το μέσο κατά κεφαλή εισόδημα με ονομαστική τιμή που μόλις ξεπερνά τα 3.000 δολάρια, αντιστοιχεί σε τριτοκοσμικές χώρες. Κι όμως, οι δισεκατομμυριούχοι πολλαπλασιάζονται με γρήγορους ρυθμούς! Μέσα στο 2009, 320.000 χιλιάδες Κινέζοι αύξησαν την προσωπική περιουσία τους στα 10 εκατ. γουάν, σχεδόν 1,46 δισ. δολάρια. Σε σχέση με το 2008, ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει αύξηση 6%. Ο πλούτος για την Κίνα μπορεί να είναι ευλογία, μπορεί όμως να είναι και κατάρα… Η κοινωνική αναταραχή και η εγκληματικότητα αυξάνονται ανησυχητικά παρά την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και τον πολλαπλασιασμό των θέσεων εργασίας. Η Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών σε πρόσφατη έκθεσή της επισημαίνει ότι βαθιά δυσαρέσκεια έχει συσσωρευτεί σε μεγάλες κοινωνικές ομάδες στη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών από τις αδικίες και την κατάχρηση εξουσίας εκ μέρους κυβερνητικών αξιωματούχων διαφόρων επιπέδων. Παράλληλα, η εγκληματικότητα στη διάρκεια του 2009 έσπασε και νέο ρεκόρ με περισσότερες από 4 εκατ. εγκληματικές υποθέσεις που αντιστοιχούν σε αύξηση 15% σε σχέση με το 2008…

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on December 27, 2009 in ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2009

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: