RSS

Monthly Archives: May 2010

9 Μαΐου 1945: Γιατί νίκησαν οι Σύμμαχοι

65 χρόνια από το τέλος του Πολέμου στην Ευρώπη

Η υπεροχή σε άνδρες και υλικό, οι νίκες του Ερυθρού Στρατού και η ήττα του γερμανικού Ναυτικού

Εξήντα πέντε χρόνια μετά τον τερματισμό του Πολέμου στην Ευρώπη, σαν σήμερα, στις 9 Μαΐου 1945, λίγοι θυμούνται εκείνα τα σχεδόν πέντε χρόνια των πολύνεκρων συγκρούσεων και της απάνθρωπης αγριότητας. Οι Σύμμαχοι, το στρατόπεδο της δημοκρατίας και της προόδου, είχαν νικήσει το μίασμα του ναζισμού που εξέφραζε η τότε Γερμανία. Δεν ήταν απρόβλεπτη η νίκη τους, μολονότι ως το φθινόπωρο του 1942 η πολεμική μηχανή του Χίτλερ είχε κατακτήσει την Ευρώπη από τις ακτές του Ατλαντικού ως τα περίχωρα της Μόσχας, και κυριαρχούσε στον αέρα και στις θάλασσες βυθίζοντας κατά μέσον όρο τρία στα πέντε πλοία που μετέφεραν στη Βρετανία πολεμικό υλικό, άνδρες και τρόφιμα από την Αμερική. Πώς συνέβη, λοιπόν, και κέρδισαν παρ΄ όλα αυτά οι Σύμμαχοι; Υπάρχουν πολλές απαντήσεις στο ερώτημα. Ο αριθμός τους μάλιστα αυξομειώνεται και αρκετές χάνουν τη σημασία τους με την πάροδο του χρόνου, καθώς πολλαπλασιάζονται οι ψύχραιμες αναλύσεις των ειδικών και βγαίνουν στην επιφάνεια απόρρητα έγγραφα και αρχεία του πολέμου.

Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια μεγάλος παράγων στην ήττα της χιτλερικής Γερμανίας θεωρήθηκε- ιδιαίτερα στη Γαλλία και στα Βαλκάνια- η Αντίσταση στην κατοχική Ευρώπη. Τα έγγραφα του ναζιστικού επιτελείου όμως αποκαλύπτουν ότι, στην πραγματικότητα, μόνον η δράση των παρτιζάνων στη Ρωσία και, πολύ λιγότερο, των ανταρτών στα Βαλκάνια τους ενοχλούσε.

Στα χρόνια της ψυχροπολεμικής έντασης και με την επιρροή που είχε η Αμερική στον διεθνή Τύπο και στα ΜΜΕ η νίκη εμφανιζόταν ως αποτέλεσμα αποκλειστικά σχεδόν της εισόδου της Αμερικής στον πόλεμο. Ανάλογη ήταν- και εξακολουθεί να είναι- η θέση της Μόσχας, αλλά τουλάχιστον οι Ρώσοι πρόβαλαν τον ρόλο τους κυρίως στη χώρα τους και σε κάθε περίπτωση ο Ερυθρός Στρατός ήταν εκείνος που συνέτριψε τη χιτλερική στρατιωτική μηχανή.

Τρεις είναι οι κύριοι παράγοντες της νίκης των Συμμάχων: Η αριθμητική υπεροχή τους σε άνδρες και σε υλικό. Η νίκη του Ερυθρού Στρατού στο Στάλινγκραντ και στο Κουρσκ. Και η ήττα του γερμανικού Ναυτικού στον Ατλαντικό, καθώς τα γερμανικά ναυπηγεία δεν μπόρεσαν να αντικαταστήσουν όσα βύθιζε η δράση του Βρετανικού και του Αμερικανικού Ναυτικού.

Η Γερμανία εξάλλου δεν μπόρεσε να αξιοποιήσει έρευνες και εφευρέσεις των εργαστηρίων της, όπως λ.χ. η μηχανή αεροπλάνων τζετ. Μόλις πρόλαβε στους τελευταίους μήνες του πολέμου να τοποθετήσει αυτή την «επαναστατική μηχανή» σε 12 μαχητικά της. Και υστερούσε εντυπωσιακά στον χώρο της κατασκοπείας και της αξιοποίησης πληροφοριών.

Αντίθετα προς ό,τι πίστευε το συμμαχικό στρατηγείο στο Λονδίνο, οι εκτεταμένοι και συνεχείς βομβαρδισμοί δεν είχαν σοβαρή ψυχολογική επίδραση στον γερμανικό πληθυσμό – όπως άλλωστε δεν είχαν και στους κατοίκους του Λονδίνου, ακόμη και όταν, το 1944, έγιναν στόχος των γερμανικών πυραύλων, των πρώτων που χρησιμοποιήθηκαν σε ευρεία κλίμακα.

Εκείνο που πέτυχαν οι βομβαρδισμοί ήταν να αναγκάζουν τους Γερμανούς να μετακινούν συνεχώς τα εργοστάσια της πολεμικής βιομηχανίας τους, πράγμα πολύ δύσκολο επειδή η έκταση της Γερμανίας είναι περιορισμένη και η μετεγκατάσταση των εργατών μέγα πρόβλημα. Ηταν αυτές ακριβώς οι δυσχέρειες που καθυστέρησαν την κατασκευή νέων μεγάλου βεληνεκούς πυραύλων- ο Βέρνερ Μπράουν, ο δημιουργός τους, μετέφερε τα σχέδια του στην Αμερική πέντε χρόνια αργότερα. Και σε αυτές οφείλεται η αποτυχία των γερμανών τεχνικών και ερευνητών να αναπτύξουν τις εργασίες τους για την ατομική ενέργεια.

Οι στρατιωτικοί αναλυτές έχουν καταλήξει στο ότι η κήρυξη του πολέμου ήταν τρέλα. Μια χώρα 70 εκατ. κατοίκων δεν θα μπορούσε να ανανεώσει τις ένοπλες δυνάμεις της έπειτα από τρία χρόνια συγκρούσεων. Ο Χίτλερ και οι στρατηγοί του δεν το αγνοούσαν αυτό, πίστευαν όμως ότι ο «κεραυνοβόλος πόλεμός» τους θα εξουδετέρωνε τον εχθρό το πολύ σε δύο χρόνια. Κάτι τέτοιο φάνηκε ότι θα μπορούσε να συμβεί με την κατάκτηση της Γαλλίας σε τρεις εβδομάδες.

  • ΤΑ ΛΑΘΗ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ

Η νίκη των Συμμάχων οφείλεται ως έναν βαθμό και… στον ίδιο τον Χίτλερ. Τα λάθη του ήταν κραυγαλέα. Είχε σχεδιάσει να εισβάλει στη Βρετανία μόλις κατακτούσε τη Γαλλία, αλλά δεν είχε εξασφαλίσει τη βενζίνη για τα τότε ελικοφόρα αεροπλάνα του και η εισβολή δεν έγινε ποτέ. Ηθελε να αποκτήσει το πετρέλαιο του Ιράκ αλλά αντί να εισβάλει στην Τουρκία από τη Βουλγαρία και την Ελλάδα όπου είχε βάσεις και από εκεί να προχωρήσει σχεδόν ανενόχλητος και «ελευθερωτής των μουσουλμάνων» προτίμησε να πάει μέσω Καυκάσου και μέσω Βόρειας Αφρικής. Η οροσειρά του Καυκάσου στάθηκε ανυπέρβλητο εμπόδιο στα μηχανοκίνητά του και στην αφρικανική έρημο οι δυνάμεις του Ρόμελ νικήθηκαν κατά κράτος.

Ο Χίτλερ επέμεινε να μην υποχωρήσει η στρατιά του φον Πάουλους από το Στάλινγκραντ με αποτέλεσμα να κατακρεουργηθεί από τα σοβιετικά πυρά και να παραδοθούν 90.000 επίλεκτοι. Σε αντίστοιχα τραγικές συνθήκες,ο Στάλιν και οι σοβιετικοί στρατηγοί του δεν δίσταζαν να υποχωρήσουν αφήνοντας ακόμη και οχυρωμένες θέσεις.

  • Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ

Η απέραντη σε μέγεθος και σε ανθρώπινο υλικό Σοβιετική Ενωση ανανέωσε σχεδόν δίχως προβλήματα τα 5 εκατ.και πλέον που έχασε στους τέσσερις πρώτους μήνες του πολέμου. Ούτε και είχε πρόβλημα να μεταφέρει τις πολεμικές βιομηχανίες της πέρα από τα Ουράλια. Τα χιτλερικά έγγραφα μαρτυρούν την κατάπληξη των χιτλερικών αξιωματικών, όταν τον Αύγουστο του 1943 εμφανίστηκαν στο Κουρσκ 12 σοβιετικές μεραρχίες με στρατιώτες που πρωτοέμπαιναν σε μάχη, με νέου τύπου ατομικό οπλισμό καθώς και 3.500 τανκς μεγάλης ευελιξίας και τρομερής δύναμης πυρός.

Απέναντί τους ήταν στρατιώτες που πολεμούσαν συνεχώς στην πρώτη γραμμή επί 8-12 μήνες και 3.000 προβληματικά τανκς. Η μάχη- η μεγαλύτερη σύγκρουση μηχανοκινήτων- διήρκεσε ημέρες,οι απώλειες ήταν τρομακτικές και στις δύο πλευρές,αλλά τελικώς επιβλήθηκε η ποιότητα (τανκς) και η ποσότητα (άνδρες) του Ερυθρού Στρατού.

Η νίκη στο Κουρσκ έσπασε το Ανατολικό Μέτωπο του Χίτλερ και άνοιξε τον δρόμο στους Σοβιετικούς για το Βερολίνο. Αυτά επέτρεψαν στο αμερικανοβρετανικό στρατηγείο να κρίνει ότι «υπάρχουν σήμερα προϋποθέσεις αποτελεσματικής (απόβασης) στις γαλλικές ακτές» (στρατηγός Τζορτζ Μάρσαλ 22 Δεκεμβρίου 1943). Τον Ιούνιο του 1944 πραγματοποιήθηκε η απόβαση, ανοίγοντας δεύτερο μέτωπο στον Χίτλερ. Το τέλος του πολέμου ήταν πλέον απλώς ζήτημα χρόνου.

  • ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

Μία εβδομάδα πριν από τη λήξη του πολέμου στην Ευρώπη συναντήθηκαν στο Τοργκάου της Γερμανίας οι Αμερικανοί που έρχονταν από τα δυτικά και οι Σοβιετικοί από τα ανατολικά. Σήμερα οι δυο ανδρες της ιστορικής φωτογραφίας που έδωσαν τότε τα χέρια, ο Αλαν Γκιτζ της 1ης αμερικανικής στρατιάς Πεζικού και ο Γκαβρίλ Πατσουκόφ του 82ου ρωσικού συντάγματος Μηχανοκίνητων, υπέργηροι βετεράνοι τώρα, θα βρίσκονται στην εξέδρα των επισήμων στις τελετές της Μόσχας, παρακολουθώντας την παρέλαση των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων και των στρατιωτικών αγημάτων της Αμερικής, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Πολωνίας.

 

ΡΩΣΙΑ – 9 ΜΑΗ. Αντικομμουνισμός και προσπάθεια καπηλείας της Νίκης της ΕΣΣΔ

ΝΑΤΟικές δυνάμεις για πρώτη φορά θα παρελάσουν στην Κόκκινη Πλατεία

Συνέντευξη Τύπου στην εφημερίδα «ΙΖΒΕΣΤΙΑ» έδωσε ο Πρόεδρος της Ρωσίας, Ντ. Μεντβέντιεφ, μ’ αφορμή τα 65 χρόνια της Αντιφασιστικής Νίκης. Εκεί, βασικά, με την επίκληση του φόβου ενός νέου καταστρεπτικού παγκόσμιου πολέμου, επεδίωξε για άλλη μια φορά να «πλασάρει» την ιδέα των «νέων μηχανισμών ασφάλειας», που κατά τη γνώμη του θα πρέπει να διαμορφωθούν. Οπως είναι γνωστό, σ’ αυτούς τους «νέους» μηχανισμούς η Ρωσία επιδιώκει να αναλάβουν ρόλο «ρυθμιστή» κι «εγγυητή», εκτός των κρατών που συμμετέχουν στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και Συνεργασίας στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), οι διάφορες ιμπεριαλιστικές ενώσεις, όπως: το ΝΑΤΟ και ο Οργανισμός του Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας (ΟΣΣΑ), η ΕΕ και η Κοινοπολιτεία των Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ), η Ευρασιατική Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) κ.ά.Η επαναφορά των παραπάνω ρωσικών προτάσεων από τον Πρόεδρο της Ρωσίας, με αφορμή τα 65 χρόνια από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν είναι τυχαία. Σχετίζεται με την επιδίωξη της σημερινής αστικής εξουσίας στη Ρωσία να χρησιμοποιήσει τις συμμαχίες που έχει συγκροτήσει στο έδαφος της πρώην ΕΣΣΔ (ΟΣΣΑ, ΚΑΚ, ΕΟΚ κ.ά.) ώστε να διασφαλίσει και να ενισχύσει τις θέσεις της στους διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς, συνολικά στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Με την ευκαιρία όμως αυτής της συνέντευξης ο Μεντβέντεφ για άλλη μια φορά «τσαλαβούτησε» στα ζητήματα της Ιστορίας. Εκεί, δίπλα σε σωστά πράγματα, όπως για τον αναντικατάστατο ρόλο του Κόκκινου Στρατού και των θυσιών του σοβιετικού λαού στη Νίκη του φασισμού, επιτέθηκε για άλλη μια φορά στον εμπνευστή και καθοδηγητή αυτής της μεγαλειώδους Νίκης. Ετσι αναφέρθηκε με απαξίωση στην ΕΣΣΔ, χαρακτηρίζοντάς την «ολοκληρωτικό καθεστώς» και «δικτατορία», ενώ πρόσθεσε πως «ο Στάλιν έκανε μια μάζα εγκλημάτων κατά του ίδιου του λαού του». Μεταξύ άλλων «ανακύκλωσε» με έμμεσο τρόπο την γκαιμπελική προπαγάνδα για το Κατίν.

Ούτε και αυτή η απροκάλυπτα αντικομμουνιστική χροιά της τοποθέτησης του Μεντβέντεφ, που ρίχνει «νερό στο μύλο» της παγκόσμιας επιχείρησης διαστρέβλωσης της Ιστορίας, είναι τυχαία. Εχει να κάνει με την επιδίωξη της σημερινής εξουσίας να αμαυρώσει τη σοβιετική εξουσία, το ΚΚ, την ηγεσία του και ταυτόχρονα να καπηλευθεί τη σημασία και το περιεχόμενο της Νίκης, που κάτω από την καθοδήγηση του ΚΚ πέτυχε ο σοβιετικός λαός. Η όλη προσπάθεια συνδέεται με τα σχέδια αναβάθμισης της θέσης της Ρωσίας στους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς κι αυτό πλέον φαίνεται όχι μόνον από τις δηλώσεις, τις προτάσεις και τις κινήσεις της ηγεσίας της, αλλά και σε επίπεδο συμβολισμών.

Ετσι στη φετινή παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν για πρώτη φορά στρατιωτικά σώματα χωρών του ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, οι ρωσικές αρχές φρόντισαν να καλύψουν το Μαυσωλείο του Λένιν με μια τεράστια τρίχρωμη σημαία της σημερινής Ρωσίας. Να σημειώσουμε πως αυτή τη σημαία χρησιμοποίησαν οι συνεργάτες των ναζί, ο λεγόμενος «Ρωσικός απελευθερωτικός στρατός» του προδότη στρατηγού Βλάσοφ. Αυτή η τρίχρωμη σημαία ήταν ένα από τα πολλά λάβαρα που πέταξαν οι στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού μπροστά στο Μαυσωλείο του Λένιν, μαζί με τις άλλες σημαίες και λάβαρα των νικημένων ναζιστικών ορδών, κατά τη διάρκεια της παρέλασης της Νίκης, πριν 65 χρόνια. Σήμερα η ίδια σημαία θα κυριαρχεί στην Κόκκινη Πλατεία, δίπλα στα κόκκινα ιστορικά λάβαρα που θα παρελάσουν μπροστά της.

Δεν πρόκειται για την παράκρουση αυτών που κυβερνάνε. Το αντίθετο! Πρόκειται για ελιγμό, αφού δεν μπορούν να κάνουν τώρα μια πλήρη στροφή απορρίπτοντας ό,τι μπορεί να θυμίσει την ΕΣΣΔ και τον ηρωισμό του λαού της. Ηδη, ωστόσο, ο πρώην δήμαρχος της Μόσχας, Γ. Ποπόφ, ζήτησε την ηθική αποκατάσταση του «αγωνιστή της ελευθερίας» Βλάσοφ. Οπως έγραφε πρόσφατα η εφημερίδα «Τρουντοβάγια Ρωσία», του Κομμουνιστικού Εργατικού Κόμματος Ρωσίας: «Ο συλλογικός Βλάσοφ, δηλαδή η ρωσική αστική τάξη κινείται ήδη προς αυτήν την κατεύθυνση».

  • Ε.Β., ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 9 Μάη 2010
 
Leave a comment

Posted by on May 9, 2010 in ΕΣΣΔ

 

Ο Πόλεμος του Χειμώνα

https://i2.wp.com/www1.rizospastis.gr/getImage.do
Η επίθεση της ΕΣΣΔ κατά της Φινλανδίας έληξε με τεράστιες απώλειες για τον Κόκκινο Στρατό 71 χρόνια πριν

Επιμέλεια: Στεφανος Xελιδονης

Τρεις μήνες μετά την κήρυξη πολέμου κατά της Γερμανίας και στο πνεύμα του Συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, η ΕΣΣΔ επιτέθηκε στη Φινλανδία στις 30 Νοεμβρίου 1939. Ο Ιωσήφ Στάλιν εγκαινίασε έτσι την αλλαγή στη σοβιετική εξωτερική πολιτική, η οποία ήθελε την ΕΣΣΔ να επανακτά τις χαμένες επαρχίες της τσαρικής αυτοκρατορίας. Παρ’ όλο που οι Σοβιετικοί είχαν τριπλάσιους στρατιώτες από τους Φινλανδούς, τριάντα φορές περισσότερα αεροσκάφη και εκατονταπλάσια τεθωρακισμένα οχήματα, οι εκκαθαρίσεις του Στάλιν είχαν διαλύσει το ηθικό και την αποτελεσματικότητα του Κόκκινου Στρατού. Αντιθέτως, το ηθικό των Φινλανδών ήταν ακμαιότατο. Το έδαφος της Φινλανδίας, γεμάτο βάλτους και δάση, και με λιγοστούς δρόμους, δεν προσφερόταν για κεραυνοβόλο πόλεμο. Το χειμερινό ψύχος ήταν δριμύ, ακόμη και για τους Σοβιετικούς. Οι Φινλανδοί, σχεδόν αόρατοι στο χιόνι με τις λευκές στολές τους, κινούντο ταχύτατα με σκι και επιδίδονταν σε τακτικές ανταρτοπολέμου, στήνοντας ενέδρες στις οποίες έπεφταν οι Σοβιετικοί, που ντυμένοι στα χακί βάδιζαν… σημειωτόν. Οι «βόμβες» που τους έριχναν τότε ονομάστηκαν ειρωνικά Μολότοφ. Ο Πόλεμος του Χειμώνα, όπως έμεινε γνωστός, έληξε στις 13 Μαρτίου 1940. Οι Φινλανδοί, έστω και με απώλειες εδαφών, διατήρησαν την ανεξαρτησία τους. Ο Κόκκινος Στρατός γνώρισε την πανωλεθρία. Οι Σοβιετικοί έμαθαν το μάθημά τους, προχωρώντας σε αναδιάρθρωση των ενόπλων δυνάμεων, η οποία ωστόσο δεν είχε ολοκληρωθεί στην έναρξη της επιχείρησης Μπαρμπαρόσα. Η υπογραφή ειρήνης, στη Μόσχα, με τη Φινλανδία ανέκοψε τα σχέδια της Βρετανίας και της Γαλλίας για επέμβαση στην περιοχή. Παρέμενε το ζητούμενο του ελέγχου των σουηδικών ορυκτών. Επρεπε πάση θυσία να μην πέσουν στα χέρια των Γερμανών. Η Νορβηγική Εκστρατεία δεν θα αργούσε.

https://i0.wp.com/athens.indymedia.org/local/webcast/uploads/metafiles/finalnd_1939.png

Τα δύο μεγάλα λάθη του Στάλιν

Του Kimmo Rentola*

Η ΕΣΣΔ εισέβαλε στη Φινλανδία στις 30 Νοεμβρίου 1939. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι δεν αναγνωρίζει πλέον τη φινλανδική κυβέρνηση, αλλά μια νέα κυβέρνηση-μαριονέτα που είχε συσταθεί με εντολή του Στάλιν.

Είχε προηγηθεί το μοίρασμα των σφαιρών επιρροής με τη συμφωνία Μολότοφ-Ρίμπεντροπ στις 23 Αυγούστου. Η Γερμανία πήρε το μεγαλύτερο μέρος της Πολωνίας, ενώ στη σοβιετική σφαίρα επιρροής κατέληξαν η υπόλοιπη χώρα, οι τρεις μικρές Βαλτικές Δημοκρατίες και η Φινλανδία. Μία εβδομάδα μετά, η Γερμανία εισέβαλε στην Πολωνία και αργότερα την ακολούθησε η ΕΣΣΔ από τα ανατολικά. Μετά την πτώση της Πολωνίας, η Μόσχα έπεισε γρήγορα τις τρεις Βαλτικές Δημοκρατίες να παραχωρήσουν στρατιωτικές βάσεις και κατόπιν ζήτησε από τη Φινλανδία ανταλλαγή περιοχών. Η φινλανδική κυβέρνηση δεν δέχθηκε τις απαιτήσεις, κυρίως επειδή δεν πίστευε ότι η ΕΣΣΔ θα της επετίθετο.

Καθώς οι διαπραγματεύσεις δεν απέφεραν αποτέλεσμα, ο Στάλιν αποφάσισε να επιτεθεί. Η υπεροχή των Σοβιετικών ήταν τέτοια ώστε η αποστολή θεωρήθηκε εύκολη. Οι δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού έλαβαν την εντολή να σταματήσουν στα σύνορα με τη Σουηδία. Στη Μόσχα συγκροτήθηκε κυβέρνηση «της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Φινλανδίας» με πρωθυπουργό τον γραμματέα της Κομμουνιστικής Διεθνούς Ο. Β. Κούουσινεν. Η συμπλήρωση των κυβερνητικών θέσεων έγινε με δυσκολία, αφού σχεδόν όλοι οι γνωστοί Φινλανδοί κομμουνιστές στην ΕΣΣΔ είχαν δολοφονηθεί στις εκκαθαρίσεις του Στάλιν. Οταν στις 30 Νοεμβρίου άρχισε η επίθεση στα σύνορα, με βομβαρδισμό πόλεων, οι Φινλανδοί έσπευσαν να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία τους. Οι δύσκολες συνθήκες του χειμώνα ευνόησαν τους αμυνόμενους. Η κυβέρνηση-μαριονέτα που έστησε η ΕΣΣΔ δεν βρήκε υποστήριξη. Ακόμα και οι κομμουνιστές πήραν τα όπλα για να υπερασπιστούν την πατρίδα τους έναντι του Κόκκινου Στρατού. Στη Φινλανδία, την εξουσία κατείχε μια κυβέρνηση ευρείας συνεργασίας Αριστεράς και Κέντρου, την οποία στήριζαν και οι κομμουνιστές.

Υπό το φως των πρόσφατα διαθέσιμων εγγράφων της Μόσχας φαίνεται ότι ο Στάλιν έκανε δύο μεγάλες λανθασμένες εκτιμήσεις που είχαν και οι δύο σχέση με την αξιοποίηση μυστικών πληροφοριών. Η μία αφορούσε την έναρξη του πολέμου και η άλλη τον τερματισμό του.

Κάνοντας προετοιμασίες για τον πόλεμο, ο Στάλιν έμαθε ότι οι Βρετανοί δεν έφεραν αντίρρηση στις απαιτήσεις της ΕΣΣΔ, διότι η πραγματοποίησή τους θα αποδυνάμωνε την ισχύ της Γερμανίας στη Βαλτική Θάλασσα. Επιπλέον, στην περίπτωση πολέμου οι Βρετανοί δεν θα μπορούσαν να βοηθήσουν τη Φινλανδία αποτελεσματικά. Οι κατάσκοποι έστειλαν πληροφορίες από το Λονδίνο στο γραφείο του Στάλιν για την απαισιοδοξία του στρατάρχη Μάνερχεϊμ, αρχηγού του φινλανδικού στρατού. Ο γηραιός στρατάρχης είχε εκμυστηρευτεί στον Βρετανό στρατιωτικό ακόλουθο ότι η Φινλανδία δεν θα άντεχε ενδεχόμενη σοβιετική επίθεση. Από τις σουηδικές στρατιωτικές αρχές, η Μόσχα έμαθε ότι ούτε η Σουηδία θα συμμετείχε στον πόλεμο στο πλευρό της Φινλανδίας. Οι Σουηδοί προέβλεπαν ότι ο φινλανδικός στρατός θα αποτραβιόταν πολεμώντας προς τα βόρεια και προς τα σύνορα με τη Σουηδία. Για να αποτρέψει κάτι τέτοιο, ο Στάλιν έδωσε εντολή στον Κόκκινο Στρατό να κόψει τη Φινλανδία στα δύο στο στενότερο σημείο της χώρας, οπότε θα έκλεινε και η εδαφική σύνδεση και οδός διαφυγής προς τη Σουηδία. Η σοβιετική κατασκοπεία δεν μελέτησε σοβαρά την κατάσταση στη Φινλανδία, ούτε τις διαθέσεις των Φινλανδών. Η Μόσχα έστειλε νέους επικεφαλής της στρατιωτικής και πολιτικής κατασκοπείας στο Ελσίνκι μόλις τρεις εβδομάδες πριν από την επίθεση. Οι προκάτοχοί τους είχαν κληθεί πίσω στην ΕΣΣΔ κατά τη διάρκεια των εκκαθαρίσεων. Οι νέοι επικεφαλής έστελναν στη Μόσχα αναφορές ρηχές και ελαφρού περιεχομένου.

Σε σκληρές μάχες κατά τη διάρκεια του χειμώνα οι Φινλανδοί πέτυχαν μεγάλες νίκες, και έτσι ο Κόκκινος Στρατός δεν προχώρησε σύμφωνα με τα σχέδιά του. Τη χειρότερη μοίρα είχαν οι μεραρχίες που είχαν σταλεί για να κόψουν τη Φινλανδία στα δύο, οι οποίες διασπάστηκαν σε μικρές μονάδες σε απόμακρους δασικούς δρόμους και είτε αποδεκατίστηκαν είτε απωθήθηκαν.

Στα άλλα μέτωπα επικρατούσε ηρεμία και έτσι η παγκόσμια προσοχή στράφηκε στον Πόλεμο του Χειμώνα. Η Φινλανδία ήταν η πρώτη είδηση στα διεθνή ΜΜΕ και η φήμη της ΕΣΣΔ υπέστη μεγάλο πλήγμα. Η χώρα εκδιώχθηκε από την Κοινωνία των Εθνών.

  • Η αντίσταση ανατρέπει τα δεδομένα

Η σθεναρή αντίσταση των Φινλανδών και οι δυσκολίες της ΕΣΣΔ άλλαξαν τα δεδομένα, κι έτσι Γαλλία και Βρετανία άρχισαν να σχεδιάζουν πώς να βοηθήσουν τη Φινλανδία. Είχαν να διαφυλάξουν και δικά τους συμφέροντα, όπως τη διαχείριση των περιοχών με ορυκτά στη βόρεια Σουηδία, έτσι ώστε η Γερμανία να μην μπορέσει να εκμεταλλευτεί την παραγωγή τους για τις πολεμικές της επιχειρήσεις.

Ο Στάλιν έκανε τη δεύτερη μεγάλη λανθασμένη εκτίμηση όταν αξιολογούσε τις κινήσεις της Δύσης. Επειδή τα στοιχεία που είχε λάβει νωρίτερα από τη Βρετανία αποδείχθηκαν παραπλανητικά (αντίθετα με την κοινή πεποίθηση πριν από τον πόλεμο, οι Φινλανδοί ήταν ικανοί για αντίσταση και οι Βρετανοί σχεδίαζαν επιχείρηση βοήθειας), ο Στάλιν είχε περισσότερη εμπιστοσύνη, πλέον, στις πληροφορίες από το Παρίσι. Σύμφωνα με αυτές, η Γαλλία σχεδίαζε μια μεγάλη επιχείρηση με σημαντική στρατιωτική δύναμη. Τον Στάλιν απασχολούσαν ιδιαίτερα τα σχέδια των Γάλλων για βομβαρδισμό του Μπακού, που ήταν προσβάσιμο για τη γαλλική αεροπορία από τη Συρία. Η σοβιετική πολεμική δράση εξαρτάτο σε ποσοστό άνω του 90% από το πετρέλαιο της περιοχής.

Στη σκιά της ενδεχόμενης επιχείρησης βοήθειας από τη Δύση, ο Στάλιν αποφάσισε να διαπραγματευτεί με την κυβέρνηση του Ελσίνκι. Δεν έγινε πλέον καμία αναφορά στην κυβέρνηση-μαριονέτα. Παράλληλα άρχισε νέα σφοδρή επίθεση μεγάλης κλίμακας με νέες δυνάμεις και νέα ηγεσία. Ο στρατάρχης Βοροσίλοφ απομακρύνθηκε από τη στρατιωτική ηγεσία και αργότερα από τη θέση του υπουργού Αμυνας.

Ενώ η στρατιωτική πίεση της ΕΣΣΔ αυξανόταν συνέχεια και η επιχείρηση βοήθειας από τη Δύση ήταν αβέβαιη και καθυστερούσε, η κυβέρνηση και η Βουλή της Φινλανδίας αποφάσισαν να δεχτούν τους όρους της Μόσχας, μολονότι ήταν αυστηροί. Η συμφωνία ειρήνης επετεύχθη στις 13 Μαρτίου 1940 στη Μόσχα, έπειτα από 105 ημέρες μαχών. Η Φινλανδία έχασε πάνω από το 10% των εδαφών της. Ο φινλανδικός πληθυσμός δεν παρέμεινε στις περιοχές αυτές. Πάνω από 400.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και να μετακινηθούν στην υπόλοιπη Φινλανδία, όπου βρήκαν στέγη.

Μόνο μετά την επίτευξη ειρήνης ο Στάλιν έμαθε ότι η επιχείρηση βοήθειας από τη Δύση ήταν σημαντικά πιο αβέβαιη και μικρότερης εμβέλειας από τις αρχικές εκτιμήσεις. Σε συζήτηση μετά τον πόλεμο μεταξύ της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος και της στρατιωτικής ηγεσίας, ο Στάλιν επέπληξε τους πληροφοριοδότες, που κατά τη γνώμη του δεν ήταν αρκετά αποτελεσματικοί. Ιδιαίτερα για τον βομβαρδισμό του Μπακού είχαν δώσει λανθασμένη εικόνα.

Ο Πόλεμος του Χειμώνα ήταν η βασική αιτία που η Φινλανδία πήρε μέρος, το 1941, στη γερμανική επίθεση κατά της ΕΣΣΔ, ώστε να επανακτήσει τις περιοχές που έχασε. Η επιχείρηση είχε άσχημη κατάληξη, αλλά το 1944 οι φινλανδικές δυνάμεις κατάφεραν να αποτρέψουν την επίθεση του Κόκκινου Στρατού και η χώρα απέφυγε την κατοχή και διατήρησε την ανεξαρτησία της.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στη Ρωσία τη δεκαετία του 1990, η ΕΣΣΔ έχασε στον Πόλεμο του Χειμώνα πάνω από 100.000 άνδρες, δηλαδή σε εκατό ημέρες πάνω από δύο φορές περισσότερους άνδρες από ό,τι σε δέκα χρόνια στο Αφγανιστάν.

  • Δημοσιότητα στον ελληνικό Τύπο

Ο Πόλεμος του Χειμώνα έτυχε μεγάλης δημοσιότητας στον παγκόσμιο αλλά και τον ελληνικό Tύπο. Oλες οι μεγάλες εφημερίδες της εποχής («Καθημερινή», «Ελεύθερο Βήμα», «Αθηναϊκά Νέα», «Πρωΐα», «Eθνος», «Βραδυνή») ασχολήθηκαν εκτενώς, οι δύο τελευταίες μάλιστα είχαν τους δικούς τους απεσταλμένους στη δοκιμαζόμενη χώρα, τον Σόλωνα Γρηγοριάδη η πρώτη και τον Θεόδωρο Δογάνη η δεύτερη. Οι εφημερίδες αποδελτιώθηκαν με επιμέλεια των φιλολόγων Μαρίας Μαρτζούκου και Μαρίας Γουρδουμπά, και εντός του μήνα πρόκειται να κυκλοφορήσει από το Φινλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών, αρχικά στα φινλανδικά, η μελέτη της δρος Κίρα Καουρινκόσκι με τίτλο «Η Ελλάδα και ο Πόλεμος του Χειμώνα».

* Ο Kimmo Rentola είναι καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Turku. Μετάφραση από τα φινλανδικά: Jaana Oikarinen-Βασιλοπούλου, πρεσβεία Φινλανδίας

https://i0.wp.com/upload.wikimedia.org/wikipedia/ru/thumb/3/3e/%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D1%82_%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%97%D0%B8%D0%A1%D0%B0.jpg/665px-%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%8F%D0%B5%D1%82_%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%97%D0%B8%D0%A1%D0%B0.jpg

 
Leave a comment

Posted by on May 9, 2010 in ΕΣΣΔ

 

Βέρες και χρυσαφικά για να… σωθεί η Ελλάδα!

  • Οι πολίτες κλήθηκαν από πατριωτικό καθήκον να δώσουν τα κοσμήματά τους για να ενισχυθούν τα αποθέματα της χώρας σε χρυσό

  • Τέτοιες μέρες, τον Απρίλιο του 1932, η κυβέρνηση των Φιλελευθέρων κήρυσσε, επισήμως, χρεοστάσιο. Η Ελλάδα, όπως γνωστοποιούσε στη σύνοδο της Κοινωνίας των Εθνών ο Ελ. Βενιζέλος αδυνατούσε να καταβάλει τις οφειλές της από τον εξωτερικό δανεισμό και ανέστειλε επί μία πενταετία την καταβολή των τοκοχρεολυσίων.

Η εικόνα αυτή με τους Αγγλους να συνωστίζονται στην κεντρική  τράπεζα του Λονδίνου, για να καταθέσουν χρυσό, φιλοξενήθηκε σε πολλές  εφημερίδες.
Η εικόνα αυτή με τους Αγγλους να συνωστίζονται στην κεντρική τράπεζα του Λονδίνου, για να καταθέσουν χρυσό, φιλοξενήθηκε σε πολλές εφημερίδες.

Στη «μοιραία λύση», όπως χαρακτηριζόταν τότε, είχε αναγκασθεί να προσφύγει ο πρωθυπουργός μετά από πολύμηνο αποτυχημένο μαραθώνιο για την εξασφάλιση οικονομικής στήριξης από τους διεθνείς οργανισμούς και την εξεύρεση δανείου στις χρηματαγορές.

Σκίτσο με τον Βενιζέλο να αγορεύει στη Βουλή αμέσως μετά το  χρεοστάσιο και την επιστροφή του από τη Γενεύη.

Σκίτσο με τον Βενιζέλο να αγορεύει στη Βουλή αμέσως μετά το χρεοστάσιο και την επιστροφή του από τη Γενεύη.

Η κήρυξη της χρεοκοπίας, όπως θα ονομαστεί αργότερα κι έτσι θα περάσει στην ιστορία, εκτός των γνωστών ραγδαίων εξελίξεων -οικονομικών και πολιτικών- που σημάδεψαν την Ελλάδα τα επόμενα χρόνια, είχε κι άλλες «παρενέργειες». Ξεχασμένες, αλλά όχι χωρίς επαφή με υπαρκτές διεργασίες στη σημερινή δραματική οικονομική πραγματικότητα. Οπως για παράδειγμα ήταν η αναζωπύρωση ενός «εθνικισμού» ή «νέου πατριωτισμού», που πήρε διάφορες μορφές. Μερικές φορές και κωμικοτραγικές…

  • Χρεοστάσιο

Ετσι, αμέσως μετά την επισημοποίηση του χρεοστάσιου, κατά τη σύνοδο της ΚτΕ στη Γενεύη στις 16 Απριλίου, εμφανίζεται κι αρχίζει να διακινείται η ιδέα της «κρατικοποίησης» του ιδιωτικού χρυσού.

Η απλοϊκή λογική, που τη διαπερνούσε, ήταν πως αν οι πολίτες προσφέρανε τα χρυσαφικά τους, θα ενισχύονταν τα αποθεματικά της χώρας σε χρυσό.

Επομένως, θα διευκολυνόταν ώστε ν΄ αντιμετωπίσει την κάλυψη του χαρτονομίσματος (δεν είχε εγκαταλειφθεί ακόμη η «χρυσή βάση», δηλαδή η μετατρεψιμότητα της δραχμής σε χρυσό), τις εισαγωγές ειδών πρώτης ανάγκης για τις οποίες απαιτούνταν χρυσός ή συνάλλαγμα, το όργιο της συναλλαγματικής κερδοσκοπίας, τη μαύρη αγορά, την κατρακύλα του νομίσματος κλπ.

Επικεφαλής της κίνησης για τη «σωτηρία της δραχμής και της πατρίδος» τέθηκε ο αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος. Πρωτοστατούσαν διάφοροι «εθνικοί σύλλογοι» στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και υποστήριζαν θερμά την πρωτοβουλία, με τις συνηθισμένες υπερβολές, οι περισσότερες εφημερίδες.

Η αντιπολίτευση και κυρίως το Λαϊκό Κόμμα υπό τον Π. Τσαλδάρη την παρακολουθούσε, μάλλον, αμήχανα, παραπέμποντας την υλοποίηση της ιδέας από μια άλλη κυβέρνηση.

Μέχρι την επάνοδο του πρωθυπουργού από τη Γενεύη, οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης υποδέχονται μετά πολλών επαίνων την ιδέα, αλλά εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς την προσφορά των τιμαλφών στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ας περιμένουμε, λέγανε, να γυρίσει ο πρωθυπουργός και μετά βλέπουμε…

Στο μεταξύ πολίτες προσέρχονταν στην ΤτΕ για να προσφέρουν κοσμήματα, υπάλληλοι φέρονταν πρόθυμοι να δώσουν τα κοσμήματά τους, η κόμισσα Λουίζα Ριανκούρ έδινε χρυσά νομίσματα, φήμες κυκλοφορούν ότι η πλούσια Εκκλησία θα συμβάλλει με χρυσά σκεύη κι άλλα πολλά.

Η τράπεζα αρνούνταν να δεχθεί τα κοσμήματα και τη μόνη παραχώρηση που έκανε ήταν να τα παραλαμβάνει ως απλά δέματα προς φύλαξη! Από την αρχή η υπόθεση του «πατριωτικού χρυσού» συναντούσε εμπόδια. Παρά τις μεγαλοστομίες εκπροσώπων φορέων και αρχών.

  • Το «κίνημα» είχε γαλλικές ρίζες…

Η ιδέα, πάντως, δεν φαίνεται να ενθουσίασε τον Βενιζέλο, ο οποίος είχε ήδη αποφασίσει την εγκατάλειψη της «χρυσής βάσης» και της μετατρεψιμότητας της δραχμής (οι σχετικές εξαγγελίες θα γίνουν στις 26-27 Απριλίου 1932).

Ετσι, άρχισε να κοπάζει ο «πατριωτικός πυρετός του χρυσού». Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Π. Βουρλούμης, μετά την επάνοδο του πρωθυπουργού, θα προσανατολίσει την ιδέα αλλού.

«Σκόπιμος, δηλώνει διερμηνεύοντας την τελική κυβερνητική θέση, θα είναι μόνον η εκ μέρους των ιδιωτών χρησιμοποίησις του τυχόν κατεχομένου αυτουσίου χρυσού είτε ως νομίσματος είτε ως εμπορεύματος εις αγοράν ξένου συναλλάγματος και η παράδοσις αυτού έστω εις την ελευθέραν αγοράν με ανταλλαγή δραχμών?» Καλούσε, δηλαδή, όσους θέλουν να εξαργυρώσουν με δραχμές το χρυσάφι τους, ώστε έτσι να ενισχυθούν τα αποθεματικά σε χρυσό.

Αυτό σήμανε και το άδοξο τέλος, στη φάση αυτή, της ιδέας. Αλλο να επιδεικνύεται δημοσίως η προσφορά χρυσαφικών κι άλλο ανωνύμως να μετατρέπονται σε υποτιμημένες δραχμές στην αγορά! Για λόγους ιστορικής ακρίβειας πρέπει να επισημανθεί ότι η γέννηση της ιδέας δεν ήταν ελληνική και η όποια ανταπόκριση σ΄ αυτή δεν οφειλόταν σε κάποιον μοναδικό «ρωμαίικο πατριωτισμό».

Το φαινόμενο είχε εμφανιστεί στη Μ. Βρετανία μετά τη μεγάλη υποτίμηση της στερλίνας και την εγκατάλειψη του κανόνα χρυσού-συναλλάγματος (Σεπτέμβριος 1931). Από τότε ο θησαυροφύλακας του Λονδίνου είχε απευθύνει έκκληση στους Αγγλους να καταθέσουν στην εκδοτική τράπεζα το χρυσάφι που είχαν ώστε να στηρίξουν τη λίρα.

  • Ραγδαία αύξηση

Η προσφορά ήταν μεγάλη, καθώς η εκδήλωση του αγγλικού πατριωτισμού μεταφραζόταν και σε χάρτινες λίρες (παρέδιδαν χρυσό και έπαιρναν ανάλογα χαρτονομίσματα). Πολύ γρήγορα, μάλιστα, η κίνηση πήρε και επιχειρηματικές, μάλλον, διαστάσεις, αφού φάνηκε ότι γρήγορα η τιμή της λίρας ανέβαινε ραγδαία και θα ξεπερνούσε, όπως και πριν από τη χρυσή βάση. Επομένως, με τις ίδιες λίρες που εισέπρατταν τότε δίνοντας χρυσό, θα μπορούσαν να αγοράζουν αργότερα περισσότερο χρυσό!

Πριν από την Αγγλία και η Γαλλία είχε καταφύγει στην εθελοντική συγκέντρωση του ιδιωτικού χρυσού από το κράτος για πατριωτικούς σκοπούς. Αυτό έγινε κατά τον Γαλλοπρωσικό πόλεμο του 1870-71, προκειμένου το Παρίσι να καταβάλει στον Βίσμαρκ πέντε δισ. γαλλικά φράγκα σε χρυσό, ώστε να του αποδοθούν ορισμένα εδάφη που είχαν καταλάβει οι Πρώσοι.

Στα καθ΄ ημάς μετά το ξέφτισμα της κίνησης, με τις βέρες, η ιδέα θα επανέλθει βελτιωμένη. Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών θα πάρει πρωτοβουλία για την ίδρυση πατριωτικού οργανισμού. Σχεδιαζόταν να συγκεντρώνονται σ’ αυτόν ο «αυτούσιος χρυσός ή χρυσά αντικείμενα και λοιπά τιμαλφή, επί πληρωμή της αξίας των και επί της αποκλειστικής αυτών χρησιμοποιήσεως ως καλύμματος διά το εθνικόν μας νόμισμα».Εγιναν συσκέψεις, προτάθηκε η έκδοση ειδικού νόμου για τη σύσταση του φορέα τον Μάιο του 1932, αλλά η υπόθεση δεν είχε συνέχεια…

Ενας μήνας που σημάδεψε τη χώρα στη δεκαετία του ’30

  • Παύση πληρωμών

Ο πρωθυπουργός Ελ. Βενιζέλος, με μια ομιλία που χαρακτηρίζεται ιστορική, αναγγέλλει στη σύνοδο της Κοινωνίας των Εθνών (16 Απριλίου 1932) «παύση πληρωμών» για τους δανειστές του ελληνικού Δημοσίου. Ηταν μια μεθοδευμένη κίνηση που είχε ξεκινήσει από τις αρχές του χρόνου.

  • «Περιφανής νίκη»

Η είδηση του πενταετούς χρεοστάσιου στην Ελλάδα παρουσιάζεται ως «περιφανής νίκη», δεδομένου ότι η διεθνής κοινότητα δεχόταν μια ετήσια αναστολή καταβολής των τοκοχρεολυσίων. Η κυβέρνηση δεν έχασε χρόνο και ξεκίνησε αμέσως διαπραγματεύσεις με τους δανειστές.

Πτώχευση
Στις 23 Απριλίου 1932 η Ελλάδα κηρύσσει και επισήμως «πτώχευση». Τρεις μέρες αργότερα η κεντρική τράπεζα σταματά να μετατρέπει δραχμές σε χρυσό, ενώ την επομένη εγκαταλείπεται και ο κανόνας του χρυσού και επιβάλλονται πολλά περιοριστικά μέτρα ως προς το συνάλλαγμα.

  • Ιτε, παίδες Ελλήνων…

Ο ευθυμογράφος Πολ Νορ (Νίκος Νικολαΐδης) σατιρίζει ανελέητα τον… πατριωτισμό της βέρας: «Θ΄ ανατείλουν στην Ελλάδα πειό καλύτερες ημέρες/ σαν θα δώσουμε τις βέρες / και να δούμε τι ακόμη η πατρίδα θα ζητήση/ μια και είναι προωρισμένη για να ζήση  και θα ζήση/. Σαν θα δώσουμε τις βέρες όλα θενά πάνε φίνα/και η λίρα θενά πέση / και στο μεταξύ όσοι ζήσουν, θα γινούν από την πείνα/ όσο σικ και ελεγκάντσα και με δαχτυλίδι μέση/. Τι ωραία που περνούμε, φτου να μην αβασκαθούμε! / μεις κι αυτοί που μας διοικούνε! Ζήτω, ζήτω οι κυβερνώντες! Και ή όλοι να χαθούμε ή εκείνοι να σωθούνε! / Ιτε, παίδες των Ελλήνων κατ΄ ευθείαν στα ταμεία/ για να δόστε ό,τι μένει…»

«Καταλήστευση» του λαού
Από την πλευρά του οργανωμένου εργατικού κομμουνιστικού κινήματος η προσφορά των χρυσαφικών θεωρείται ως νέα «μέθοδος καταλήστευσης». Συνδικαλιστής της εποχής γράφει για την «καινούργια ληστεία» με το «χρυσάφι που σκοπεύει η κυβέρνηση των πλουσίων να πάρει από τον εργαζόμενο λαό. Στην ουσία πρόκειται περί καθαρής ληστείας γιατί με τα γνωστά εκβιαστικά μέσα και τη δημαγωγία θα αρπάξει τα δαχτυλίδια, σκουλαρίκια…» Αν και προσθέτει «οι περισσότεροι φτωχοί τάχουν πουλήσει για να αγοράσουν καλαμποκάλευρο, όσοι ωστόσο τυχαίνει νάχουν κάτι, το καλύτερο πώχουν να κάνουν είναι να μη τα δώσουν στους εκμεταλλευτές να τα φάνε…»

  • 16-21 Απριλίου
  • Η γέννηση της πρωτοβουλίας

Η ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ: «Υπολογιζομένου ότι επί πληθυσμού 6,5 περίπου εκατομμυρίων που έχει σήμερον η Ελλάς, το εν εκατομμύριον ανδρών είναι συζευγμένον και ότι κατ΄ αναλογίαν δυο εκατομμύρια Ελλήνων και Ελληνίδων φέρουν ανά μίαν χρυσήν βέραν, θα ήτο δυνατόν εντός 24 ωρών να συρρεύσουν εις το Δημόσιον Ταμείνο δυο εκατομμύρια περίπου χρυσών λιρών δια της συνεισφοράς μόνον των βερών…»

Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ: «Το φλέγον ζήτημα τον οποίον απασχολεί την κονήν γνώμην είναι το περί προσφοράς χρυσού και τιμαλφών των ιδιωτών προς το κράτος. Oταν κατά το πρώτον είχε ριφθεί η ιδέα αυτή, ομολογουμένως δεν ήτο δυνατόν να προβλέψη κανείς τον ζωρόν ενθουσιασμόν και την θερμήν συγκίνησιν μετά της οποίας ο κόσμος της Ελλάδος θα απεδέχετο μίαν τοιαύτην πρωτοβουλίαν…»

ΟΙ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ: «Συνειργάσθην μετά του κ. Μαρή (υπουργός Οικονομικών) δια το ζήτημα το οποίον υπέδειξαν εις την Αρχιεπισκοπήν πολλαί επιτροπαί ιδιωτών, ζητούσαι να ιδρυθή οργάνωσις προς συλλογήν χρυσών αντικειμένων και τιμαλφών, τα οποία πλείστοι είναι πρόθυμοι να προσφέρουν εις τας δυσκόλους αυτάς στιγμάς εις τας οποίας ευρίσκονται τα οικονομικά του κράτους…» (δηλώσεις του αρχιεπισκόπου Χρυσόστομου)

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ: «Δεν αμφέβαλλον ότι η εκκλησία θα έσπευδε και την φοράν ταύτην να αναλάβη την σημαίαν ενός αγώνος αυτόχρημα εθνικού. Εις τον αγώνα αυτόν δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία ότι θα ασκήση αποφαστικωτάτη επίδρασιν η συγκέντρωσις του νεκρού χρυσού του ευρισκομένου σήμερα εις χείρας των Ελλήνων και να είμεθα βέβαιοι ότι οι Έλληνες εις την περίπτωσιν αυτήν δεν θα δειχθούν εις πατριωτισμόν κατώτεροι άλλων λαών…» (δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Γ. Μαρή)

ΤΟ «ΠΡΟΒΛΗΜΑ»: Ο διευθυντής της Τραπέζης της Ελλάδος ανεκοίνωσε ότι «η ΤτΕ δεν δύναται ν΄ αναλάβη πρωτοβουλίας… Εχει, όμως, απόλυτον πεποίθεσιν ότι ως ρυθμισθή και αποκρυσταλωθή ο τρόπος της καταθέσεως των τιμαλφών, οι Ελληνες πολίται θα σπεύσουν να κάμουν το καθήκον των διά να σώσουν την δραχμήν και την Ελλάδα»

(Τα αποσπάσματα προέρχονται από τις εφημερίδες ΕΘΝΟΣ, ΠΑΤΡΙΣ και ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ στις 16-20 Απριλίου 1932).

Τ. Κατσιμάρδος, ΕΘΝΟΣ, 02/05/2010

 
Leave a comment

Posted by on May 2, 2010 in Χρεοστάσιο

 

Πρωτομαγιές εν μέσω κρίσεων

  • Κοινωνικές εκρήξεις που σημάδεψαν την Ελλάδα και οδήγησαν σε αιματηρά γεγονότα από τη θέσπιση της εργατικής γιορτής το 1889 από τη Δεύτερη Διεθνή

  • Αγωνιστική διαδρομή 117 χρόνων συμπληρώνει φέτος η εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα.

Απεργοί εργαζόμενοι της Θεσσαλονίκης σε πρωτομαγιάτικη φωτογραφία,  μετά την ίδρυση της ΓΣΕΕ και του ΣΕΚΕ

Απεργοί εργαζόμενοι της Θεσσαλονίκης σε πρωτομαγιάτικη φωτογραφία, μετά την ίδρυση της ΓΣΕΕ και του ΣΕΚΕ

Μόλις τέσσερα χρόνια μετά την καθιέρωση του παγκόσμιου εορτασμού από τη Δεύτερη Διεθνή, οι Αθηναίοι το 1893 είδαν τις κόκκινες σημαίες των κοινωνιστών να ανεμίζουν στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Το συλλαλητήριο συνέπεσε χρονικά με τη δεινή κρίση που είχε περιέλθει η χώρα στα τέλη του 19ου αιώνα. Θα τη σηματοδοτήσει το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» του Χαρίλαου Τρικούπη.

Ο θρήνος της μάνας στο πτώμα του Τάσου Τούση που ενέπνευσε τον Γ.  Ρίτσο να γράψει τον «Επιτάφιο»

Ο θρήνος της μάνας στο πτώμα του Τάσου Τούση που ενέπνευσε τον Γ. Ρίτσο να γράψει τον «Επιτάφιο»

Η οικονομία της χώρας σχεδόν ποτέ δεν χαρακτηριζόταν για την ανθηρότητά της. Ετσι τα συλλαλητήριά της έπαιρναν συχνά τον χαρακτήρα διαμαρτυρίας για τα βάρη που οι κυβερνήσεις έριχναν στις πλάτες των ανθρώπων της μισθωτής εργασίας. Δεν έλειψαν οι συγκρούσεις με μονάδες της Αστυνομίας ή και του Στρατού, από τις οποίες η εργατική τάξη θρήνησε νεκρούς.

Εκτός από την πρώτη Πρωτομαγιά, στην αλυσίδα των προλεταριακών εκδηλώσεων του Μαΐου ξεχωρίζουν άλλες δύο:

  • Το αιματηρό συλλαλητήριο του 1924, το οποίο συγκροτήθηκε εν μέσω της γενικής κρίσης που είχε ξεσπάσει μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
  • Η εξέγερση της Θεσσαλονίκης, που (πάλι εν μέσω κρίσης) ξεκίνησε στις 29 Απριλίου ως καπνεργατική απεργία και κατέληξε σε λουτρό αίματος στις 9 Μαΐου.

Η εργατική γιορτή της Πρωτομαγιάς καθιερώθηκε στις 20 Ιουλίου 1889, κατά το Ιδρυτικό Συνέδριο της Δεύτερης Διεθνούς στο Παρίσι. Θεσπίστηκε σε ανάμνηση του ξεσηκωμού των εργατών του Σικάγου το 1886, που με τίμημα της ζωής τους διεκδίκησαν οκτάωρο και καλύτερες συνθήκες δουλειάς. Το μήνυμα έφτασε και στην Ελλάδα, που είχαν αρχίσει να δουλεύουν τα πρώτα εργοστάσια.

1893: Οι κοινωνιστές εν δράσει
Απαίτηση η κυριακάτικη αργία και το οκτάωρο εργασίας μετά το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν»

Η διάσημη φράση «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» ειπώθηκε από τον πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη στις 10 Δεκεμβρίου 1893. Είχαν αποβεί άκαρπες οι πολύχρονες προσπάθειες για την εξασφάλιση διεθνούς οικονομικής στήριξης.

Η εργατική συγκέντρωση της Αθήνας είχε πραγματοποιήθηκε στις 2 Μαΐου, ενώ το καζάνι ήδη έβραζε. Το ψήφισμα επιδόθηκε στον πρόεδρο της Βουλής την 1η Δεκεμβρίου από τον κοινωνιστή Σταύρο Καλλέργη, εκδότη της εφημερίδας «Σοσιαλιστής».

Ο πρωτοπόρος σοσιαλιστής, αφού παρέδωσε το ψήφισμα, ανέβηκε στα δημοσιογραφικά θεωρεία, όπου περίμενε με ανυπομονησία την εκφώνησή του.

Ομως, ο Πρόεδρος κωλυσιεργούσε και «ησχολείτο με την ανάγνωσιν ετέρων αναφορών, προερχομένων εκ διαφόρων προσώπων και πραγματευομένων κατά το μάλλον και ήττον περί ανέμων και υδάτων», όπως ο ίδιος έγραψε στον «Σοσιαλιστή».

Ο Καλλέργης από τα θεωρεία άρχισε να διαβάζει το ψήφισμα «στεντορεία τη φωνή». Εξαλλος ο πρόεδρος διέταξε τους χωροφύλακες να τον συλλάβουν.

Εκείνοι τον χτύπησαν με τα κοντάκια των όπλων και τον οδήγησαν στο Τμήμα. Δικάστηκε στις 9 Δεκεμβρίου και καταδικάστηκε σε κράτηση 10 ημερών, τις οποίες εξέτισε στις φυλακές του παλαιού Στρατώνα.

Τα αιτήματα του ψηφίσματος αφορούσαν την καθιέρωση της Κυριακής αργίας, του οκτάωρου και της απονομής σύνταξης στους απόμαχους της δουλειάς. Ανέφερε:

  • Την Κυριακήν να κλείωσιν τα καταστήματα, καθ’ όλην την ημέραν, και οι πολίται να αναπαύωνται.
  • Οι εργάται να εργάζωνται οκτώ ώρας την ημέραν.
  • Να απονέμηται σύνταξις εις τους εκ της εργασίας παθόντας και καθιστάντας ανικάνους προς διατήρησιν εαυτών και των οικογενειών των.

Η συγκέντρωση είχε οργανωθεί από τον Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Καλλέργη. Η 1η Μαΐου ήταν μέρα Σάββατο και εργάσιμη. Ετσι επιλέχτηκες η Κυριακή 2 Μαΐου για να έχει η εκδήλωση μαζικό χαρακτήρα.

Ο Τύπος της εποχής έδωσε έκταση στο γεγονός. Η «Ακρόπολις» του Βλάσση Γαβριηλίδη υπολόγισε τους συγκεντρωμένους σε 2.000 σοσιαλιστές και εργαζομένους. Η «Εφημερίς» τους περιόρισε στους 200 και έγραψε στο άρθρο της: «Οι πλείστοι εξ αυτών ήσαν εργάται ευπρεπώς ενδεδυμένοι, με ερυθράς κονκάρδας επί της κομβιοδόχης, και πολύ ήσυχοι άνθρωποι. Αυτοί είναι οι πρώτοι σοσιαλισταί εν Ελλάδι και συνήλθον χθες εις το πρώτον αυτών εν Αθήναις συλλαλητήριον».

1924: Ο πρώτος νεκρός
Ο στρατός ανοίγει πυρ με θύμα τον Παρασκευαΐδη και 12 τραυματίες

Από το 1893 και μετά η τρικουπική έκφραση χρησιμοποιείται για να δηλώνει αποτυχία, κυρίως για τα οικονομικά θέματα αλλά και για γενικότερους λόγους.

Παρόμοια διατύπωση χρησιμοποίησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος τον Μάιο του 1932. Είπε τη φράση «τελικώς επτωχεύσαμεν». Η Ελλάδα κήρυξε για άλλη μία φορά πτώχευση, τώρα εξαιτίας του υψηλού δανεισμού μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και τη διεθνή οικονομική ύφεση από το κραχ του 1929.

Η αποτυχία της Μικρασιατικής Εκστρατείας οδήγησε σε περιπέτειες όχι μόνο την πολιτική, αλλά και την οικονομική ζωή.

Η Ελλάδα πέρα από την οικονομική αφαίμαξη, που υπέστη για να στηρίξει τις πολεμικές επιχειρήσεις, υποχρεώθηκε να καταβάλλει πολεμικές αποζημιώσεις ακόμη και στους συμμάχους της του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πρόσθετες ανάγκες δημιούργησε ο διπλασιασμός του πληθυσμού εξαιτίας της έλευσης του πλήθος των προσφύγων. Η στάση πληρωμών του 1932 είχε τις ρίζες της στην κατάσταση, που απότομα διαμορφώθηκε μια δεκαετία πριν.

Την παρτίδα δεν στάθηκε δυνατό να σώσει ούτε η επάνοδος του Ελευθερίου Βενιζέλου, ούτε η έκπτωση της δυναστείας των Γλίξμπουργκ και η ανακήρυξη της Δημοκρατίας…

Από τον Μάρτιο του 1924 πρωθυπουργός είχε αναλάβει ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου, που στις 13 Απριλίου διεξήγαγε το δημοψήφισμα, με το οποίο επικυρώθηκε η πολιτειακή αλλαγή.

Η πρώτη ημέρα του Μαΐου είχε οριστεί για την ορκωμοσία των δημόσιων υπαλλήλων και των Ενόπλων Δυνάμεων στο νέο πολίτευμα. Την ίδια μέρα τα κόκκινα συνδικάτα θέλησαν να οργανώσουν συγκέντρωση για να γιορτάσουν την εργατική Πρωτομαγιά. Η κυβέρνηση την απαγόρευσε.

Παρά ταύτα, στην πλατεία Δημοτικού Θεάτρου (μετέπειτα πλατεία Κοτζιά) συγκεντρώθηκαν κάπου χίλια άτομα, ως επί το πλείστον οπαδοί του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (ΣΕΚΕ), μετέπειτα Κομμουνιστικού.

Η παρευρισκόμενη στρατιωτική δύναμη τους διέταξε να διαλυθούν. Δεν συμμορφώθηκαν και ο Στρατός πυροβόλησε (στον αέρα, κατά την επίσημη έκθεση) και ακολούθησε συμπλοκή. Νεκρός έπεσε ο 24χρονος εργάτης Σωτήρης Παρασκευαΐδης, ενώ τραυματίστηκαν 12 διαδηλωτές και 5 στρατιώτες.

Ο Παπαναστασίου έκανε λόγο «περί εφαρμογής της παλαιάς κομμουνιστικής τακτικής, που απέβλεπε εις την καλλιέργειαν του μίσους κατά παντός αστικού καθεστώτος».

Ωστόσο, ο ιστορικός Γρηγόριος Δαφνής στο έργο του «Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων» προχωρεί σε δύο παρατηρήσεις:

  • Τα γεγονότα προκλήθηκαν κυρίως από έλλειψη ψυχραιμίας των επικεφαλής των στρατιωτικών τμημάτων.
  • Το ΚΚΕ την εποχή εκείνη «διήνυε την βρεφικήν ηλικίαν και ο εξ αυτού κίνδυνος ήτο τελείως ανύπαρκτος».

Γεγονός είναι ότι η Πρωτομαγιά απέκτησε τον πρώτο νεκρό της.

1936: Πεδίο μάχης
Μέρα Mαγιού μού μίσεψες

Τον Μάιο του 1936, στα γεγονότα της Θεσσαλονίκης, έπεσαν 9 νεκροί εργάτες και τραυματίστηκαν εκατοντάδες. Ολοι σκοτώθηκαν στις συγκρούσεις με τη Χωροφυλακή, με πρώτο τον αυτοκινητιστή Τάσο Τούση. Ο θρήνος της μάνας πάνω στο σωριασμένο πτώμα ενέπνευσε τον Γιάννη Ρίτσο για τον περίφημο «Επιτάφιο».

Ο χειμώνας του 1936 ήταν ο πιο άγριος των τελευταίων ετών. Η οικονομική κρίση έχει οδηγήσει στα ύψη τις τιμές των ειδών πρώτης ανάγκης και η κατάσταση των εργαζομένων έχει γίνει δυσβάστακτη. Απεργιακές κινητοποιήσεις ξεκίνησαν από τον Φεβρουάριο με τους λιμενεργάτες, τους αυτοκινητιστές, τους τροχιοδρομικούς, τους εργάτες βενζίνης στη Σελ και την Γκρεκοπετρόλ, τους καπνεργάτες της Καβάλας και τους κλωστοϋφαντουργούς του Νέου Φαλήρου. Πρωθυπουργός ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς, που ετοιμαζόταν για τη δικτατορία, που θα εγκαθιδρύσει στις 4 Αυγούστου.

Θρυαλλίδα αποτέλεσαν οι απολύσεις και το λοκ άουτ, με τα οποία απάντησαν οι καπνέμποροι στα αιτήματα της Καπνεργατικής Ομοσπονδίας. Η απεργία, που ξέσπασε στις 29 Απριλίου, γενικεύτηκε σε όλη τη χώρα την επομένη.

Η Πρωτομαγιά γιορτάστηκε με δύο συγκεντρώσεις, στο Μπεχτσινάρ και στο Σέιχ Σου. Οι επιθέσεις της Χωροφυλακής θα αρχίσουν από τις 2 του μηνός και θα πάρουν μεγάλη έκταση στις 8 Μαΐου, οπότε το κέντρο της Θεσσαλονίκης μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Η απεργία είχε γενικευτεί σε όλα τα εργοστάσια της συμπρωτεύουσας, στις μεταφορές, στους σιδηροδρόμους. Κάθε κίνηση παρέλυσε.

Διατάχτηκε να επέμβει ο Στρατός, αλλά εκδηλώθηκαν μαζικά κρούσματα απειθαρχίας φαντάρων και αξιωματικών. Στις επιθέσεις οι απεργοί δεν κάθισαν με σταυρωμένα τα χέρια. Απάντησαν μαχητικά. Οι συγκρούσεις πήραν μεγάλες διαστάσεις.

Στήθηκαν οδοφράγματα. Η Χωροφυλακή χρησιμοποίησε τα όπλα. Οι 300 τραυματίες ήταν ο πρόλογος του αιματοκυλίσματος της επομένης.

Την άλλη μέρα, στην πλατεία Ελευθερίας συγκεντρώθηκε 150.000 λαού. Με τη νέα ένοπλη επίθεση των Δυνάμεων Ασφαλείας, νεκροί και τραυματίες βάφουν με αίμα τους δρόμους της πόλης.

Το λουτρό αίματος της 9ης Μαΐου δεν στάθηκε ικανό να σταματήσουν οι κινητοποιήσεις. Θα διακοπούν στις 14 του μηνός, όταν δόθηκαν υποσχέσεις για απελευθέρωση των συλληφθέντων, χορήγηση συντάξεων στις οικογένειες των νεκρών και ικανοποίηση μέρους των αιτημάτων.

ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΟΥΜΠΑΝΗΣ, ΕΘΝΟΣ, 02/05/2010


 
Leave a comment

Posted by on May 2, 2010 in Πρωτομαγιά

 

Βίβα λα Γκρέτσια!

  • Πώς οι Ρόδιοι υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό τον ιταλικό στρατό το 1912 όταν μετά τη νίκη του επί των Τούρκων εισήλθαν με τους αιχμαλώτους στην πρωτεύουσα του νησιού

Τούρκοι αιχμάλωτοι των Ιταλών.

Τούρκοι αιχμάλωτοι των Ιταλών.

Οι Ιταλοί υπό τον αντιστράτηγο Τζοβάνι Αμέλιο αποβιβάζονται στη Ρόδο στις 4 Μαΐου 1912, νικούν τον τουρκικό στρατό και τον αιχμαλωτίζουν. Ο Ρόδιος δικηγόρος, δημοσιογράφος και συγγραφέας Γεώργιος Θ. Γεωργιάδης περιγράφει πώς οι Ρόδιοι υποδέχονται με ενθουσιασμό τον ιταλικό στρατό (Νικολάου Ν. και Αγγελή Α., «Η Ρόδος του εικοστού αιώνα», εκδόσεις «Δέντρο»).

Απόσπασμα
«… Αφού, ως αναφέρεται εν τη λεπτομερεστάτη εκθέσει τον αντιστρατήγου Αμέλιο, παρεδόθησαν οι Τούρκοι ηττηθέντες καθ’ ολοκληρίαν, ο ιταλικός στρατός εξεκίνησε διά την πρωτεύουσαν συνοδεύων ολόκληρον τον αιχμαλωτισθέντα τουρκικόν στρατόν.

Κατά την διάβασιν δε της λαμπράς ταύτης στρατιάς των Ιταλών εκ των χωριών Μαριτσά, Κρεμαστή και Τριάντα, οι κάτοικοι αυτών εν ακρατήτω ενθουσιασμώ και διά ζητωκραυγών και επευφημιών υπεδέχοντο τους απαλλάξαντας αυτούς εκ του φοβερωτάτου τουρκικού ζυγού αδελφούς αυτών Ιταλούς.

Ενώ δε ταύτα συνέβαινον εν τοις χωρίοις, δι’ ων τροπαιούχος διήρχετο ο Ιταλικός στρατός συνοδεύων τους αιχμαλώτους Τούρκους, εν τη πρωτευούση, ευθύς ως εγνώσθη η ολοσχερής ήττα του τουρκικού στρατού και η συνοδεία απάντων των αιχμαλωτισθέντων παλικαράδων (οι οποίοι είχον την αυθάδειαν και μετά την ήτταν των πρώτων μαχών να προκαλώσι τους Ιταλούς εις Ψίνθον όπου ήλπιζον, ως φαίνεται, να διαπεράσωσι διά μαχαίρας ολόκληρον τον ιταλικόν στρατόν), κόσμος πολύς συνεπυκνούτο εις την πλατείαν Μανδρακίου, εις τας διαφόρους παρόδους αυτής και ιδία ενώπιον του Διοικητηρίου οπόθεν αφεύκτως θα διήρχοντο οι Ιταλοί μετά των αιχμαλώτων Τούρκων.

Τοσούτος δε ήτο ο συνωστισμός τον εναγωνίως προσδοκώντων, ώστε πολλάκις διεσπάτο εκ τούτου η ισχυρότατη στρατιωτική ζώνη, η οποία ετοποθετήθη προς τήρησιν της τάξεως. Η αγωνία του πλήθους επί πολλάς ώρας περιμένοντος είχε φθάσει εις το κατακόρυφον, ότε περί την 3ην μ.μ. ώραν απόσπασμα ιππέων εφάνη μακρόθεν ερχόμενον. 1Εν τω μέσω του αποσπάσματος τούτου ήτο ο αντιστράτηγος Αμέλιο, παραπλεύρως του οποίου ευρίσκετο ο αιχμαλωτισθείς διοικητής του τουρκικού στρατού. Μόλις το πλήθος αντελήφθη τον αντιστράτηγον συνοδεύοντα τον χιλίαρχον αιχμάλωτον εξέσπασεν εις ουρανομήκεις ζητωκραυγάς και παρατεταμένα χειροκροτήματα, εκδηλούντα βεβαίως τον ενθουσιασμόν του ελληνικού στοιχείου διά την ένδοξον νίκην των Ιταλικών όπλων, αλλά κυρίως και την αγανάκτησίν του κατά των μυσαρών και αποτρόπαιων τυράννων αυτού, των οποίων η τυραννία και ο δεσποτισμός επί της ελληνικότατης Ρόδου, κατελύετο τοσούτον εξευτελιστικώς και αισχρώς.

Και ο ενθουσιασμός ούτος του παρισταμένου πλήθους εξεδηλώθη ζωηρότερον όταν μετ’ ολίγας στιγμάς ο αντιστράτηγος Αμέλιο, εξελθών εις τον εξώστην του Διοικητηρίου, ηυχαρίστησε θερμώς το διαρκώς χειροκροτούν και επευφημούν πλήθος διά την υποδοχήν και διεβεβαίωσεν ότι η ιταλική κυβέρνησις σκοπεί να μεταφέρει εις Ρόδον τον πολιτισμόν, την δικαιοσύνην και την πρόοδον.

Δύο ώρας μετά ταύτα έφθασεν ο ιταλικός στρατός, ο οποίος συνώδευε τους εξευτελισθέντας Τούρκους στρατιώτας και εθελοντάς. Μόλις το πλήθος είδε τους πρώτους στοίχους των ερχομένων στρατιωτών εξεδήλωσε δι’ ουρανομήκων ζητωκραυγών την καταπλημμυρούσαν την καρδίαν του αγανάκτησιν εναντίον των εξευτελισθέντων αγάδων, οίτινες πλην των κακών, άτινα διά της φαυλοκρατίας αυτών επεσώρευσαν επί των κεφαλών των δυστυχών Ελλήνων της Ρόδου, ηπείλουν, προ της ελεύσεως των Ιταλών, ότι θα έσφαζον πάντας τους χριστιανούς της Ρόδου.

Εις τας ζητωκραυγάς και επευφημίας ταύτας του πλήθους οι Βερσαλιέροι και οι άλλοι Ιταλοί απήντων ενθουσιωδώς διά των λέξεων: Viva la Grecia! Viva i Greci! Και το πανδαιμόνιον τούτο των επευφημιών και των χειροκροτημάτων διήρκεσε περίπου μίαν ώραν, εφόσον δηλονότι παρήλασεν ο τροπαιούχος ιταλικός στρατός μετά των αιχμαλωτισθέντων αγάδων και λοιπών, τους οποίους ωδήγησαν κατά πρώτον εις το Διοικητήριον και εκείθεν εις μεταγωγικόν ατμόπλοιον, το οποίον θα μετέφερεν αυτούς εις την Ιταλίαν».

Επιμέλεια: Σοφία Ταράντου, ΕΘΝΟΣ, 30/04/2010

 
Leave a comment

Posted by on May 2, 2010 in Uncategorized

 

Πρωτομαγιά σε όλο τον κόσμο

  • Στην Κωνσταντινούπολη επέστρεψε μετά από 33 χρόνια η «εργατική Πρωτομαγιά»
  • Με αίμα σημαδεύτηκε ο εορτασμός στον Καύκασο.

Μαζικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε όλο τον κόσμο για τον εορτασμό της εργατικής Πρωτομαγιάς, στη σκιά της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Στις χώρες της Ασίας, οι εργαζόμενοι διεκδικούν καλύτερες συνθήκες εργασίας ενώ στην Ευρώπη, οι νέοι κατέβηκαν στους δρόμους, αντιδρώντας στην αυξανόμενη ανεργία.

Περίπου 300.000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης, για πρώτη φορά μετά από την “αιματοβαμμένη πρωτομαγιά” του 1977 που σημαδεύτηκε από το θάνατο 34 ανθρώπων, όταν άγνωστοι άνοιξαν πυρ κατά του πλήθους.

Αιματοβαμμένη ήταν η φετινή Πρωτομαγιά στην πόλη Ναλτσίκ, στα βόρεια του Καυκάσου, όταν ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του και άλλοι 21 τραυματίστηκαν από μία βόμβα που εξερράγη στις θέσεις των επισήμων του ιπποδρόμου, την ώρα που ήταν σε ξέλιξη οι εκδηλώσεις για την εργατική Πρωτομαγιά.

  • Ένταση και συλλήψεις στη Γερμανία

Περίπου 50 άνθρωποι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια επεισοδίων μεταξύ αστυνομικών και διαδηλωτών στο Βερολίνο και το Αμβούργο, λίγες ώρες πριν από τις καθιερωμένες εκδηλώσεις για την Πρωτομαγιά.

Στο Βερολίνο σχεδόν 10.000 άνθρωποι διαδήλωσαν κατά της πορείας ακροδεξιών οργανώσεων, εμποδίζοντας με οδοφράγματα και καθιστική διαμαρτυρία την πορεία των νεοναζί.
Στο οδόφραγμα που είχαν στήσει οι διαδηλωτές  έξω από σιδηροδρομικό σταθμό ήταν ο σοσιαλδημοκράτης αντιπρόεδρος του γερμανικού κοινοβουλίου Βόλφγκανγκ Τίρσε, τον οποίο και απομάκρυνε από το σημείο αυτό μαζί με άλλους διαδηλωτές η αστυνομία.
Κινητοποιήσεις ώστε να εμποδίσουν την πορεία νεοναζί, σημειώθηκαν και σε άλλες πόλεις, όπως στο Ροστόκ της ανατολικής Γερμανίας, όπου 600 άνθρωποι προσπάθησαν να εμποδίσουν την πορεία 500 μελών του Εθνικού Γερμανικού Κόμματος (NPD). Στο Ερφουρτ, 400 άνθρωποι καθυστέρησαν αρκετές ώρες τη διαδήλωση του NPD στην οποία μετείχε ο ηγέτης του κόμματος Ούντο Βόιτ.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πραγματοποίησαν πορεία στη Λισαβόνα, διεκδικώντας καλύτερους μισθούς και καταγγέλλοντας τα μέτρα λιτότητας που εξήγγειλε η σοσιαλιστική κυβέρνηση για το περιορισμό του μεγάλου δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας.

Κάτι περισσότεροι από 5.500 Ισπανοί κατέβηκαν στο κέντρο της Μαδρίτης και  διαμαρτυρήθηκαν για την απόφαση της κυβέρνησης Θαπατέρο να αυξήσει τα όρια συνταξιοδότησης.

Στο Παρίσι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαμαρτυρήθηκαν για την πολιτική του Νικολά Σαρκοζί και τις αλλαγές στο ασφαλιστικό, συμμετέχοντας στις διαδηλώσεις, ενώ συγκεντρώσεις και πορείες πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες μεγάλες πόλεις της Γαλλίας. Περίπου 280 διαδηλώσεις διοργανώθηκαν από τα συνδικάτα, στο στόχαστρο των οποίων βρίσκονται οι προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος.

7.000 Ελβετοί διαδήλωσαν για την εργατική πρωτομαγιά, στο κέντρο της Ζυρίχης, όπου στο περιθώριο της πορείας ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ αστυνομικών και διαδηλωτών, με αποτέλεσμα να γίνουν αρκετές συλλήψειςΣτην Ιταλία, 700.000 νέοι από όλες τις πόλεις συγκεντρώθηκαν στη Ρώμη για να παρακολουθήσουν τις μουσικές εκδηλώσεις, αφιερωμένες στην Πρωτομαγιά.

Στην Κούβα εκατοντάδες χιλιάδες Κουβανοί συμμετείχαν στην παραδοσιακή παρέλαση για τον εορτασμό της 1ης Μαΐου, ενώ τις εκδηλώσεις παρακολούθησε και ο Ραούλ Κάστρο.

Εκατοντάδες άνεργοι εργάτες πραγματοποίησαν διαδήλωση στη Λωρίδα της Γάζας, διαμαρτυρόμενοι για τον ισραηλινό αποκλεισμό.

Σταθερές θέσεις εργασίας, αυξήσεις μισθών και κοινωνική ασφάλιση ήταν τα κύρια αιτήματα των εργατικών σωματείων στην Ιαπωνία, που οργάνωσαν διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα. Μόνο στο πάρκο Γιογιόγκι του Τόκιο, συγκεντρώθηκαν 32.000 διαδηλωτές.

Σχεδόν 3.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε δύο διαφορετικές διαδηλώσεις στο Χονγκ Κονγκ, ζητώντας από τους εργοδότες τους το ελάχιστο ποσό αμοιβής των 4,25 δολαρίων ΗΠΑ την ώρα.

Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και στην Ταϊβάν, όπου περίπου 10.000 εργάτες διαμαρτυρήθηκαν για τους μειωμένους μισθούς καθώς και για την έλλειψη επιδομάτων.

Στο Νεπάλ, δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές των ανταρτών της μαοϊκής εξέγερσης διαδήλωσαν στους δρόμους της πρωτεύουσας Κατμαντού, καλώντας σε επ’ αόριστον γενική απεργία από αύριο και ζητώντας την παραίτηση της κυβέρνησης.
Δρακόντεια είναι τα μέτρα ασφαλείας στο Κατμαντού καθώς οι αρχές φοβούνται μήπως μετά τη συγκέντρωση διαμαρτυρίας ξεσπάσουν ταραχές.

 
Leave a comment

Posted by on May 2, 2010 in Πρωτομαγιά