RSS

Χειρόγραφες προκηρύξεις από το Πολυτεχνείο

15 Nov
  • 37 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΧΟΥΝΤ
  • Μια αναδρομή στα συνθήματα που κυριαρχούσαν στην Πατησίων και στους γύρω δρόμους, λίγες ώρες πριν από την εισβολή των τανκς, τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου 1973
  • Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΣΩΝΙΤΗ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2010

Το απόγευμα της Παρασκευής, 16 Νοεμβρίου 1973, μπροστά απ’ το Πολυτεχνείο, εκατοντάδες άνθρωποι κάθε ηλικίας, άνδρες και γυναίκες, καθισμένοι οκλαδόν ή στα γόνατα, φώναζαν συνθήματα, τραγούδαγαν τα τραγούδια («Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί», «Ξαστεριά», «Σώπα όπου να ‘ναι θα σημάνουν οι καμπάνες» κ.ά.) που έπαιζε ο σταθμός του Πολυτεχνείου και ακούγονταν έξω με μεγάφωνα, κι έκαναν πανομοιότυπες κινήσεις: Επαιρναν από τον μπροστινό ή τον διπλανό τους ένα χειρόγραφο-προκήρυξη, το διάβαζαν και το έδιναν στον πλαϊνό τους ή το πέρναγαν πίσω.

Οι εξεγερμένοι που ήταν κλεισμένοι στο Πολυτεχνείο έγραφαν συνεχώς συνθήματα σε τετράδια ή σε κομμάτια χαρτιού, τα έδιναν στην πρώτη σειρά των συγκεντρωμένων και χέρι-χέρι έφταναν σε όλους.

Ο καιρός ήταν καλός, η Πατησίων φαινόταν πιο φωταγωγημένη από συνήθως, κι η αστυνομία, μπροστά από το «Μινιόν», φαινόταν αδιάφορη. Δυο φοιτητές, με μαλλιά, γένια και ανοιχτόχρωμα πουκάμισα, σκαρφαλωμένοι δίπλα ακριβώς από τη δεξιά, όπως βλέπουμε, κολόνα της πύλης, κάθε φορά που έγραφαν ένα σύνθημα, σταμάταγαν και φώναζαν σηκώνοντας τη γροθιά τους: «Εδώ είν’ το Μεσολόγγι – εδώ είν’ το Μεσολόγγι». Στην ανάπαυλα, έπιναν γάλα από πλαστικά μπουκάλια, με σκληρό ασημόχαρτο για καπάκι και λεπτές οριζόντιες ρίγες. Η απελευθέρωση απ’ τη χούντα φαινόταν θέμα λίγων ωρών, αν δεν είχε επέλθει ήδη και, απλώς, οι συγκεντρωμένοι δεν το είχαν μάθει ακόμα. Γιόρταζαν πρόωρα κι ανύποπτα την ελευθερία, μεταξύ τους κι εμείς, μαθητές της τετάρτης γυμνασίου που είχαμε έρθει σκαστοί από το Αιγάλεω.

Μερικές από τις προκηρύξεις, αντί να τις μοιράσω, τις έχωσα μέσα απ’ την μπλούζα μου και τις φύλαξα. Οι προκηρύξεις, εννιά χειρόγραφες και μία πολυγραφημένη, αποδίδουν, με τόνους, πνεύματα και περισπωμένες, την αισιοδοξία, τη χαρά και τη μαχητικότητα των εξεγερμένων, που δυστυχώς όμως ήταν αδύνατο να νικήσουν τα τανκς, λίγες ώρες αργότερα, και να σώσουν τη χώρα. Η αντιχουντική δήλωση του Σεφέρη, που τόσο είχε αναπτερώσει το ηθικό, έμελλε να αποδειχθεί τραγικά προφητική. Σε κάποιες προκηρύξεις γινόταν αναφορά και στην Ταϊλάνδη, που λίγο πριν είχε απαλλαγεί από την εκεί χούντα, με εξέγερση των φοιτητών, τανκς στους δρόμους και νεκρούς. Η πρώτη προκήρυξη είναι σημαδιακή:

ΛΑΕ. Εφθασε η ώρα της Λευτεριάς. Ας ενωθούμε όλοι. Εργάται -Αγρόται – Υπάλληλοι – Μαθηταί- Φοιτηταί.

Τ’ Αδέλφια μας οι στρατιώτες δεν θα μας χτυπήσουν.

Ζήτω η ελευθερία.

Τριάντα επτά χρόνια πέρασαν από τότε κι όποιος επιχειρήσει οποιονδήποτε απολογισμό μάλλον θα μελαγχολήσει -να μην πούμε για τη βραδινή εικόνα της Τοσίτσα, εκεί όπου είχαμε νεκρούς και δόθηκαν μάχες. Πρόπερσι θέλησα να δώσω τις προκηρύξεις στο Πολυτεχνείο, αλλά δεν έχει δημιουργηθεί μουσείο ή σχετικός φορέας, ούτε καν έγχρωμο φωτοτυπικό υπήρχε. Είναι στη διάθεσή τους, όποτε το θελήσουν.

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on November 15, 2010 in Πολυτεχνείο

 

Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: