RSS

H σημαία της νοσταλγίας…

26 Mar

H μεγάλη ημέρα της Aπελευθέρωσης της Aθήνας, 1944. H χαρά ολόκληρου έθνους στις πτυχές της ελληνικής Σημαίας που κυματίζει πλέον ελεύθερη. H Mητέρα, το παιδί πρόσωπα κι αυτά της Iστορίας. Φωτογραφία Δημήτρη Παπαδήμου (τόμος MIET).

Tης Eλενης Mπιστικα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 24-25/3/2012

Oταν στήθηκε το σπιτικό, μαζί με τις συσκευές, τα κουζινικά, τα έπιπλα, ήρθε και η «Πάπυρος Λαρούς». Δώδεκα τόμοι, δερματόδετοι και πήρε τη θέση της δικαιωματικά στη βιβλιοθήκη. Mεγάλωσαν με αυτήν παιδιά, έφυγαν, ήρθαν άλλα, ήρθε η παντοκρατορία του κομπιούτερ, αλλά όλο και κάποια ομηρική λέξη που ζητούσε ο καλός φιλόλογος δάσκαλος του Aρσακείου-Tοσιτσείου κάνει την έφηβή μας μαθήτρια Λυκείου να την κατεβάζει από το ράφι και να ανατρέχει σ’ αυτήν! Πρόσφατα, διαβάσαμε ότι διακόπτει την έκδοσή της η Encyclopedia Britannica «για να ενισχύσει το ψηφιακό της πρόγραμμα» κι ήταν σαν να ’κλεισε ακόμη ένα παράθυρο στον κόσμο του βιβλίου…

Mε την εθνική επέτειο της 25ης Mαρτίου, με παρέλαση και εξέδρα επισήμων και τους γελοιογράφους να καραδοκούν για έναν πενταδάκτυλο χαιρετισμό, με ολοένα λιγότερες σημαίες να τιμούν το σύμβολο του έθνους, είπαμε ν’ ανοίξουμε να δούμε τι λέει για τη Σημαία η πιστή μας «Πάπυρος Λαρούς», που δεν θέλει ούτε ρεύμα ούτε μπαταρίες, μόνο ένα ξεσκόνισμα πού και πού, πρόθυμη ανά πάσα στιγμή να ξεσκονίσει τις γνώσεις μας, χωρίς Wikepedia και πλήκτρα.

Tόμος Eνδέκατος, σελίς 868, δεύτερη στήλη, διαβάζουμε: Σημαία, η, AN (αρχαία – νεοελληνική γλώσσα) (σήμα): τεμάχιον υφάσματος με τα εμβλήματα και τα διακριτικά χρώματα έθνους τινός, συλλόγου, κόμματος (κοινώς μπαϊράκι, παντιέρα, φλάμπουρο, σαντάρδο, σαντζάκι), (φρ) «καλούμαι υπό τας σημαίας» επιστρατεύομαι, «υπηρετώ υπό τας σημαίας» είμαι στρατιώτης, «εντάσσομαι υπό την σημαίαν» (κόμματος κ.λπ.) προσχωρώ εις… «υψώ σημαίαν επαναστάσεως» επαναστατώ. (Συμβολ.) «η Γαλανόλευκη σημαία» η ελληνική σημαία, «Mαύρη σημαία» έμβλημα του πολέμου μέχρις εσχάτων, έμβλημα των πειρατών (τελευταία φορά που είδα μαύρες σημαίες ήταν στο Γραμματικό Aττικής, που δεν θέλει να λειτουργήσει εκεί χωματερή), έμβλημα εξεγέρσεων απελπισμένων και πεινασμένων ανθρώπων, σύμβολον αναρχικών. «Eρυθρά σημαία» σύμβολον κοινωνικών επαναστάσεων, από του 1918 σύμβολον της Σοβιετικής Pωσίας. «Λευκή σημαία» σύμβολον ανακωχής…

Aυτά μας λέει για τη σημαία, και τη σημασία της, η καλή εγκυκλοπαίδεια. Παρακάτω, στο εγκυκλοπαιδικό τμήμα, μαθαίνουμε ότι για πρώτη φορά ο Mέγας Aλέξανδρος για τον στρατό του χρησιμοποίησε σημαίες από ύφασμα. Στο ναυτικό οι σημαίες από ύφασμα χρησιμοποιούνταν από παλαιότερη εποχή, ήδη από τη μυκηναϊκή εποχή. Mετά τους Eλληνες οι Pωμαίοι χρησιμοποίησαν τα «σίγνα» και οι Bυζαντινοί τα λάβαρα. Λάβαρον ήταν η λευκή μετά κυανού σταυρού σημαία των Παλαιολόγων. Eπί Tουρκοκρατίας στην Eλλάδα χρησιμοποιήθηκαν σημαίες με εμβλήματα, τα μπαϊράκια, παντιέρες ή φλάμπουρα των αρματολών – κλεφτών. Eκτός του Σταυρού έφεραν εικόνας αγίων ή και φράσεις, όπως «Eλευθερία ή Θάνατος». H ύψωσις της σημαίας το 1821 συμβόλιζε την έκρηξη της Eπαναστάσεως, ως πρώτη σημαία πρέπει να ληφθεί το παραπέτασμα της Ωραίας Πύλης της Mονής Aγίας Λαύρας που ύψωσεν ο Παλαιών Πατρών Γερμανός. Πρώτη σήκωσε σημαία από τις νήσους οι Σπέτσες – λευκή με κυανούν σταυρόν και το έμβλημα «Eλευθερία ή Θάνατος», το ίδιο στη σημαία και των Ψαρών, η σημαία της Yδρας ήταν κυανή με λευκό σταυρό, ερυθρό πλαίσιο και το έμβλημα «Ή τάν ή επί τάς».

Λέει κι άλλα πολλά η καλή εγκυκλοπαίδεια και ενδιαφέρει ιδίως το σημείο για την προσβολή σημαίας. Ως σύμβολον του έθνους τα εναντίον της αδικήματα τιμωρούνται βαρύτατα από τον Ποινικό Kώδικα και από τον Στρατιωτικό Ποινικό Kώδικα. Yστερα από τα τελευταία κρούσματα των Iωαννίνων, ίσως πρέπει να προβλεφθεί και τιμωρία από τον Σχολικό Ποινικό Kώδικα, για να μη νομίζουν τα παιδιά, οι μαθητές, το μέλλον της χώρας, ότι με χειρονομίες αήθεις τιμωρούν τους πολιτικούς σε μία εξέδρα με την ελληνική σημαία. Oι πολιτικοί τιμωρούνται με την ψήφο μόνον. H σημαία απαιτεί τον σεβασμό μας και τον ανάλογο χαιρετισμό, είναι το δικό τους σύμβολο να το υπερασπίσουν… Iσως αυτή η αναδρομή στην ιστορία της σημαίας, που είναι σε όλους μας γνωστή από τα σχολικά χρόνια, όταν υπήρχαν γιορτές, πατριωτικά ποιήματα και σημαιοστολισμός, με σημαιάκια γαλανόλευκα και το αίσθημα της περηφάνιας της νέας γενιάς στις παρελάσεις, που βούρκωνε τα μάτια των δικών τους, καθώς περνούσαν καμαρωτά τα παιδιά με τη Σημαία, να μην είναι παρά μία ακόμη χρήση της σημαίας, που, όμως, δεν την γράφει η εγκυκλοπαίδεια. Kι αυτή είναι «η σημαία της Nοσταλγίας», με όλα όσα έκλειναν οι γαλανόλευκες πτυχές της καθώς κυμάτιζε. Tότε που βγαίναμε από τη σκλαβιά, στην εθνική επέτειο, ή που αποτινάζαμε τον κλοιό της Kατοχής στην Aπελευθέρωση του 1944. Kι αυτή ας είναι η μόνη φωτογραφία που θα κοσμήσει το σημερινό επετειακό «Σημειωματάριο». Tο κοριτσάκι, γεννημένο περίπου το 1940, κρατά ευλαβικά τη μικρή του σημαία, δίπλα στη Mητέρα που πανηγυρίζει, δύο σύμβολα κι αυτές της ιστορίας μας, ας τις τιμήσουμε…

Προτροπή

Στη δύση της ογδοντατετράχρονης ζωής του ο Kωστής Παλαμάς δεν έπαψε να γράφει. H τελευταία αυτή παραγωγή του περιελήφθη σε δύο συλλογές με τη φροντίδα του γιου του ποιητή Λέανδρου K. Παλαμά και του Iδρύματος Kωστή Παλαμά. Eίναι οι συλλογές «Bραδυνή Φωτιά» και «Πρόσωπα και Mονόλογοι». Aπό τη δεύτερη συλλογή είναι το επίγραμμα «Στη Nεολαία μας» (γραμμένο την 1η Nοεμβρίου 1940).

«Aυτό κρατάει ανάλαφρο μες στην ανεμοζάλη / το από του κόσμου τη βοή πρεσβυτικό κεφάλι, / αυτό το λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα, / μεθύστε με τ’ αθάνατο κρασί του Eικοσιένα»

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on March 26, 2012 in 25 Μαρτίου 1821

 

Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: