RSS

ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΑΤΤΑΚΟΣ Ο τελευταίος των Απριλιανών

22 Apr
  • Μπήκε στη φυλακή το 1975 με ισόβια αλλά από το 1990 κυκλοφορεί ελεύθερος. Σε έξι μήνες κλείνει τα 100

Του Γιώργου Λακόπουλου, ΤΑ ΝΕΑ: Σάββατο 21 Απριλίου 2012

Ο Παπαδόπουλος και ο Μακαρέζος έφυγαν νωρίς, για τον Ιωαννίδη δεν ενδιαφερόταν ποτέ αν ζει ή αν πέθανε, έμεινε μόνος αυτός να υπερασπίζεται τα κατορθώματα όλων τους. Πάντα διανθισμένα με παραπομπές στο πεπρωμένο του έθνους που τους επιστράτευσε για να τα κάνουν όλα ρημαδιό. Ο Παττακός ζει και θυμίζει ότι η Δημοκρατία στην Ελλάδα δεν ήταν πάντα δεδομένη και αυτονόητη 

Καθώς συμπληρώνονται 45 χρόνια από το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1967, ο Στυλιανός Παττακός παραμένει η πιο αντιπροσωπευτική φιγούρα των κολονέλων της 21ης Απριλίου – περισσότερο και από τον Γ. Παπαδόπουλο. Ημιμαθής, παρά την ιδιότητα του «συγγραφέα» που κοτσάρει δίπλα στο «στρατηγός» – ενώ καθαιρέθηκε σε απλό στρατιώτη -, θρησκόληπτος και κάπως πρωτόγονος στη συμπεριφορά του, δεν βρήκε ώς τώρα τίποτε κακό, παράνομο ή έστω αντικανονικό σε όσα του καταλογίστηκαν. Παραμένει αμετανόητος.
Γεννήθηκε τον Νοέμβριο του 1912 στο Αμάρι Ρεθύμνου σε πολύτεκνη οικογένεια με επτά παιδιά. Αποφοίτησε από τις στρατιωτικές σχολές το 1937. Πήρε μέρος στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο αλλά ήταν επίσης παρών, ως διοικητής μονάδων αρμάτων, στα Δεκεμβριανά και τον Εμφύλιο – εξυπακούεται από ποια πλευρά. Εν συνεχεία πήγε στη Σχολή Πολέμου και με τον βαθμό του ταξίαρχου πήρε τη θέση για την οποία θα τον έγραφε – στα μαύρα κατάστιχά της – η Ιστορία: διοικητής στο Κέντρο Εκπαιδεύσεως Τεθωρακισμένων, στο Γουδή.
Εκείνο το βράδυ – ξημερώματα της 21ης Απριλίου – ήταν ο άνθρωπος των τανκς. Χωρίς αυτόν το πραξικόπημα των συνταγματαρχών δεν θα μπορούσε ίσως να επιβληθεί. Ο ίδιος έχει παραδεχθεί ότι ώς αργά το απόγευμα της ίδιας μέρας μια μικρή διαδήλωση θα ήταν ικανή να τους σταματήσει – τόσο στον αέρα ήταν. «Απορώ πώς δεν βρέθηκε ένας αντιστασιακός – σημείωση: το έβαζε σε εισαγωγικά – κάποιος τέλος πάντων» έλεγε.

«Πολιτικός». Ενιωσε ότι επικρατούν όταν ορκίσθηκε η κυβέρνηση Κόλλια στην οποία ο Παττακός ήταν «υπουργός» Εσωτερικών. Λίγους μήνες αργότερα, αυτο-αποστρατεύθηκε ως υποστράτηγος και έγινε «πολιτικός», ως «αντιπρόεδρος» του «πρωθυπουργού» Παπαδόπουλου. Ο τρίτος της παρέας Νικόλαος Μακαρέζος πήρε το υπουργείο Οικονομικών και καμιά 20αριά ακόμη κατανεμήθηκαν στα λοιπά υπουργεία. Κράτησε τα αξιώματά του ώς τον Οκτώβριο του 1973, όταν τους ανέτρεψε η «Αρσακειάς», όπως αποκαλούσαν μεταξύ τους τον – επίσης ταξίαρχο – Ιωαννίδη.

Η «σωτηρία της πατρίδας» από τον κίνδυνο του «τετάρτου γύρου που ετοίμαζαν οι κομμουνιστές» – που εναλλάσσεται, ως κίνδυνος, με το μετεκλογικό ενδεχόμενο να «εγκαθιδρύσει λαϊκή δημοκρατία ο Ανδρέας» – δεν εκτιμήθηκαν από τους Ελληνες. Και το 1975 το Ειδικό Δικαστήριο της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας τον έκρινε ένοχο για εσχάτη προδοσία και τον καταδίκασε σε θάνατο – ποινή που μετατράπηκε σε ισόβια. Με τη διευκρίνιση από πλευράς του Κωνσταντίνου Καραμανλή: «Οταν λέμε ισόβια εννοούμε ισόβια».
Για τον έτερο ζώντα σωτήρα – και επίσης «στρατηγό» – Ντερτιλή αυτό κρατάει ακόμη. Είναι «μέσα» και ο Παττακός τον αποκάλεσε «βλάκα» γιατί «είναι σαν να δέχεται ότι ορθώς καταδικάσθηκε». Ο ίδιος γεύτηκε τα ισόβια ώς το 1990, οπότε βγήκε με «ανήκεστο βλάβη». Μέχρι πρόσφατα κάθε 15 μέρες έδινε το «παρών» στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής του και δυο φορές τον χρόνο στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων. Η περαιτέρω επιδείνωση της υγείας του τον απάλλαξε από την υποχρέωση.
Μετά την αποφυλάκιση ο Παττακός ξεκαλοκαίριαζε με τη σύζυγό του – την «κυρία Παττακού», όπως την έλεγε πάντα – σε ένα ξενοδοχείο στην Ανάβυσσο. Ο ιδιοκτήτης του – από το 1972 – φρόντιζε να διαμορφώνει ανάλογο ντεκόρ. Φωτογραφίες της τριανδρίας, της πρώην βασιλικής οικογένειας, εθνόσημα και το «πουλί» της χούντας διακοσμούσαν τον χώρο. Δημοσιογραφικές έρευνες της εποχής κατέγραψαν και φωτογραφίες του Γ. Καρατζαφέρη και του Μ. Βορίδη. Στην παρέα του για πολλά χρόνια ήταν ο Θεοφιλογιαννάκος, ο βασανιστής διοικητής της ΕΣΑ, – με τον οποίο έπαιζαν τάβλι – και ο Ζουρνατζής που παραθέριζαν εκεί κοντά. Τον αποκαλούσαν πάντα «στρατηγέ» και του μιλούσαν στον πληθυντικό.
Στο σπίτι του στα Ανω Πατήσια – κάτι σαν μουσείο ενθυμημάτων της «επαναστάσεως» στο εσωτερικό – σπανίως είχε επισκέψεις και ακολουθούσε ζωή εν ενεργεία στρατιωτικού: πρωινό ξύπνημα, ακρόαση του εθνικού ύμνου από το ραδιόφωνο της ΕΡΤ, «επιθεώρηση» της κατάστασης και περίπατος με βήμα γοργό.
Τα τελευταία χρόνια, όπως καταπίπτει διαρκώς, χάνει το φως του, έβαλε βηματοδότη και επικοινωνεί δύσκολα. Τον περιθάλπουν με τη βοήθεια μιας γυναίκας από τη Βουλγαρία – καμιά σχέση με το «εαμοβούλγαροι» που τον απασχολούσε πάντα – οι δυο κόρες του με δικά τους έξοδα αφού σύνταξη ως στρατιωτικός δεν δικαιούται – αυτό έλειπε.
Οσο το επέτρεπαν οι δυνάμεις του ήταν δραστήριος και πάντα ομιλητικός, όμως δεν ήταν πάντα εύκολο να διαχωριστεί τι συνέβη πραγματικά και τι είναι φαντασίωση. Π.χ. ομολογούσε ότι είχαν γίνει σκέψεις για τη δολοφονία του Ανδρέα Παπανδρέου μετά την αναχώρησή του από τη χώρα αλλά δεν ήταν… σοβαρό. «Μία σκέψις ήτο μόνον, εγένετο μία πρότασις… Εις εκ των συνεπαναστατών μου έκανε πρότασιν να τον εφοδιάσω με ένα χρηματικόν ποσόν, νομίζω τριάντα χιλιάδας δολάρια και να πάει να σκοτώσει τον Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος, κατά τη γνώμη του, επροξένει ζημίαν εις την επανάστασιν και την πατρίδα».

Ραδιοφωνάκι. Από την άλλη διηγείται ότι ο Ανδρέας την περνούσε ζάχαρη στις Φυλακές Αβέρωφ, γι’ αυτό αργότερα έπινε νερό στο όνομά του και του έστειλε γλυκά και ένα ραδιοφωνάκι στον Κορυδαλλό, με κάποιον… Αμερικανοεβραίο για τον οποίο δεν έχει ακούσει κανένας άλλος. Οι υπόλοιποι πολιτικοί που συνελήφθησαν από τους φαντάρους του επίσης καλοπερνούσαν: «Τους είχαμε σε ξενοδοχεία πολυτελείας, με κρασιά και αστακούς». Και σε όσους πήγαν στη Γυάρο; «Δεν τους είχαμε αστακό αλλά μπορούσαν να ψαρέψουν μόνοι τους».

Τα τελευταία χρόνια είχε για το πραξικόπημα μια πιο πρακτική εξήγηση: ήταν αίτημα δημοσιογράφων και πολιτικών. «Μας φτάσατε οι δημοσιογράφοι στην επανάσταση, όταν γράφατε να βρεθεί ένας λοχίας να σας σώσει, σας έσωσε ένας ταξίαρχος» – αυτό πού το βάζεις;

ΕΙΠΕ
Γιατί να μετανοήσω που έκανα την 21η Απριλίου; Δεν μετανοώ καθόλου! Θα το ξανάκανα

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ
Γεννήθηκα Ελληνίδα, θα πεθάνω Ελληνίδα, ενώ ο Παττακός γεννήθηκε φασίστας, θα πεθάνει φασίστας
Μελίνα Μερκούρη, όταν της αφαίρεσε την ιθαγένεια

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on April 22, 2012 in 21 Απριλίου 1967

 

Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: