RSS

Η χριστιανική συμμαχία

25 Jun

Του ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ

Η Ελλάς, η Βουλγαρία, η Σερβία και το Μαυροβούνιον έχουσιν εντός του τουρκικού κράτους εκτεθειμένους εις τας καταπιέσεις, εις τους διωγμούς, εις την μάχαιραν των Τούρκων εκατομμύρια αδελφών ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ Ηδεύτερη φάση της πολεμικής σύγκρουσης στα ευρωπαϊκά ερείπια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας θα αρχίσει στις 16 Ιουνίου 1913 και θα περατωθεί στις 18 Ιουλίου. Το μέτωπο των βαλκανικών χριστιανικών κρατών, που είχε κατανικήσει τα νεοτουρκικά στρατεύματα, είχε διαρραγεί και οι παλιοί σύμμαχοι συγκρούστηκαν μεταξύ τους για την τελική μορφή που θα είχε η εδαφική επικράτεια που θα κατοχύρωναν υπέρ τους.

Η Βουλγαρία θα επιχειρήσει να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της επιτιθέμενη κατά των Ελλήνων και των Σέρβων, για να δεχτεί τελικά την επίθεση και της Ρουμανίας αλλά και της ηττημένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η μάχη του Κιλκίς-Λαχανά υπήρξε το κομβικό σημείο στην εξέλιξη του Β’ Βαλκανικού Πολέμου. Εθεσε εκτός μάχης το μεγαλύτερο Βαλκάνιο ανταγωνιστή και επιβεβαίωσε οριστικά την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης και της Κεντρικής Μακεδονίας στην Ελλάδα.

Το ιστορικό μεταίχμιο

Ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος είναι ένας από τους κρίκους που συναπαρτίζουν ένα καίριο μεταίχμιο στην ιστορία της Εγγύς Ανατολής. Ενα μεταίχμιο που ξεκίνησε με το πραξικόπημα της ακροδεξιάς τάσης των Νεότουρκων κατά της οθωμανικής αρχής της Υψηλής Πύλης. Το Νεοτουρκικό κίνημα, και ειδικά η ακροδεξιά του τάση, δεν θα προέρχεται από αστικά στρώματα, όπως ήταν η έως τότε παράδοση του εθνικισμού, αλλά από ένα σκληρό πυρήνα κυνικών στρατιωτικών. Η βία κατά των οθωμανικών χριστιανικών πληθυσμών θα είναι το κύριο στοιχείο με το οποίο οι νέοι κυρίαρχοι θα ταυτίσουν την άνοδό τους στην εξουσία.

Οι Νεότουρκοι αντιμετώπιζαν τους Ελληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως «εσωτερικά καρκινώματα» (αναφορά του Τζελάλ Μπαγιάρ, Νεότουρκου και συνεργάτη του Μουσταφά Κεμάλ). Χαρακτηριστική είναι η παρακάτω αναφορά της ελληνικής εφημερίδας «Νέα Αλήθεια» της οθωμανικής Θεσσαλονίκης στις 10 Ιουλίου 1910: «Μας αφανίζετε. Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψουμε τη δυστυχία που μας βρήκε τα δύο τελευταία χρόνια (…) για ποιο λόγο υφιστάμεθα όλους αυτούς τους διωγμούς; (…) Μας παίρνετε όσα μας ανήκουν και τα δίνετε σε άλλους. Φυλακίζετε τους ιερείς και τους δασκάλους μας. Ξυλοκοπείτε τους πολίτες και από παντού ακούγονται θρήνοι και οδυρμοί».

Τον Οκτώβριο του 1911 αποφασίστηκε και επισήμως, σε συνέδριο των Νεότουρκων που έγινε στην οθωμανική Θεσσαλονίκη, η εξόντωση των μη τουρκικών εθνοτήτων. Επίσης φαίνεται ότι οι Νεότουρκοι είχαν εκπονήσει ένα σχέδιο μετατροπής της περιοχής μεταξύ Θεσσαλονίκης και Κωνσταντινούπολης σε τουρκικό εθνικό κράτος με τη μεταφορά χιλιάδων μουσουλμάνων κατοίκων και προσφύγων από την υπόλοιπη Βαλκανική.

Οι Νεότουρκοι

Η αντιμειονοτική πολιτική της τάσης αυτής των Νεότουρκων θα προκαλέσει μεγάλη κοινωνική όξυνση. Οι Μικρασιάτες σοσιαλιστές, όπως ο Δ. Γληνός και ο Γ. Σκληρός, θα αναλύσουν με εντυπωσιακή διεισδυτικότητα τις νέες συνθήκες. Χαρακτηριστική είναι η προσέγγιση του Δημήτρη Γληνού: «Διωκόμεθα, απειλούμεθα, καταπιεζόμεθα, εκβιαζόμεθα, σφαζόμεθα, ηκούσθη από τους τόπους των χθεσινών συναδελφώσεων. Εις τα παράλια, καθώς και εις τα βάθη της Μικράς Ασίας, εις την Μακεδονίας, εις την Θράκην, εις την Ηπειρον, εις τας νήσους του Αρχιπελάγους άρχεται ο διωγμός (…) η μόνη ultima ratio, η μόνη πειθώ, η μόνη ακαταμάχητος λογική, η λογική των όπλων. Η Ελλάς, η Βουλγαρία, η Σερβία και το Μαυροβούνιον έχουσιν εντός του τουρκικού κράτους εκτεθειμένους εις τας καταπιέσεις, εις τους διωγμούς, εις την μάχαιραν των Τούρκων εκατομμύρια αδελφών».

Ακριβώς αυτή η κατάσταση υποχρέωσε τα σκληρά ανταγωνιζόμενα μεταξύ τους χριστιανικά κράτη των Βαλκανίων να συνασπιστούν σε συμμαχία. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι υπήρξαν απόρροια της ακραίας εθνικιστικής πολιτικής των Νεότουρκων.

* Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, μαθηματικός

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on June 25, 2013 in Uncategorized

 

Tags: ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: