RSS

Monthly Archives: April 2014

Κ. Παπούλιας: Η Δημοκρατία δεν μας χαρίστηκε

Μήνυμα ιστορικής μνήμης για τη 47η επέτειο από το πραξικόπημα των Συνταγματαρχών και την επιβολή της δικτατορίας έστειλε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας.

«Δεν ξεχνιέται και δεν εξωραΐζεται στην πορεία του χρόνου η κατάλυση της Δημοκρατίας, πριν από 47 χρόνια», σημειώνει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κάνοντας λόγο για ένα τραυματικό εθνικό βίωμα.

«Όχι μόνο επειδή η μαύρη επταετία κατέληξε στην τραγωδία της Κύπρου, αλλά επίσης επειδή η πατρίδα μας έχασε πολύτιμο χρόνο πηγαίνοντας πίσω, αντί για μπροστά» επισημαίνει ο κ. Παπούλιας.

Ο κ. Παπούλιας στέκεται στις θυσίες και τον αγώνα όσων πολέμησαν κατά της δικτατορίας, εξαίροντας το έργο όσον έχασαν τη ζωή τους και την υγεία τους διότι αρνήθηκαν «τη βολική ησυχία που προσφέρει η απάθεια και η σιωπή».

«Σε μέρες όπως η σημερινή, θυμόμαστε ότι η Δημοκρατία δεν μας χαρίστηκε, αλλά κατακτήθηκε και δεν υπάρχει χωρίς δουλειά πολλή», καταλήγει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Σ. Κεδίκολγου: «Ο αγώνας για την προάσπιση της Δημοκρατίας πρέπει να είναι συνεχής»

«Η μαύρη επέτειος πρέπει να μας υπενθυμίζει ότι η Δημοκρατία κερδήθηκε με τους αγώνες του Ελληνικού λαού το 1974 και θωρακίστηκε με την ένταξη στην Ενωμένη Ευρώπη, όμως ο αγώνας για την προάσπισή της πρέπει να είναι συνεχής» δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Σίμος Κεδίκογλου με αφορμή την συμπλήρωση 47 χρόνων από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.

 

Τα μηνύματα των κομμάτων για τη μαύρη επέτειο της 21ης Απριλίου

  • 47 χρόνια μετά το πραξικόπημα των συνταγματαρχών
Τα μηνύματα των κομμάτων για τη μαύρη επέτειο της 21ης Απριλίου
«47 χρόνια από την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας στη χώρα μας, βρισκόμαστε αντιμέτωποι-ες με μια ολομέτωπη επίθεση ενάντια στα δικαιώματα των εργαζομένων και της νεολαίας, αλλά και την ίδια τη δημοκρατία» αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ με αφορμή την επέτειο από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.

Στην ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει ακόμα:

«Το σημερινό μήνυμα αντίστασης είναι ενάντια στη μνημονιακή πολιτική της κυβέρνησης, τον αυταρχισμό , την καταστολή των αγώνων και τον περιορισμό της λαϊκής κυριαρχίας και της δημοκρατίας σε Ελλάδα και Ευρώπη.

» Είναι ένα μήνυμα αλληλεγγύης, ένα μήνυμα αξιοπρέπειας, μια υπενθύμιση των αγώνων του ελληνικού λαού για δημοκρατία και ανεξαρτησία. Τη δημοκρατία που πολέμησαν και πολεμούν και σήμερα οι νοσταλγοί του φασισμού και του ναζισμού.

» Τιμούμε τα μέλη και στελέχη της Αριστεράς που πρωταγωνίστησαν στον επτάχρονο αντιδικτατορικό αγώνα καθώς και όλους τους αγωνιστές της δημοκρατίας, που υπερασπίστηκαν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τη δημοκρατία και την ελευθερία απέναντι στην αμερικανοκίνητη χούντα.

» Οι αγώνες τους μας δίνουν δύναμη και σήμερα. Ο αγώνας για τη δημοκρατία και την ελευθερία είναι πάντα επίκαιρος και άρρηκτα συνδεδεμένος με τον αγώνα για το σοσιαλισμό.»

Η ΔΗΜΑΡ

Στα νεοναζιστικά μορφώματα που και σήμερα προκαλούν τη δημοκρατική κοινή γνώμη αναφέρεται η ΔΗΜΑΡ στο μήνυμά της για την μαύρη επέτειο της 21ης Απριλίου.

Η ανακοίνωση της ΔΗΜΑΡ: «Η μαύρη επέτειος της 21ης Απριλίου επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη να αποδοθεί στη μεταπολίτευση η σημασία που της αξίζει και να διαφυλαχθεί η δημοκρατική περιουσία του αγώνα υπέρ του κοινοβουλευτισμού.

» Ειδικά σήμερα που τα νεοναζιστικά μορφώματα προκαλούν τη δημοκρατική κοινή γνώμη, οι μαύρες μνήμες της χούντας μπορούν και πρέπει να μεταφερθούν στη νέα γενιά ως η ανάμνηση μιας εποχής που δεν πρέπει να ξαναζήσει ποτέ ο ελληνικός λαός.»

Το ΚΚΕ στην ανακοίνωσή του αναφέρει: «Σαράντα επτά χρόνια μετά την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας, διδασκόμαστε, θυμόμαστε, είμαστε περήφανοι για τα μέλη και τα στελέχη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, τους αγωνιστές που πήραν μέρος στην αντιδικτατορική πάλη, που έμειναν όρθιοι και αλύγιστοι στα κρατητήρια, στα βασανιστήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ, στις φυλακές και τις εξορίες. Τιμάμε τους αγωνιστές, τα θύματα της δικτατορίας.

» Δυναμώνουμε σήμερα τον αγώνα για να γίνει ο λαός ιδιοκτήτης του πλούτου που παράγει, για την ζωή που αξίζει στους εργαζόμενους και τη νεολαία, για το σοσιαλισμό. Για να αποτελέσει παρελθόν το σύστημα που γεννά την καταπίεση, την φτώχεια, την εκμετάλλευση.

» Η δικτατορία στη χώρα μας, επιβλήθηκε έχοντας τη στήριξη τμημάτων της πλουτοκρατίας, κέντρων της αστικής εξουσίας, των ΗΠΑ. Η επιλογή της αστικής τάξης, να αξιοποιήσει ως διαχειριστή της εξουσίας της τους συνταγματάρχες, αποδεικνύει για μια ακόμα φορά πως η δικτατορία του κεφαλαίου μπορεί να παίρνει διάφορες μορφές. Η στρατιωτική δικτατορία αποτελεί ‘λύση’ για την πλουτοκρατία, όταν δεν μπορεί με κοινοβουλευτικά μέσα να προωθήσει τα αντιλαϊκά της σχέδια, όταν έχει δυσκολίες λόγω και εσωτερικών αντιθέσεων.

» Το σύστημα της εκμετάλλευσης για την εξυπηρέτηση των σκοπών του, μπορεί να αξιοποιεί και φασιστικές ομάδες, να τους αμολά και να τους μαζεύει κατά πως βολεύει, όπως σήμερα γίνεται με τους νοσταλγούς της Χούντας, τους ναζιστές της «Χρυσής Αυγής».

» Το πραξικόπημα μπόρεσε να επιβληθεί και επειδή δεν βρήκε απέναντι του έναν λαό οργανωμένο, αποφασισμένο να υπερασπιστεί τα δικαιώματά του, αξιοποιώντας και τις οξυμμένες αντιθέσεις του αστικού πολιτικού συστήματος. Αντίθετα κυριαρχούσαν οι αυταπάτες, η αναμονή των εκλογών, ο εγκλωβισμός του αγώνα του λαού στις στοχεύσεις των αστικών κομμάτων.

» Αποδεικνύεται ότι σε κάθε εποχή και ιστορική περίοδο είναι κρίσιμος παράγοντας η ισχυροποίηση και ετοιμότητα του λαϊκού κινήματος, της πρωτοπορίας του, για να μπορεί ο λαός να καθορίζει τις εξελίξεις προς όφελός του.

» Από τα βασικά επιχειρήματα που χρησιμοποίησε η Χούντα για να βάλει το λαό στο ‘γύψο’ ήταν ο λεγόμενος ‘κομμουνιστικός κίνδυνος’. Αποδείχθηκε έτσι ότι ο αντικομμουνισμός -που και σήμερα καλλιεργείται από το σύστημα, τους μηχανισμούς του, κυβερνητικούς παράγοντες, την ΕΕ- οι διώξεις των κομμουνιστών και των πρωτοπόρων αγωνιστών, είναι πάντα ο προπομπός γενικότερων αντιλαϊκών μέτρων, που θίγουν τα συμφέροντα όλων των εργαζομένων, του λαού.

» Η εξέλιξη του αντιδικτατορικού αγώνα στη συνέχεια, έδειξε πως παρά το αρχικό ‘μούδιασμα’ του λαού, η αταλάντευτη στάση των κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών στις φυλακές, τις εξορίες, η παράνομη πρωτοπόρα δράση του Κόμματος και της ΚΝΕ, που ιδρύθηκε μέσα στη δικτατορία, έδωσε κουράγιο, ενέπνευσε τον αγώνα του λαού.

» Όσο δυνάμωνε το ΚΚΕ, τόσο δυνάμωνε και ο αντιδικτατορικός αγώνας, έπαιρνε πιο ανεβασμένες μορφές πάλης. Η ανάπτυξη του αγώνα προέκυψε και από την ήττα των απόψεων -που εξέφραζε και ο οπορτουνισμός- που ήθελαν συμβιβασμό με τη χούντα και τις μεταμφιέσεις της, στη λογική του μικρότερου κακού, του ρεαλισμού της υποταγής.

» Ισχυρό-Δυνατό ΚΚΕ πάντα και παντού, είναι εγγύηση και δύναμη για τον αγώνα του λαού. Τέλος, αποδείχθηκε ότι κανένας αντιδραστικός μηχανισμός, όσο δυνατός και ακατανίκητος και αν εμφανίζεται, δεν μπορεί να αναμετρηθεί με την υπεροχή του οργανωμένου εργατικού – λαϊκού κινήματος.

» Έτσι και σήμερα, όσο και αν η λυκοσυμμαχία της ΕΕ, τα κόμματα της πλουτοκρατίας και της ΕΕ, προπαγανδίζουν πως ‘δεν αλλάζει τίποτα’, την υποταγή στον «ρεαλισμό» και το ‘εφικτό’ για τον λαό, ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, έξω απ’ τα δεσμά της ΕΕ και των μονοπωλίων, και έχει τη δύναμη να τον επιβάλει.

» Το ΚΚΕ καλεί την εργατική τάξη, τους ανέργους, τους αυτοαπασχολούμενους, τους φτωχούς αγρότες, τους νέους και τις νέες, να βαδίσουν σε αυτό το δρόμο. Να δυναμώσει ο αγώνας του λαού για τα σύγχρονα δικαιώματα, για την ικανοποίηση των αναγκών του. Να δυναμώσει η λαϊκή συμμαχία, να οργανωθεί παντού στους τόπους δουλειάς, στις γειτονιές.

» Να δυναμώσει το ΚΚΕ παντού – και στις εκλογές, για να ανοίξουμε το δρόμο στη φιλολαϊκή διέξοδο από την κρίση, για να μην ανακάμψει το κεφάλαιο πάνω στα συντρίμμια των δικαιωμάτων του λαού. Για αποδέσμευση από την ΕΕ, μονομερή διαγραφή του χρέους, με το λαό στην εξουσία και ιδιοκτήτη του πλούτου που παράγει.»

 

Eλληνες και Γάλλοι κατά Μπολσεβίκων

Η Καθημερινή, 19.04.2014  ΜΑΡΙΑ ΤΟΠΑΛΗ

Θάλαμος στρατιωτικού νοσοκομείου με τραυματίες πολέμου. Ορθιος στο βάθος, ένστολος, ο Νικόλαος Σμπαρούνης, ο οποίος υπηρέτησε με το Υγειονομικό Σώμα στο Μακεδονικό Μέτωπο (1918), στην Ουκρανία (1919) και στη Μικρά Ασία (1919-1922).

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΜΠΑΡΟΥΝΗΣ-ΤΡΙΚΟΡΦΟΣ
Ημερολόγιον της εις Ρωσσίαν εκστρατείας
Εισαγωγή, μεταγραφή κειμένου,
επιμέλεια: Ιωάννα Παπαθανασίου
εκδ. Βιβλιόραμα, σελ. 208

Τον Νοέμβριο του 1918 ο «Μεγάλος Πόλεμος», όπως αποκλήθηκε ο Πρώτος Παγκόσμιος, τελείωνε. Η ανθρωπότητα, η Ευρώπη ορισμένως, έμπαινε μόνον επιφανειακά σε έναν δρόμο ειρήνευσης, που επρόκειτο να αποδειχθεί λίαν απατηλός πριν συμπληρωθεί 20ετία. Η μικρή Ελλάδα, έχοντας βγει ενισχυμένη από τους Βαλκανικούς Πολέμους, ζούσε τη σύντομη φαντασίωση του μεγαλείου της, που θα κορυφωνόταν με τη Συνθήκη των Σεβρών το 1920 και θα συντριβόταν με τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922.

Δυσοίωνο προανάκρουσμα της τραγικής κατάληξης αποτελεί η σύντομη στρατιωτική περιπέτεια της ελληνικής εκστρατείας στη μεσημβρινή Ρωσία από τον Ιανουάριο μέχρι τον Απρίλιο του 1919. Κομμάτια αυτής της «ουκρανικής εκστρατείας», μιας μάλλον άγνωστης σελίδας της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, αποτυπώνονται στην υπό συζήτηση έκδοση του ημερολογίου του στρατιωτικού γιατρού Νικόλαου Σμπαρούνη-Τρικόρφου (1888-1966). Φυλάσσεται στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), όπου κατατέθηκε μαζί με το υπόλοιπο προσωπικό αρχείο του Σμπαρούνη από τη Λευκή Μολφέση το 1996.

Οπως πληροφορούμαστε στην ουσιώδη εισαγωγή της Ιωάννας Παπαθανασίου, η Ελλάδα βρίσκεται να πολεμά τους Μπολσεβίκους στο πλευρό των Γάλλων, με έδρα των επιχειρήσεων την Οδησσό. Οπως υποστηρίζει η ιστορικός, η γαλλική εκστρατεία κατά των Μπολσεβίκων αποτέλεσε βέβαια μέρος μιας γενικευμένης «σταυροφορίας εναντίον των “κόκκινων”» στην οποία «έλαβαν συνολικά μέρος στρατιωτικά τμήματα από 15 χώρες», ανάμεσά τους οι Βρετανοί, οι Ιάπωνες, οι Αμερικανοί και οι Τούρκοι. Υπήρξε, μολαταύτα, «ιδιαίτερα φιλόδοξο εγχείρημα» των Γάλλων, μέσω του οποίου σχεδίαζαν «να εδραιωθούν στα μεγάλα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας και, στη συνέχεια, να διεισδύσουν στο εσωτερικό της Ουκρανίας με στόχο να καταλάβουν το λεκανοπέδιο του Ντονέτσκ, γνωστού για τα πλούσια κοιτάσματα άνθρακα».

Η εκστρατεία ήταν βραχύτατη, το τέλος άδοξο. Οι Μπολσεβίκοι, συνεπικουρούμενοι από τον ντόπιο πληθυσμό, απώθησαν επιτυχώς τους Γάλλους και τους Ελληνες, που αναγκάστηκαν σύντομα να εκκενώσουν την τελευταία ζώνη της άμυνάς τους στην Οδησσό και να υποχωρήσουν μέσω Ρουμανίας και Ευξείνου Πόντου προς την Κωνσταντινούπολη. Ο Σμπαρούνης-Τρίκορφος, γιατρός με καλή γνώση της γαλλικής και θητεία στους Βαλκανικούς Πολέμους, αναλαμβάνει τη διοίκηση στρατιωτικού νοσοκομείου στην Οδησσό. Το ημερολόγιο, που τηρεί από τη στιγμή του απόπλου από τη Θεσσαλονίκη (Ιανουάριος) μέχρι και μετά την ολοκλήρωση της υποχώρησης (Απρίλιος), αφηγείται με κοφτές, λακωνικές φράσεις την πορεία της εκστρατείας από την οπτική των μετόπισθεν, του στρατιωτικού νοσοκομείου, της μέριμνας για διακομιδή και φροντίδα ανθρώπων και υλικού κατά την υποχώρηση. Το συνοδεύουν πλούσια σε πληροφορίες παραρτήματα, που περιλαμβάνουν αποσπάσματα ημερησίων διατάξεων, επικήδειους, στατιστικές ασθενών, κατάλογο αποβιωσάντων αλλά και δρομολόγια εκδρομών και περιπάτων.

Λιτή διατύπωση

Παρά την πειθαρχημένη, λιτή διατύπωση των σκέψεών του, ο γιατρός από το Ευπάλιο της Δωρίδας μάς καθιστά κοινωνούς όχι μόνο της περιπέτειας του στρατιωτικού νοσοκομείου αλλά και της εν γένει ατμόσφαιρας, των συναισθημάτων και των ανθρώπινων στιγμών που δεν καταφέρνει η μοίρα του πολέμου να αναστείλει ολότελα. Τον βλέπουμε κατά την ημερομηνία εκκίνησης να απευθύνεται με ανυπόκριτο ενθουσιασμό και πατριωτική φιλοδοξία στο προσωπικό του στρατιωτικού νοσοκομείου (Παράρτημα Ι). Τα ιδανικά των φιλελευθέρων αξιωματικών με τους οποίους συνδέεται (διετέλεσε αργότερα δύο φορές υπουργός για σύντομα χρονικά διαστήματα) είναι και δικά του ιδανικά: «Η εκστρατεία αύτη μέλλει να αποτελέσει τιμητικήν σελίδα της μακράς και ενδόξου ιστορίας, συγχρόνως δε μέλλει να συντελέσει σπουδαίως εις την πραγματοποίησιν των εθνικών μας ιδεωδών».

Η εξέλιξη θα τον διαψεύσει. Το νοσοκομείο, που με τόσο κόπο θα ανασκουμπωθεί για να στήσει στην εντέλεια, θα χρειαστεί σχεδόν αμέσως να διαλυθεί και πάλι, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του πολύτιμου υλικού θα εγκαταλειφθεί άδοξα κατά την υποχώρηση. Τον σοκάρει εμφανώς η λεηλασία εκ μέρους του όχλου που έχει ταχθεί με το μέρος των Μπολσεβίκων. Ντρέπεται που υποχωρεί με ασφάλεια πάνω σε καράβι ενώ ο στρατός αναγκάζεται να υποχωρήσει με τα πόδια, εκτεθειμένος σε δεινά και κακουχίες. Προστριβές με Ελληνες και Γάλλους αξιωματούχους τον φθείρουν. Στο ενδιάμεσο βρίσκεται υποχρεωμένος να εξηγήσει σε μια δεσποινίδα ότι δεν πρέπει να τρέφει ελπίδες για δημιουργία σχέσης μαζί του. Για μιαν άλλη όμως, αδελφή νοσοκόμα, γράφει «πολύ ενδιαφέρων τύπος», και μοιράζεται μαζί της όπερα και μακριούς περιπάτους. Πρόσωπα και στιγμές της Ομογένειας αποτυπώνονται μαζί με τους τίτλους των θεατρικών έργων και της όπερας που παρακολουθεί στην Οδησσό και στα μεγάλα λιμάνια της Ρουμανίας. Ονόματα αξιωματικών που αργότερα θα διαδραματίσουν ρόλο στην πολιτική σκηνή είναι παρόντα στις σημειώσεις του: Κονδύλης, Πλαστήρας, Νίδερ, Κουρτάκης, Οθωναίος, Παρασκευόπουλος, Κατεχάκης. Το ημερολόγιο κλείνει με την αναχώρηση του Σμπαρούνη-Τρικόρφου για τη Σμύρνη, όπου έμελλε να συνοδεύσει το Γ΄ Σώμα Στρατού μέχρι και τον Σαγγάριο (1922).

Διαβάστε ακόμα

– Διεύθυνσις Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ/ΓΕΣ), «Το ελληνικόν εκστρατευτικόν Σώμα εις μεσημβρινήν Ρωσίαν». Αθήναι, 1960.

– Αρχείο της Π. Σ. Δέλτα, Τόμος Δ΄, «Εκστρατεία στη Μεσημβρινή Ρωσία, 1919». Κείμενα των Ι. Δραγούμη, Κων. Μανέτα, Κων. Βλάχου, Ν. Γρηγοριάδη, επιμέλεια: Π. Α. Ζάννα, εκδ. Ερμής, Αθήνα, 1982.

–  Πέτρου Γ. Καρακασσώνη  (υποστράτηγου), «Ιστορία της εις Ουκρανίαν και Κριμαίαν υπερποντίου εκστρατείας τω 1919 μετά χαρτών», τύποις Α. Θ. Λαμπρόπουλου, εν Αθήναις 1935, ανατύπωση εκδ. Πελασγός, Αθήνα, 2000.

– *Χρήστος Καραγιάννης, «Η ιστορία ενός στρατιώτη (1918-1922), επιμ. Φ. Δ. Δρακονταειδής, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 2013.

– Θανάσης Βαλτινός, «Συναξάρι Αντρέα Κορδοπάτη Βιβλίο Δεύτερο, Βαλκανικοί-’22», εκδ. Εστία, Αθήνα, 2011.

 

Tags: ,