RSS

Category Archives: Γεγονότα 2008

2008: «Άγνωστες» λέξεις ενός δίσεκτου έτους

«Αγνωστες» λ�ξεις ενός δίσεκτου �τους

Ο πλανήτης μεγαλώνει κατά ένα χρόνο. Αυτός που φεύγει μάλλον τού έπεσε βαρύς, τόσο όσο βαριά είναι και τα προβλήματα που κληροδοτεί στον επόμενο. Τα γεγονότα που τον σημάδεψαν καταγράφηκαν στο διεθνές λεξιλόγιο είτε ως νεολογισμοί είτε ως λέξεις που η εξέλιξη διαφοροποίησε το νόημά τους ή ως έννοιες που επανήλθαν προς επαναξιολόγηση.

  • Aλλαγή ή Ομπαμάνια;

Οι πιο πολυσυζητημένες λέξεις του 2008. Η αλλαγή έγινε το σύνθημα με το οποίο εξελέγη ο Μπαράκ Ομπάμα, η προσδοκία των Αμερικανών αλλά και ολόκληρου του πλανήτη ότι ένας άνθρωπος, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, θα λειτουργήσει ως σωτήρας αναστρέφοντας το κλίμα πεσιμισμού που επικρατεί. Ο Ομπάμα καλείται να τηρήσει τις υποσχέσεις που έδωσε ως ένας άλλος Ρούσβελτ, για την αλλαγή στην οικονομία, στο περιβάλλον, στην Υγεία, στην Παιδεία, την εξωτερική πολιτική. Οι προκλήσεις είναι πολλές, το στοίχημα μεγάλο. Η εκλογή του Ομπάμα σηματοδοτεί από μόνη της μια μεγάλη αλλαγή για την Αμερική, το λαβωμένο γίγαντα που προσπαθεί και πάλι να σταθεί στα πόδια του. Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ είναι Αφροαμερικανός και κατάφερε να ενώσει γύρω του μια κατακερματισμένη από τις ανισότητες κοινωνία. Πάνω από όλα κατάφερε να αποδείξει ότι το αμερικανικό όνειρο παραμένει ζωντανό ακόμη κι αν έχει αποκτήσει πλέον άλλο νόημα.

Το αν ο Μπαράκ Ομπάμα καταφέρει τελικά να υλοποιήσει τη δέσμευση της αλλαγής είναι μια άλλη υπόθεση. Οι δύσπιστοι αμφισβητούν όχι μόνο την ικανότητά του αλλά και τις προθέσεις του θέτοντας ένα εύλογο ερώτημα: Πώς θα έρθει η «αλλαγή» όταν η νέα κυβέρνηση στελεχώνεται από άτομα που ανήκουν στο κατεστημένο της Ουάσιγκτον; Πώς, για παράδειγμα, θα λανσάρει η Αμερική μια νέα εξωτερική πολιτική έχοντας στο τιμόνι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ τη Χίλαρι Κλίντον, που είχε ταχθεί υπέρ του πολέμου στο Ιράκ; Ο Μπαράκ Ομπάμα έχει θεωρητικά μία τετραετία για να αποδείξει ότι το σύνθημα της αλλαγής δεν περιορίζεται σε μια ριζοσπαστική φρασεολογία.
Πρακτικά έχει πολύ λιγότερο χρόνο στη διάθεσή του μέχρις εξαντλήσεως των αποθεμάτων υπομονής και αντοχής των ίδιων των Αμερικανών αλλά και των Ευρωπαίων που είδαν στο πρόσωπό του την ελπίδα για μια νέου τύπου διακυβέρνηση, για ένα νέο πρότυπο ηγέτη που μπορεί να ανοίξει το δρόμο σε άλλους «Ομπάμα» της «γηραιάς ηπείρου».

  • Golden boys ή και girls

H φράση έγινε όρος της οικονομίας. Καλοντυμένοι άνδρες και γυναίκες με αψεγάδιαστα κοστούμια και τσάντες αξίας χιλιάδων δολαρίων, σύμβολα έως και το 2007 της επιτυχίας. Χρηματιστές, στελέχη τραπεζών και εταιριών. Η αποτυχία τους, η απάθειά τους μπροστά στην οικονομική καταστροφή αλλά και οι εξωφρενικά παχυλές αμοιβές τους προκάλεσαν οργή και αγανάκτηση.
Τα golden boys από σύμβολα επιτυχίας έγιναν σύμβολα μιας παταγώδους αποτυχίας, ενός εκ προμελέτης εγκλήματος κατά της παγκόσμιας αγοράς που αποκάλυψε ταυτόχρονα την ανικανότητα του κράτους να ρυθμίσει και πρωτίστως να ελέγξει. Εκατομμύρια μικροί αλλά και μεγάλοι επενδυτές ήταν απροετοίμαστοι για τη χρηματοπιστωτική κρίση που ξεκίνησε από τη Γουόλ Στριτ και επεκτάθηκε σε όλο τον κόσμο. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τα σπίτια τους, ακόμη περισσότεροι τις δουλειές τους.

Τα golden boys ανέλαβαν τις ευθύνες τους με παραιτήσεις σε κάποιες περιπτώσεις. Στελέχη όπως ο Ρίτσαρντ Φουλντ, ο «γορίλας» της Lehman Brothers, έκλεισαν το «μαγαζάκι» τους με πτώχευση αλλά δεν βγήκαν χαμένοι. Οι καταθέσεις τους στην αρμόδια επιτροπή του Κογκρέσου ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της οργής.

  • Εξαγορά – διάσωση (bailout)

Το πακέτο ενίσχυσης είτε με τη μορφή που δόθηκε στον ασφαλιστικό γίγαντα AIG είτε με τη μορφή που δόθηκε στις τράπεζες ήταν και θα είναι ο μεγάλος πονοκέφαλος για τις ηγεσίες σε όλο τον κόσμο. Η τακτική που ακολουθήθηκε αρχικά από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης Μπους και τη Fed ήταν πολύ διαφορετική από αυτήν που υποχρεώθηκαν τελικά να ακολουθήσουν οι αρμόδιοι. Η Lehman Brothers τιμωρήθηκε, όχι όμως η AIG και η Bear Stearns. Η προσπάθεια διάσωσης με στόχο την αποτροπή ενός ντόμινο πτωχεύσεων ήταν μια υποχρέωση απέναντι στην ίδια την αγορά. Το Σχέδιο Πόλσον, η παρέμβαση του Βρετανού πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν με μια σειρά γενναιόδωρων κινήσεων ενίσχυσης κυρίως των τραπεζών αλλά και των πολιτών, η κρίση – μαμούθ στην Ισλανδία, οι διαφωνίες της Γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ για τα όρια της κρατικής παρέμβασης ήταν τα θέματα που κυριάρχησαν το τελευταίο εξάμηνο του 2008. Οι όροι λειτουργίας των αγορών αλλά και η «αποτυχία» του laissez faire τέθηκαν επί τάπητος δίνοντας το έναυσμα για μια νέα σύγκρουση στους κόλπους της Ε.Ε. που φάνηκε λιγότερο ενωμένη από ό,τι η Αμερική.

  • Eπισιτιστική κρίση

Ο Ζαν Ζιγκλέρ, συντάκτης της έκθεσης του ΟΗΕ για το δικαίωμα στην τροφή, μιλούσε από τις αρχές του έτους για προαναγγελία εκατόμβης. Η επανάσταση των πεινασμένων σε όλο τον κόσμο πήρε το 2008 σάρκα και οστά όχι μόνο στον αναπτυσσόμενο κόσμο αλλά και στον αναπτυγμένο. Η πράσινη γεωργία, που έως το 2007 ήταν η πρόταση, μπήκε στην τροχιά της αμφισβήτησης καθώς οι φτωχοί έγιναν φτωχότεροι. Οι ηγέτες της Αφρικής και της Ασίας επέρριψαν τις ευθύνες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, που αγνόησαν τις προειδοποιήσεις ότι η προώθηση των βιοκαυσίμων σε συνδυασμό με την απουσία κοινής πολιτικής για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών οδήγησε στην κρίση των τροφίμων.

Τα στοιχεία του ΟΗΕ που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις αρχές Δεκεμβρίου δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αισιοδοξίας. Ο στόχος μείωσης των πεινασμένων του κόσμου κατά το ήμισυ μέχρι το 2015 απομακρύνεται όλο και περισσότερο. Η παγκόσμια επισιτιστική κρίση αύξησε κατά 40 εκατομμύρια τον πληθυσμό των πεινασμένων στον κόσμο το 2008. 963 εκατομμύρια άνθρωποι σήμερα δεν έχουν ένα πιάτο φαγητό. Από την Μπουρκίνα Φάσο έως τη Νιγηρία, την Ακτή Ελεφαντοστού και το Καμερούν, οι «διαδηλώσεις της κατσαρόλας», που ήταν ο κανόνας το 2008, αντιμετωπίστηκαν με καταστολή και αιματοχυσία. Στη Νότια Αφρική η φτώχεια έβαλε στο στόχαστρο τους μετανάστες, που έπεσαν θύματα μιας άγριας και πρωτοφανούς βαρβαρότητας.

  • Βιοκαύσιμα

Μέχρι και πριν από μερικά χρόνια τα βιοκαύσιμα προβάλλονταν ως η ενδεδειγμένη και παράλληλα η μοναδική λύση για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Το 2008 ήταν έτος αμφισβήτησης για τις περιβαλλοντικές πολιτικές που ακολουθήθηκαν. Το ζήτημα των βιοκαυσίμων δίχασε την παγκόσμια κοινότητα.

Ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα, εκτιμούν ότι η αύξηση της καλλιέργειας βιοκαυσίμων προσφέρει τεράστιες προοπτικές στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ωστόσο, αναλυτές αλλά και ανθρωπιστικές οργανώσεις συνδέουν τη χρήση των βιοκαυσίμων με την επισιτιστική κρίση.
Είναι ενδεικτικό ότι σύμβουλος του ΟΗΕ παρομοίασε τα βιοκαύσιμα με «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» ενώ πολλοί είναι αυτοί που τα θεωρούν μέρος του προβλήματος και όχι λύση. Δεν είναι σαφές αν ο Μπαράκ Ομπάμα θα θελήσει να αναθεωρήσει την πολιτική που άρχισε να εφαρμόζει η κυβέρνηση Μπους με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της αμερικανικής οικονομίας από το πετρέλαιο. Στις ΗΠΑ έχει εγκριθεί η επένδυση 35 δισ. δολαρίων την επόμενη δεκαετία για την ανάπτυξη της λεγόμενης πράσινης οικονομίας που μένει να αποδειχθεί πόσο πράσινη είναι. Η Ευρώπη αναζητά ακόμη τη συναίνεση στα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν για τη μείωση των ρύπων.

  • «Taj Mahal»

Επτά χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου, το ζήτημα της τρομοκρατίας παραμένει επίκαιρο. Το 2008 «έκλεισε» με τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη που προκάλεσαν σοκ και δέος όχι τόσο για τον αριθμό των θυμάτων όσο για το σχέδιο των τρομοκρατών. Η απόβαση στο οικονομικό κέντρο της Ινδίας και το μακελειό που ακολούθησε απέδειξαν ότι κανείς δεν είναι ασφαλής την ώρα που δύο πολεμικά μέτωπα παραμένουν ανοικτά.

Ο πόλεμος των τριών μηνών -όπως είχε προβλεφθεί η διάρκεια της επέμβασης στο Ιράκ, που άνοιξε και τον ασκό του Αιόλου- βρίσκεται ήδη στο πέμπτο έτος. Η αποχώρηση των Αμερικανών δεν έχει αρχίσει ακόμη. Στο Αφγανιστάν η μάχη των Αμερικανών αλλά και των συμμάχων τους φαίνεται να έχει χαθεί οριστικά. Οι Ταλιμπάν, που ελέγχουν τη χώρα, φαίνεται ότι θα αποτελέσουν τους νέους συνομιλητές των ΗΠΑ αλλά και των Ευρωπαίων, που βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μια κατάσταση που έχει προκαλέσει μόνο δεινά και νέες εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή.

  • Ναργκίς

Αυτό ήταν το όνομα του τυφώνα, του δεύτερου καταστρεπτικότερου που σάρωσε ποτέ την Ασία. Με περισσότερες από 133.000 νεκρούς και αγνοούμενους, από τους οποίους το 40% ήταν παιδιά, οι εικόνες από το Δέλτα του Ιραουάντι της Μιανμάρ έκαναν το γύρο του κόσμου προκαλώντας σοκ αλλά και προβληματισμό για την πολιτική της Δύσης έναντι του στρατιωτικού καθεστώτος της χώρας, που διατηρεί στενή σχέση με την Κίνα.

  • Σάρα, Μάρα, Κάρλα

Με όποια σειρά προτιμάτε. Αυτές ήταν οι γυναίκες που έκλεψαν την παράσταση το 2008, η καθεμία για τους δικούς της λόγους και με το δικό της στιλ. Η Σάρα Πέιλιν, κυβερνήτης της Αλάσκας και υποψήφια αντιπρόεδρος των Ρεπουμπλικανών με τον Τζον Μακ Κέιν, ηττήθηκε αλλά δεν πτοήθηκε. Η ζωή της, ο προκλητικός συντηρητισμός της, οι δηλώσεις της και οι φιλοδοξίες της την κατατάσσουν πολύ ψηλά στη λίστα με τα πρόσωπα της χρονιάς. Η Σάρα συζητήθηκε και θα συζητηθεί ακόμη περισσότερο καθώς δεν έχει παραιτηθεί από το όνειρο της διεκδίκησης, όχι πλέον της αντιπροεδρίας αλλά της προεδρίας…

Στην Ιταλία η πορεία της 33χρονης Μάρα Ροζάριο Καρφάνια απέδειξε ότι η ομορφιά είναι το εισιτήριο και για την πολιτική, όταν μάλιστα αυτός που κάνει τις επιλογές ονομάζεται Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Τopless μοντέλο, φιναλίστ στα καλλιστεία για τη Μις Ιταλία, παρουσιάστρια στην ιταλική τηλεόραση και ηθοποιός, η Μάρα ως υπουργός Ισότητας ήταν κάτι παραπάνω από αλατοπίπερο στην κυβέρνηση Μπερλουσκόνι. Και γι’ αυτό ανταμείφθηκε παίρνοντας το πόστο της κυβερνητικής εκπροσώπου.

Η κυρία όμως που έκλεψε την παράσταση δεν ήταν άλλη από την Κάρλα Μπρούνι. Η Ιταλίδα σταρ παντρεύτηκε τον Νικολά Σαρκοζί και έγινε η πρώτη κυρία στο Μέγαρο των Ηλυσίων. Πέντε μήνες μετά το πολύκροτο διαζύγιό του με τη Σεσιλιά, ο 53χρονος Γάλλος πρόεδρος ντύθηκε για τρίτη φορά γαμπρός. Το ζευγάρι πέρασε την πρώτη νύχτα του γάμου στη Λαντέρν, το «καταφύγιο» του Γάλλου ηγέτη στις Βερσαλλίες. Ο Τύπος διεθνώς και χωρίς εξαιρέσεις έχυσε άπλετο μελάνι για τα μάτια της Κάρλα. Η ζωή του προέδρου μετατράπηκε σε σαπουνόπερα, γεγονός που μάλλον δεν τον στενοχώρησε ιδιαίτερα. Το αντίθετο. Η Κάρλα ήρθε στη ζωή του Νικολά την κατάλληλη στιγμή, όταν είχε αρχίσει να κατρακυλά στις δημοσκοπήσεις. Ολοι υποκλίθηκαν στην απόλυτη γοητεία της.

ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΤΕΛΛΑ, Ελεύθερος Τύπος, Κυριακή, 28.12.08

Advertisements
 

Το αλφαβητάρι της χρονιάς

Το αλφαβητάρι της χρονιάς

Αν υπήρξαν κάποιοι που πίστευαν ότι επειδή το 2008 άρχισε άσχημα, δεν μπορούσε παρά να τελειώσει και άσχημα, έπεσαν έξω. Τελείωσε πολύ χειρότερα. Ηταν ένας χρόνος από αυτούς που κανείς δεν θέλει να ξανάρθουν. Είχε απ’ όλα: σκάνδαλα, σκανδαλολογία, ανατροπές, παραιτήσεις, επιτυχίες, φιάσκo και κυρίως δημοσκοπήσεις. Ηταν η χρονιά των δημοσκοπήσεων. Περισσότερες δεν υπήρξαν ποτέ άλλοτε στο παρελθόν. Οπως ποτέ άλλοτε δεν μας απασχόλησαν τόσο πολύ πρόσωπα που σε άλλη περίπτωση δεν θα τους δίναμε σημασία.

Βασικά το 2008 ήταν μια περίοδος του δημόσιου βίου που αναλώθηκε σε πολιτικές αντιδικίες περί σκανδάλων. Κρίσιμα θέματα, όπως το βέτο στην ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, η ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ και η δρομολόγηση της απεμπλοκής του Δημοσίου από την Ολυμπιακή, ο ασφαλιστικός νόμος, οι ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία και οι σχέσεις με την Κίνα, χάθηκαν μέσα στις αντιδικίες για υποθέσεις διαφθοράς. Η «Ζαχοπουλειάδα», κληρονομιά από το προηγούμενο έτος, οδήγησε στην αναγκαστική, έστω προσωρινή, ανεξαρτητοποίηση του βουλευτή κ. Κ. Κουκοδήμου. Ο κ. Βασ. Μαγγίνας άφησε το υπουργείο Απασχόλησης, όταν κατηγορήθηκε για παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας. Το όνομα του πρώην υπουργού κ. Αρ. Παυλίδη ενεπλάκη σε υπόθεση χρηματισμού. Ο πρώην υπουργός κ. Ι. Κεφαλογιάννης καταδικάστηκε για παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη.

Για οποιαδήποτε αντιπολίτευση μια κυβέρνηση με τέτοια προβλήματα θα ήταν εύκολη λεία. Αλλά στο ΠΑΣΟΚ, τους πρώτους μήνες του έτους, προσπαθούν να οργανώσουν συνέδριο σε κλίμα ομφαλοσκόπησης. Οι οπαδοί του κ. Ευ. Βενιζέλου ετοιμάζουν «ρεύμα ιδεών», η Χαρ. Τρικούπη εκφράζει τη δυσφορία της και η ίδρυσή του αναστέλλεται. Μετά το συνέδριο, στο κομματικό ρετιρέ αναδεικνύονται δύο νέα πρόσωπα. Ο κ. Ι. Ραγκούσης, που έγινε γραμματέας του Ε.Σ. του κόμματος, και ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, που πήρε τη θέση του ως εκπρόσωπος Τύπου.

Δεν επήλθε όμως η ανάκαμψη. Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί ούτε καν να δώσει ένα στίγμα και οι δημοσκοπήσεις συνεχίζουν ως το καλοκαίρι να δίνουν προβάδισμα στη Ν.Δ. Ακόμη και ένα ατύχημα που είχε ο κ. Γ. Παπανδρέου με το ποδήλατό του θεωρήθηκε κακός οιωνός.

Εν τω μεταξύ, η Σύνοδος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς στο πολυτελέστερο ξενοδοχείο της χώρας, στο Λαγονήσι, σχολιάζεται αρνητικά. Πολλοί άρχισαν ήδη να ψιθυρίζουν ότι αν δεν αλλάξουν από το Σεπτέμβριο τα πράγματα, ο κ. Παπανδρέου θα έχει σοβαρό πρόβλημα.

Ζωηρό ενδιαφέρον, εν τω μεταξύ, προκαλεί ένα πρόσωπο που εισβάλλει θριαμβευτικά στην κεντρική πολιτική σκηνή. Ο μόλις 33 ετών κ. Αλ. Τσίπρας επικρατεί με 70% έναντι του κ. Φ. Κουβέλη στον Συνασπισμό και γίνεται ο νεότερος αρχηγός κόμματος της Μεταπολίτευσης. Οι δημοσκοπήσεις τον επιβραβεύουν, οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ κατευθύνονται στον ΣΥΡΙΖΑ και οι εκκλήσεις για συνεργασία που απευθύνει απεγνωσμένα η Χαρ. Τρικούπη απορρίπτονται.

Η κυβέρνηση δεν έχει σθεναρή αντιπολίτευση αλλά την ταλαιπωρούν οι έριδες στο δικό της στρατόπεδο. Οι προσωπικές κόντρες γοήτρου διαδέχονται η μία την άλλη. Οι προβληματικές σχέσεις του κ. Γ. Αλογοσκούφη με τον κ. Γ. Σουφλιά, καθώς και οι υπόγειες αντιδικίες ανάμεσα στον κ. Ευ. Μεϊμαράκη και το διάδοχό του στη Ρηγίλλης κ. Ελ. Ζαγορίτη και τον κ. Θ. Ρουσόπουλο απασχολούν πολλές φορές την επικαιρότητα. Ανάμεσα στον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ και τον κοινοτικό επίτροπο κ. Στ. Δήμα εξελίσσεται μια βεντέτα που θα κρατήσει όλο το χρόνο.

Θα χάσει τη μάχη με την αρρώστια που τον ταλαιπώρησε για πολλούς μήνες ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, αφήνοντας πίσω του το στίγμα της ισχυρής παρουσίας του στο δημόσιο βίο. Στις αρχές Φεβρουαρίου οι μητροπολίτες επιλέγουν για διάδοχό του τον -πρώην αντίπαλό του- Θηβών κ. Ιερώνυμο, που αρχίζει να αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας της Ελληνικής Εκκλησίας και αποκαθιστά τις σχέσεις της με το Φανάρι.

Ισως ήταν η έκπληξη της χρονιάς: κομμουνιστής πρόεδρος σε κοινοτική χώρα. Στις κυπριακές εκλογές το κόμμα του Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου μένει εκτός δεύτερου γύρου και η τελική αναμέτρηση ανάμεσα στον κ. Ι. Κασουλίδη και τον κ. Δημ. Χριστόφια κρίνεται υπέρ του δευτέρου. Αμέσως ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας αρχίζει επαφές με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Αλλά ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν θα είναι παρών για να δει τη συνέχεια: Χάνει τη μάχη με τη ζωή στα τέλη Νοεμβρίου.

Κάπως ορμητικά εισβάλλει στο πολιτικό προσκήνιο και ένα νέο πρόσωπο: ο επιχειρηματίας κ. Α. Βγενόπουλος, του όποιου οι κινήσεις επιρροής, ακόμη και η εμπλοκή στα διοικητικά του Παναθηναϊκού, ερμηνεύονται ως ενδιαφέρον συμμετοχής στο πολιτικό παιχνίδι. Η αντιπολίτευση του καταλογίζει κερδοσκοπία στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης του ΟΤΕ και εκείνος καταθέτει αγωγές κατά των προέδρων του ΠΑΣΟΚ και του Συνασπισμού. Οταν καλείται στη Βουλή αναφέρει: «Εχω τις απαντήσεις, περιμένω τα ερωτήματα» .

Λίγο μετά την έναρξη της δίκης για το σκάνδαλο Siemens στη Γερμανία, οι προβολείς πέφτουν στο ελληνικό σκέλος του. Η εταιρία διέθεσε κάπου εκατό εκατομμύρια ευρώ για να δωροδοκήσει πάσης φύσεως αξιωματούχους στην Ελλάδα. Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο όταν αποδεικνύεται ότι έφτασε στο ταμείο του ένα εκατομμύριο μάρκα. Το πρόβλημα μεγαλώνει καθώς φήμες εμπλέκουν και έναν πρώην υπουργό. Αλλά στη συνέχεια, η προσωπική σχέση του επικεφαλής της εταιρίας στην Ελλάδα κ. Μιχ. Χριστοφοράκου με υπουργούς και βουλευτές της Ν.Δ. αναστατώνει το κυβερνητικό στρατόπεδο.

Με φόντο αυτό το σκάνδαλο, οι ήδη κακές σχέσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Παπανδρέου με τον προκάτοχό του επιδεινώνονται. Οταν ο κ. Σημίτης θα διατυπώσει δημοσίως τη διαφωνία του για τη θέση του ΠΑΣΟΚ να εγκρίνονται οι μεγάλες ευρωπαϊκές επιλογές με δημοψήφισμα, ο κ. Παπανδρέου τον θέτει εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Μετά το σοκ, αποσαφηνίζει ότι δεν σκοπεύει ούτε να αποχωρήσει από την πολιτική ούτε να ιδρύσει νέο κόμμα, όπως του απέδιδαν.

Νέο μέτωπο για την κυβέρνηση δημιουργεί η επιμονή του προέδρου Μπους να ενταχθούν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ, χωρίς να έχει επιλυθεί το πρόβλημα της ονομασίας τους. Ο κ. Κ. Καραμανλής στη Σύνοδο Κορυφής της συμμαχίας στο Βουκουρέστι θα ασκήσει βέτο, που θα γίνει δεκτό με ικανοποίηση στο εσωτερικό αλλά θα περιπλέξει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε ήδη εκφράσει δυσαρέσκεια για τις επιλογές της ελληνικής κυβέρνησης να συνεργαστεί με τη Μόσχα σε θέματα μεταφοράς ενέργειας με την υπογραφή συμφωνίας για κατασκευή δύο αγωγών. Στη συνέχεια, η μεσολαβητική πρόταση του κ. Μάθιου Νίμιτς θα απορριφθεί, οι σχέσεις με την κυβέρνηση Γκρούεφσκι θα ενταθούν και τα Σκόπια θα καταφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Ξέροντας ότι η οικονομική κρίση επέρχεται και καθώς η τιμή του πετρελαίου καλπάζει και πυροδοτεί την ακρίβεια, ο κ. Γ. Αλογοσκούφης προβλέπει δυσκολία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού και αναγγέλλει μέτρα. Η κυβέρνηση πιέζεται από πολλές πλευρές, ενώ επανακάμπτει και ο εφιάλτης με τις πυρκαγιές που απειλούν να κάψουν ό,τι απέμεινε το 2007. Ωστόσο, η Ν.Δ. διατηρεί την πρωτοκαθεδρία στις μετρήσεις κοινής γνώμης.
Ολοκληρώνεται στις αρχές του θέρους το ναυάγιο της συνταγματικής αναθεώρησης, που είχε αρχίσει στο τέλος του χειμώνα με την αποχώρηση του ΠΑΣΟΚ από τη διαδικασία. Τα άλλα κόμματα αναθεωρούν μόνο τρεις από τις εξήντα προτεινόμενες διατάξεις, μία από τις οποίες είναι η κατάργηση του επαγγελματικού ασυμβίβαστου των βουλευτών. Η απαξίωση της διαδικασίας συνεχίζεται με τις καταγγελίες που κάνουν στη Βουλή οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ για «νοθεία», που οργάνωσαν οι βουλευτές της Ν.Δ. στην ψηφοφορία που έγινε στα τέλη Μαΐου.

Πριν βγει το καλοκαίρι, αποδεικνύεται ότι όσα δεν κατάφερε σε βάρος της κυβέρνησης η αντιπολίτευση το κατάφεραν οι υπουργοί της. Ο κ. Γ. Βουλγαράκης θα χρειαστεί να δώσει εξηγήσεις για τις φορολογικές του διευθετήσεις και ο κ. Θ. Ρουσόπουλος για την αγορά σπιτιών. Το κλίμα επιδεινώνεται όταν ο κ. Καραμανλής προσφέρει κάλυψη στους βαλλόμενους συνεργάτες του από τη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης. Στις επόμενες δημοσκοπήσεις η Ν.Δ. περνάει για πρώτη φορά πίσω από το ΠΑΣΟΚ και το προφίλ του πρωθυπουργού αρχίζει να ραγίζει.

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις από τη στιγμή που η επικαιρότητα εστιάζεται στο πρόσωπο του ηγουμένου Εφραίμ και τη Μονή Βατοπαιδίου. Οι αποκαλύψεις πέφτουν βροχή. Αναγνωρίσεις κυριότητας εκτάσεων, από την εποχή του ΠΑΣΟΚ, επαφές με κυβερνητικούς παράγοντες και κρατικούς λειτουργούς, ανταλλαγές ακινήτων εις βάρος του Δημοσίου, οικονομικές δραστηριότητες ενισχύουν την πεποίθηση περί μεγάλου σκανδάλου και φέρνουν την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση. Ο κ. Βουλγαράκης λίγο καιρό μετά αναγκάζεται να παραιτηθεί και αργότερα το ίδιο κάνει και ο υπουργός Επικρατείας. Η Ν.Δ. δεν διακινδυνεύει τη συμμετοχή της σε μια ψηφοφορία για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής που ζητεί η αντιπολίτευση και δεν προσέρχεται καν στη Βουλή. Συμφωνεί, ωστόσο, να συσταθεί Εξεταστική Επιτροπή, από τις εργασίες της οποίας ωστόσο δεν προκύπτουν εντυπωσιακά στοιχεία.

Στο Πεκίνο οι Κινέζοι οργάνωσαν τον Αύγουστο με επιτυχία τους 29ους Ολυμπιακούς Αγώνες, χωρίς να κρύβουν ότι προσπάθησαν να ξεπεράσουν τον πήχυ που έβαλε ψηλά η Αθήνα το 2004. Στην Ελλάδα όμως οι Αγώνες του Πεκίνου έδωσαν αφορμή για τον απολογισμό της ολυμπιακής Ελλάδας και μελαγχολικές διαπιστώσεις. Ο,τι κερδήθηκε το 2004, τέσσερα χρόνια αργότερα είχε ήδη χαθεί. Ούτε η ακτινοβολία της επιτυχίας αξιοποιήθηκε ούτε μετα-ολυμπιακή αξιοποίηση των υποδομών υπήρξε ούτε το μοντέλο οργάνωσης λειτουργίας της προετοιμασίας είχε συνέχεια.

Το καλοκαίρι του 2008 -αλλά και στη συνέχεια- το βαρύ κλίμα στο κυβερνητικό στρατόπεδο τροφοδοτείται πλέον από το εσωτερικό. Οι κ.κ. Β. Πολύδωρας, Ι. Μανώλης, Αθ. Γιαννόπουλος, Μάξ. Χαρακόπουλος -και κατά περίπτωση και άλλοι- βάλλουν διαρκώς εναντίον υπουργών και ιδίως κατά του κ. Ρουσόπουλου. Η κοινοβουλευτική πλειοψηφία κινδυνεύει όταν ο βουλευτής Δράμας κ. Στ. Δαϊλάκης απομακρύνεται από την Κ.Ο. και η επιβίωση της κυβέρνησης κρίνεται από τις διαθέσεις του κ. Π. Τατούλη. Ο κ. Δαϊλάκης επανεντάσσεται και έτσι διευκολύνεται η διαγραφή του κ. Τατούλη, όταν η κριτική του εστράφη προσωπικά κατά του πρωθυπουργού.

Υπό κανονικές συνθήκες, μια κυβέρνηση με τόσα προβλήματα θα οδηγείτο στην κάλπη, υπολογίζοντας στον αιφνιδιασμό των αντιπάλων της. Αλλά αυτό το πλεονέκτημα χάθηκε από τη στιγμή που όλες οι δημοσκοπήσεις άρχισαν να δίνουν ως πρώτο κόμμα του ΠΑΣΟΚ, ενώ σταδιακά και το προφίλ του πρωθυπουργού άρχισε να υποχωρεί στη σύγκριση με τον κ. Παπανδρέου. Το ΠΑΣΟΚ ξεκίνησε πολύ άσχημα, αλλά πριν κλείσει ο χρόνος βρέθηκε μπροστά με διαφορά.

Φυσικά η ανατροπή που κατέγραφαν οι δημοσκοπήσεις προερχόταν κυρίως από τις οικονομικές δυσκολίες που διευρύνθηκαν όταν κλιμακώθηκε η διεθνής κρίση. Η κυβέρνηση κατήρτισε ένα σχέδιο στήριξης του τραπεζικού συστήματος, ύψους 28 δισ. ευρώ, για να διατηρήσει τη ρευστότητα στην αγορά, αλλά δεν κατάφερε να το θέσει αμέσως σε εφαρμογή.

Χωρίς αμφιβολία, το μεγάλο γεγονός της χρονιάς ήταν η δολοφονία του ανυποψίαστου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, μόλις 15 ετών, από αστυνομικό στα Εξάρχεια, στις 6 Δεκεμβρίου. Το ίδιο βράδυ ξέσπασε κύμα οργής και για μέρες η Αθήνα ήταν παραδομένη στις διαδηλώσεις, αλλά και στα επεισόδια και τις καταστροφές που προκάλεσαν το διεθνές ενδιαφέρον, καθώς επεκτάθηκαν σε όλη τη χώρα. Πίσω από τα έκτροπα, υπήρχε σε εξέλιξη ένα μεγάλο κίνημα διαμαρτυρίας των νέων.

Ψάχνοντας για διέξοδο, ο πρωθυπουργός ανέλαβε προσωπικά την ευθύνη για τα κυβερνητικά λάθη στο σκάνδαλο του Βατοπαιδίου και αναγνώρισε τους λόγους που έκαναν τη νεολαία να διαμαρτύρεται. Η ψυχολογία στην κυβερνητική παράταξη βελτιώθηκε αλλά οι επόμενες κινήσεις θα είναι αυτές που θα διαμορφώσουν τις συνθήκες παράδοσης της σκυτάλης των πολιτικών εξελίξεων στο νέο έτος.

Ωσπου να βγει αυτός ο χρόνος, κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι δεν μας επιφυλάσσει και άλλες εκπλήξεις. Σε κάθε περίπτωση όμως, η κληροδοσία του στο 2009 θα είναι πιο βαριά από την κληρονομιά που βρήκε. Και αυτό αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά.

ΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, Ελεύθερος Τύπος, Κυριακή, 28.12.08

 
Leave a comment

Posted by on December 29, 2008 in Γεγονότα 2008

 

Oσα αγαπήσαμε το 2008

Οι καλύτεροι σε μουσική, θέατρο, σινεμά και βιβλίο και τα σημαντικότερα γεγονότα της χρονιάς που φεύγει

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΙΣΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

«ΜΑΜΑ ΜΙΑ!»: Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΙΣΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Τα CD που αγαπήσαμε

H Ελένη Καραϊνδρου άγγιξε με το μαγικό μουσικό ραβδί της και την τηλεόραση. Οι μουσικές της για την ομώνυμη τηλεοπτική σειρά ήταν γεμάτες εικόνες και συναισθήματα.

10 παραστάσεις – όνειρο

Πιο… πειραγμένο ανέβασμα του έργου του Τένεσι Ουίλιαμς “Λεωφορείο ο πόθος” δεν έχουμε δει. Το πείραγμα όμως είχε πρόταση και όραμα και το αποτέλεσμα εντυπωσίασε με την Ολια Λαζαρίδου να συγκλονίζει ως «εναλλακτική» Μπλανς Ντυμπουά

«Διαμάντια» στην οθόνη

«ΘΑ ΧΥΘΕΙ ΑΙΜΑ». Από τα αριστουργήματα της τρέχουσας δεκαετίας, με τον Ντάνιελ Ντέι Λιούις σε μια εκρηκτική ερμηνεία που τιμήθηκε με Οσκαρ

Σελίδες που μας μάγεψαν

«ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΑΞΟΔΕΥΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ» της Μάρως Βαμβουνάκη. Συνέχεια, κατά κάποιον τρόπο, στον «Παλιάτσο και την άνιμα», φωτίζει τον μέγα γρίφο της ανθρώπινης ψυχής: φιλία, έρωτας, αξόδευτη αγάπη, αυτογνωσία, πίστη και ομορφιά, με τρόπο παραβολικό, αλληγορικό, παραμυθένιο

Ξεχώρισε… Με τη σιωπή

Ο Προμηθέας Αλειφερόπουλος απέδωσε πειστικά, χωρίς να πέσει σε ευκολίες, δύο δύσκολους ρόλους, στο «… Με τη σιωπή» και το «Ξύπνημα της άνοιξης»

Ο,τι πιάνει γίνεται «χρυσός»

Με επιτυχία, εμπορική και καλλιτεχνική, φέτος ο Πέτρος Φιλιππίδης είτε σαν «Μπακαλόγατος» στο θέατρο είτε σαν «Ηλίας του 16ου» στο σινεμά είτε σαν «Λάκης ο γλυκούλης» στην τηλεόραση γεύτηκε απλόχερα την αγάπη του κόσμου

Της είπε «Ελα» η επιτυχία

Με τους καλύτερους οιωνούς ξεκίνησε τη μουσική της πορεία η Ελεωνόρα Ζουγανέλη, καθώς το πρώτο της προσωπικό άλμπουμ άρεσε και τραγουδήθηκε πολύ

Μια επιστροφή… Στη διαπασών

Με φωνή καλύτερη από ποτέ και με καινούργια λαϊκά τραγούδια από το πολυσυλλεκτικό του CD που κρύβει εκπλήξεις ο Δημήτρης Μητροπάνος αποθεώνεται κάθε βράδυ στο κέντρο, όπου εμφανίζεται, από κοινό όλων των ηλικιών

«Σκιές» στην Ιστορία με στυλ

Με το νέο του μυθιστόρημα «Η εφεύρεση της σκιάς» ο Κωνσταντίνος Τζαμιώτης αποδεικνύει για ακόμα μία φορά την ιδιαίτερη λογοτεχνική φωνή και γραφή του

Εκανε μπεστ σέλερ το δοκίμιο

Με «Το φάντασμα της αξόδευτης αγάπης» να βρίσκεται ήδη στην 56η χιλιάδα της έκδοσής του η Μάρω Βαμβουνάκη δημιούργησε ένα νέο λογοτεχνικό είδος ανάμεσα στο μυθιστόρημα και τον δοκιμιακό λόγο που πολύ αγαπήθηκε

Ντου, γόβες και λάπτοπ

Δεν ξέρουμε αν και για σας ήταν τα καλύτερα, υπήρξαν όμως σίγουρα τα εμπορικότερα

Η Κυρά των ειδωλίων

Η Ντόλλη Γουλανδρή, ψυχή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, έφυγε έχοντας δωρίσει στην Ελλάδα ένα σπουδαίο πολιτιστικό ίδρυμα

Εζησε σαν Ελληνας

Το τέλος μιας εποχής σηματοδοτεί ο θάνατος του διάσημου σκηνοθέτη και συντρόφου της Μελίνας, Ζυλ Ντασσέν

Τριπλό Εθνικό «παρών»

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο παρουσίασε σε επανέκθεση την αιγυπτιακή συλλογή και τη συλλογή Σταθάτου και εγκαινίασε την ανακαινισμένη βιβλιοθήκη του

Συναυλία-μανιφέστο

Ρεκόρ προσέλευσης με περισσότερους από 30.000 θεατές στη Μαλακάσα για τον «τρελό» του έθνικ-πανκ Μανού Τσάο

Το Βυζάντιο στο Λονδίνο

Με περισσότερα από 300 σπάνια εκθέματα, η έκθεση στη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών αποτελεί επιτομή στην ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας

Ο αθόρυβος «εργάτης»

Καρατερίστας από τους λίγους, με πλούσια πορεία στη σκηνή και την οθόνη, ο Σταύρος Ξενίδης «έφυγε» στα 84 του χρόνια

Χρονολόγιο

Τα γεγονότα του 2008

«Το δικό μου 2008»

Για το δικό τους 2008 μιλούν οι: Θανάσης Αλευράς, Ρένη Πιττάκη, Σταμάτης Κραουνάκης, Γλυκερία, Ανδρέας Μήτσου

 
Leave a comment

Posted by on December 22, 2008 in Γεγονότα 2008

 

ΤΙ ΚΡΑΤΑΜΕ ΑΠΟ ΤΟ 2008

Χρονιά της «Μήδειας» και της φωτιάς

ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου 2008
Η ν�α εκδοχή της «Μήδειας» του  Δημήτρη Παπαϊωάννου (που �φερε  και ουρ�ς στα ταμεία) συγκαταλ�γεται στις προτιμήσεις καλλιτεχνών, ως πολιτιστικό γεγονός που θα κρατούσαν από το 2008

Ποιο πολιτιστικό γεγονός θα κρατούσατε από το 2008 ρώτησαν «ΤΑ ΝΕΑ» ανθρώπους της τέχνης. Η «Μήδεια», «Αυτά που κάψαν το σανίδι» στο Ηρώδειο, η μεταφορά των γλυπτών στο νέο Μουσείο Ακρόπολης ήταν στις προτιμήσεις τους

  • Σταμάτης Κραουνάκης, συνθέτης

Τα καλά της χρονιάς, που κράτησα. Η Αμαλία Μουτούση στον «Αγαμέμνονα». Οι… Μερσεντές Βουτσάς- Καρακατσάνης στον «Τ αρτούφο» του Μολιέρου. Το Κronos Quartet στο «Παλλάς» που έπαιξε και Κουμεντάκη. Το αθηναϊκό κοινό στη συναυλία της Μαντόνας «Ο δαιμονικός κουρέας της οδού Φλιτ» του Σόντχαϊμ στο σινεμά, ο Τ ζόνι Ντεπ γενικώς. Η Μάρθα Φριντζήλα στο ρεσιτάλ της Κumbara Ρroject. Η παράσταση του Νίκου Μαστοράκη με τη Σόνια Θεοδωρίδου για τον Ζακ Μπρελ. Η Λήδα Πρωτοψάλτη ως Σωτηρία Μπέλλου. Η «Μήδεια» του Δημήτρη Παπαϊωάννου. Το «Αλ Τ σαντίρ» του Λάκη Λαζόπουλου. Το νέο CD του Αntony και το «Μy heart» της Λιζ Ρ άιτ.

Αρχή νέας περιόδου

  • Πέτρος Θέμελης, καθηγητής Αρχαιολογίας

Αυτή καθαυτή η μεταφορά των Μαρμάρων της Ακρόπολης από το παλιό Μουσείο στο νέο Μουσείο στου Μακρυγιάννη δεν αποτελεί πολιτιστικό γεγονός, σηματοδοτεί εν τούτοις την αρχή μιας νέας περιόδου για τα πολιτιστικά μας πράγματα. Άλλωστε, ο εντυπωσιακός τρόπος της μεταφοράς με τους πανύψηλους γερανούς ήταν θέαμα συναρπαστικό, που συγκέντρωσε τα βλέμματα του κοινού παγκοσμίως. Οι χρηματοδοτήσεις από το Κοινοτικό ΠλαίσιοΣτήριξης έπαιξαν και εξακολουθούν να παίζουν ρόλο καθοριστικό στην αποκάλυψη, την προστασία και την ανάδειξη μνημείων όλων των εποχών στη χώρα μας. Από τα έργα αυτά έχει προκύψει αξιόλογη υποδομή σε μουσεία, επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία.

Χωρίς βεντετισμούς

  • Δημήτρης Μητροπάνος, τραγουδιστής

Από τη χρονιά που φεύγει θα κρατούσα: Την παράσταση που έστησε ο Σταμάτης Κραουνάκης με ψυχή, ταλέντο, γνώση, σεβασμό- στο Ηρώδειο με τους παλιούς (αλλά και τους νέους) του θεάτρου και του τραγουδιού, μ΄ «αυτά που κάψαν το σανίδι». Τη «Μήδεια» του Δημήτρη Παπαϊωάννου που δεν είχα αξιωθεί να δω στην πρώτη παραγωγή. Δεν πίστευα ότι χορογραφικά μπορεί να αποδοθεί επί της ουσίας το μήνυμα της τραγωδίας. Προσωπικά, θα έβαζα δέκα με τόνο στους Έλληνες τραγουδιστές που στήριξαν την προσπάθεια για μια οικολογική πόλη στο Καλλιμάρμαρο, χωρίς βεντετισμούς και πρωτεία, αναδεικνύοντας τις καλύτερες στιγμές του τραγουδιού μας. Και όλα αυτά ευτύχησαν να έχουν την απόλυτη ανταπόκριση του ελληνικού κοινού. Η διαφθορά στο φως

  • Λυδία Κονιόρδου, ηθοποιός

Χαίρομαι πολύ που αυτή τη χρονιά βγήκε όλη αυτή η διαφθορά στο φως. Χαίρομαι πολύ γιατί ίσως μ΄ αυτό που συνέβη γίνουν κινήσεις για ν΄ αλλάξουμε πορεία. Χαίρομαι για τις εκδηλώσεις αντιδράσεις των παιδιών, διότι δείχνουν ότι ένα μέρος του κοινωνικού σώματος μένει ζωντανό, εν αντιθέσει μ΄ ένα άλλο που δείχνει νεκρό. Σημαντική στιγμή για μένα τη χρονιά που φεύγει ήταν η διδασκαλία του Ανατόλι Βασίλιεφ, στο διάστημα των περίπου οκτώ μηνών προετοιμασίας για τη «Μήδεια».

Η «μέσα φωνή» μας

  • Γιάννης Σμαραγδής, σκηνοθέτης

Το μεγάλο γεγονός της χρονιάς ήταν, κατά τη γνώμη μου, η ανύψωση ενός καλλιτέχνη, του Λάκη Λαζόπουλου, σε εθνικό εκφραστή της βαθύτερης και πιο αισιόδοξης «μέσα φωνής» όλων μας. Όπως στο βαθύτερο αλλά τόσο κοντινό παρελθόν μας, με τον Αριστοφάνη ο οποίος με την ευστροφία και τον ευθύβολο σαρκασμό του είχε γίνει η «σοφή» φωνή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Για να συμβεί αυτό, δεν χρειάζεται να είσαι μόνο χαρισματικός καλλιτέχνης. Χρειάζεται να αγαπάς τους άλλους, αλλά κυρίως να έχεις «άνωθεν ευλογία» όπως ο Λάκης Λαζόπουλος στους χαλεπούς καιρούς μας.

Ευστοχία-αστοχία

  • Γιώργος Νταλάρας, τραγουδιστής

Αρκετά ενδιαφέρουσα ήταν η χρονιά που πέρασε, κυρίως σε επίπεδο παραστάσεων (όπως η «Ήμερη» του Λευτέρη Βογιατζή), στο φεστιβάλ (όπως η Πίνα Μπάους), στο Μέγαρο, στο «Παλλάς» («Μήδεια» του Παπαϊωάννου). Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και συγκινητικά πράγματα που είδα ήταν μια παλιά ταινία μικρού μήκους του Ντασσέν, το «Τρίο», όπου τα τέρατα της μουσικής Ρούμπινσταϊν, Πιατιγκόρσκι, Χάιφετς συνομιλούν και παίζουν μαζί- υπόδειγμα μουσικού ντοκιμαντέρ. Και στη μουσική έγιναν αρκετά. Αλλά φέτος η ζωή ξεπέρασε την τέχνη κατά πολύ και δεν μπορούμε να το παραβλέψουμε. Τα πολιτικά αντανακλαστικά των μαθητών που βγήκαν στους δρόμους- και ευτυχώς υπάρχουν- χωρίς βέβαια τα παρατράγουδα και τις διφωνίες των γνωστών-αγνώστων με το παρακράτος. Μια μεγάλη κωμωδία της χρονιάς ήταν επίσης οι δηλώσεις ότι στην Ελλάδα δεν γίνονται πια παρακολουθήσεις τηλεφώνων. Το πιο γλαφυρό χάπενινγκ ήταν η απρόβλεπτη συμπεριφορά μιας σφαίρας που ξεκινάει από μικρή βολίδα αεροβόλου, μεταμορφώνεται αστραπιαία σε σφαίρα 22 χιλιοστών και καταλήγει σε 32 mm πυροβόλου απ΄ αυτά που χρησιμοποιεί η Αστυνομία. Τελικά η εντυπωσιακή ευστοχία του ειδικού φρουρού καταλήγει να είναι η μεγάλη αστοχία του κράτους.

Τροβατόρε και Αντωνάκος

  • Μαρκ Χατζηπατέρας, εικαστικός

Τον Νοέμβριο, είδα τον «Τροβατόρε» του Βέρντι σε παραγωγή της εταιρείας Οι Όπερες των Ζητιάνων, στο Βios. Αυτά τα νέα παιδιά, εκτός από καταπληκτικές φωνές, διέθεταν και εντυπωσιακές υποκριτικές ικανότητες. Επίσης στον χώρο υπήρχαν οθόνες για τη μετάφραση, οι οποίες σε συνδυασμό με την αντισυμβατική σκηνοθεσία του Έκτορα Λυγίζου κατάφεραν να αποδώσουν το έργο με τρόπο άμεσο και επίκαιρο. Ήταν μια θαυμάσια παράσταση και κατάφερε να κάνει την όπερα προσιτή σε ευρύτερο κοινό.

Απόλαυσα ιδιαίτερα τη μαγευτική βραδιά τον Ιούλιο στο Ηρώδειο, όπου τραγούδησαν η Λένα Πλάτωνος και η Έλλη Πασπαλά. Έχω ιδιαίτερη εκτίμηση για την Έλλη Πασπαλά τόσο για τις ερμηνείες της, στις οποίες δίνει όλο της τον εαυτό, όσο και για το ήθος που την διακρίνει.

Τέλος, με εντυπωσίασε και μου έδωσε πολλά η αναδρομική έκθεση του συναδέλφου και φίλου μου Στήβεν Αντωνάκου στο Μουσείο Μπενάκη. Παρά την προχωρημένη ηλικία του, ο Στήβεν έχει τρομερή ενέργεια και παράλληλα καταφέρνει να μένει απλός και αγαπητός, ενώ το έργο του διακρίνεται από υψηλή στάθμη και συνέπεια. Τα δημόσια έργα που έχει κάνει σε πόλεις του κόσμου είναι απλώς εξαίρετα.