RSS

Category Archives: Γερμανική κατοχή

Οι δωσίλογοι έγιναν… διπλωμάτες

Τομάη Φωτεινή

  • Η στάση των πρεσβευτών και της εξόριστης κυβέρνησης, οι ομαδικές παραιτήσεις και η απόλυση του Γ. Σεφέρη
ΤΟ ΒΗΜΑ:  25/11/2012
Οι δωσίλογοι έγιναν... διπλωμάτες 
Mια προσεκτική ανάγνωση της νεότερης ιστορίας του τόπου μας θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως αντίδοτο σε όσους έχει αποκαρδιώσει η σημερινή κρίση. Από την απελευθέρωσή της ως σήμερα υπέφερε όσο καμία άλλη χώρα στην Ευρώπη: έζησε δύο εμφυλίους, έναν ατυχή πόλεμο το 1897, τρεις δικτατορίες, έναν εθνικό διχασμό και μια σειρά στρατιωτικά κινήματα, μία εθνική καταστροφή στη Μικρασία, δύο Βαλκανικούς και δύο Παγκοσμίους Πολέμους. Και όμως άντεξε. Σ’ ένα ατελείωτο ρέκβιεμ οδύνης αλλά και εθνικής ανάτασης με αναγνωρισμένη διεθνώς τη συμμετοχή της στα πολεμικά πεδία, εισήλθε στην ΕΕ, γνώρισε ικανοποίηση από την επιστροφή των Ολυμπιακών Αγώνων στη γενέτειρά τους και αρίθμησε μερικά Νομπέλ. Σήμερα η ανάγνωσή μας θα επικεντρωθεί σ’ έναν ισχυρό πόλο της δημόσιας ζωής στη διάρκεια του τελευταίου πολέμου: εκείνο του υπουργείου των Εξωτερικών και της Διπλωματικής Υπηρεσίας. Read the rest of this entry »
Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on November 26, 2012 in Γερμανική κατοχή

 

Tags: ,

H Αθήνα παραδίδεται στους ναζί προδομένη και άοπλη

Η φοβερότερη περίοδος της σύγχρονης ιστορίας μας λίγο πριν και μετά το Πάσχα, πριν από 70 χρόνια

  • ΤΟΥ ΤΑΚΗ ΚΑΤΣΙΜΑΡΔΟΥ, ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 29/4/2011

«Το απόγευμα της 20ής Απριλίου Κυριακής του Πάσχα -μιας φοβερής ημέρας, που την εφώτιζαν αντί κεριών της Αναστάσεως και του φωτός της Λαμπρής, οι φωτιές των φονικών βομβών των στούκας»- οι σωματάρχες του ηπειρωτικού μετώπου παρέδιδαν τα όπλα στους ναζί εισβολείς. Εκείνο το Πάσχα, όπως το περιγράφει ο Π. Κανελλόπουλος από το μέτωπο, πριν από εβδομήντα ακριβώς χρόνια, ήταν σαν επιτάφιος θρήνος. Σε πλήθος κειμένων -από ιστορικά μέχρι λογοτεχνικά- χαρακτηρίζεται «μαύρο», «χωρίς Ανάσταση». Τα πάθη θα διαρκέσουν 1.264 μέρες και ο σταυρωμένος Χριστός ταυτίζεται με το εθνικό σώμα…

Στην Αθήνα, μετά την αυτοκτονία του πρωθυπουργού Κορυζή, δεν υπάρχει μόνο κενό εξουσίας. Στην πολιτικοστρατιωτική ηγεσία επικρατεί κλίμα που εκτείνεται από τη σύγχυση ως τον πανικό. Όλοι, σε πλήρη αποσύνθεση, περιμένουν το μοιραίο. Ο Γεώργιος Β΄, ταυτισμένος με την τεταρταυγουστιανή δικτατορία, αρνείται πεισματικά να προχωρήσει στο σχηματισμό εθνικής κυβέρνησης. Παρά τις πιέσεις ακόμη και των Άγγλων. Αναζητεί πρωθυπουργό και υπουργούς από το σκουπιδοτενεκέ του μεταξικού καθεστώτος.

Τελικά, αποφασίζει λαμπριάτικα να γίνει ο ίδιος πρωθυπουργός. Αλλά αμέσως αλλάζει γνώμη και καλεί την επομένη το βενιζελικό τραπεζίτη Εμμ. Τσουδερό να ορκιστεί πρωθυπουργός. Όταν την ίδια μέρα γίνεται γνωστή στην Αθήνα η συνθηκολόγηση του Τσολάκογλου στο Μέτσοβο, παρά τις διαταγές περί του αντιθέτου, όλα πια έχουν κριθεί στο μέτωπο.

  • Πληροφορίες…

Για την τιμή των όπλων ο αρχιστράτηγος Παπάγος διατάσσει το διοικητή των ηπειρωτικών στρατιωτικών σωμάτων στρατηγό Πιτσίκα: «Πληροφορούμαι ότι ο αντιστράτηγος Τσολάκογλου (στην πραγματικότητα ο διοικητής του Γ΄ Σώματος δεν είναι μόνος, αλλά συμπράττουν οι γερμανόφιλοι διοικητές των δύο άλλων Σωμάτων, Μπάκος και Δεμέστιχας, με πολιτικό «μέντορα» το μητροπολίτη Ιωαννίνων Σπυρίδωνα) ανέλαβε την πρωτοβουλίαν συνθηκολογήσεως. Δέον να κατανοηθή παρά πάντων ότι ύψιστα συμφέροντα Πατρίδος απαγορεύουν τούτο… Αντικαταστήστε αμέσως Τσολάκογλου…»

Ο τελευταίος, όμως, είχε ήδη αντικαταστήσει τον Πιτσίκα, ενώ ο πατριωτισμός της πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας εξαντλούνταν στην απαγκίστρωση των Άγγλων από το πολεμικό μέτωπο.

Άλλωστε ο Τσολάκογλου και οι άλλοι δεν διέπρατταν, με την πρώτη συνθηκολόγηση, κάτι πιο επονείδιστο από αυτό στο οποίο συμφωνούσαν οι ηττοπαθείς αξιωματικοί, αλλά δεν μπορούσαν να το υλοποιήσουν υπακούοντας στο βασιλιά. Ο ίδιος ο αρχιστράτηγος, μόλις δύο μέρες νωρίτερα, ρωτούσε τους απεσταλμένους των σωματαρχών της Ηπείρου, που ζητούσαν επίμονα ανακωχή:

-Γιατί δεν κάνουν μόνοι των την συνθηκολόγησιν οι εκεί στρατηγοί;

Παρ’ όλα αυτά ο λαός βρισκόταν στο σκοτάδι. Με φήμες ή υπαινικτικά από τον αυστηρά λογοκριμένο Τύπο ενημερωνόταν για τη ζωή και την ελευθερία του, που διακυβεύονταν. Το πασχαλινό ψευτοπατριωτικό διάγγελμα του βασιλιά-πρωθυπουργού τον καλεί «όπως σύσσωμος και δι’ όλων του των ψυχικών και υλικών δυνάμεων είτε μάχεται εις τα μέτωπα είτε αγωνίζεται εις τα μετόπισθεν, συνεχίση τον αναληφθέντα υπέρ της τιμής και της ανεξαρτησίας ιερόν αγώνα.» Καλούσε σε «άμυνα μέχρις εσχάτων», ενώ μετά βίας συγκρατούσαν τον ίδιο στην πρωτεύουσα. Οργανωμένος είχε πάψει πια να υπάρχει…

  • Εξελίξεις

Οι εξελίξεις τη μεταπασχαλινή βδομάδα ήταν καταιγιστικές. Ολοκληρώνεται η φυγή του βασιλιά, της αυλής και της κυβέρνησης για την Κρήτη, ενώ ο Τσολάκογλου υπογράφει στα Γιάννενα και τη Θεσσαλονίκη τα άλλα δύο πρωτόκολλα παράδοσης. Αναπτύσσεται η τεράστια επιχείρηση εκκένωσης της χώρας από τους Αγγλους.

Η εβδομάδα θα τελειώσει με την παράδοση της Αθήνας, όπου «αι τοπικαί, πολιτικαί και στραιωτικαί αρχαί δηλούν προς τον διοικητήν των γερμανικών στρατευμάτων ότι αι πόλεις των Αθηνών και του Πειραιώς και ανοχύρωται είναι και ουδεμίαν προτίθενται να αντιτάξουν στρατιωτική αντίστασιν εις την κατοχήν». Ο πραγματικός Γολγοθάς τώρα αρχίζει…

  • Ο κατάμαυρος Απρίλιος του ’41

6-9 Απριλίου: Τα ξημερώματα αρχίζει η γερμανική εισβολή. Τα ναζιστικά στρατεύματα προσβάλλουν τις ελληνικές θέσεις στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Τα οχυρά στην ανατολική Μακεδονία («γραμμή Μεταξά») αντέχουν τρεις μέρες.

9 Απριλίου: Παρά την ηρωική αντίσταση, οι ναζιστικές δυνάμεις βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη. Εκεί υπογράφεται η πρώτη συνθηκολόγηση ελληνικής στρατιάς και 60.000 άνδρες παραδίδουν τα όπλα.

10-15 Απριλίου: Η άμυνα σε νέες θέσεις κατά μήκος του Αλιάκμονα. Σφοδρές συγκρούσεις στις διαβάσεις της δυτικής Μακεδονίας για ν΄ αναχαιτιστεί η φασιστική προέλαση.

15 Απριλίου: Ελληνικές δυνάμεις προσπαθούν να σταματήσουν τους Γερμανούς στην Καστοριά, ώστε να μείνουν ανοιχτοί οι δρόμοι υποχώρησης του στρατού της Αλβανίας. Όμως καταλαμβάνεται η πόλη και το Αργος Ορεστικού.

16-17 Απριλίου: Σύμπτυξη του Βρετανικού Εκστρατευτικού Σώματος στις Θερμοπύλες (υποχωρεί ύστερα από πέντε μέρες). Οι διοικητές των σωμάτων στρατού στο μέτωπο ζητούν άμεσα τη σύναψη ανακωχής. Οι Βρετανοί και ο βασιλιάς Γεώργιος πιέζουν για παράταση της αντίστασης ως αρχές Μαΐου, μέχρι να διασφαλιστεί η βρετανική απαγκίστρωσή από την Ελλάδα.

18 Απριλίου:Η υποχώρηση από το μέτωπο της Αλβανίας, που έχει αρχίσει μια βδομάδα νωρίτερα, παίρνει διαστάσεις διάλυσης. Ο πρωθυπουργός Κορυζής αυτοκτονεί.

19 Απριλίου:Οι στρατηγοί του μετώπου «αυτονομούνται» από την Αθήνα, όπου ο βασιλιάς προσπαθεί να σχηματίσει κυβέρνηση.

20-23 Απριλίου: Ο αντιστράτηγος Τσολάκογλου παραδίδει τα όπλα. Ο αρχιστράτηγος Παπάγος αποστασιοποιείται παραιτούμενος, ο Τσουδερός ορκίζεται πρωθυπουργός και η κυβέρνηση με το βασιλιά εγκαταλείπουν την πρωτεύουσα. Αρχίζει η εκκένωση της Ελλάδας από τα βρετανικά στρατεύματα.

27 Απριλίου: Τα γερμανικά στρατεύματα μπαίνουν στην Αθήνα.

29 Απριλίου: Ο Τσολάκογλου σχηματίζει την πρώτη κυβέρνηση των κουίσλιγκ.

  • Αρχίζει η τραγωδία

Την Κυριακή 27 του Απρίλη -μια βδομάδα μετά το Πάσχα- τα πρώτα τεθωρακισμένα των ναζί φθάνουν στο κέντρο της Αθήνας.

Πρώτη ενέργεια είναι η ύψωση του αγκυλωτού σταυρού στην Ακρόπολη.

Η επίσημη παράδοση θα γίνει δυόμισι ώρες αργότερα στους Αμπελοκήπους. Στο καφενείο «Παρθενών» (στη συμβολή Β. Σοφίας, Φειδιππίδου και Μεσογείων) τα υπολείμματα του μεταξικού καθεστώτος, που εξακολουθούν να κυβερνούν, θα υποδεχθούν τους Γερμανούς.

Οι εξουσίες ανατέθηκαν στο δήμαρχο Αμβρόσιο Πλυτά, ο οποίος με περίσσια δουλοπρέπεια ευχαρίστησε τους κατακτητές «διότι εσεβάσθησαν απολύτως την πόλιν των Αθηνών, η οποία έδωσε το φως του πολιτισμού στην ανθρωπότητα…»

Πρώτη πράξη του ήταν να ορίσει την αξία του κατοχικού μάρκου -εκδιδόταν στις κατειλημμένες χώρες χωρίς κάποιο αντίκρισμα- στις 50 δραχμές. Μαζί με ραδιοφωνικό διάγγελμα-διαταγή προς τους πολίτες για «απόλυτο πειθαρχία εις τας διαταγάς των Αρχών». Την επομένη θα φθάσει στην Αθήνα «θριαμβευτής» ο στρατιωτικός διοικητής των γερμανικών δυνάμεων ΝΑ Ευρώπης στρατάρχης Λιστ. Ο σχηματισμός κατοχικής κυβέρνησης θ’ ανατεθεί στους στρατηγούς που είχαν συνθηκολογήσει στις 20-23 Απριλίου. Οι τελευταίοι θα σπεύσουν για «εθνικούς» λόγους να συμμορφωθούν. Πολύ γρήγορα η εσχάτη προδοσία θα συμπληρωθεί με την επισιτιστική τραγωδία και τους εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς…

 

Τα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα

  • Η απόφαση του Γ. Παπανδρέου να παρέμβει η κυβέρνηση στη Χάγη για τη σφαγή του Διστόμου φέρνει στην επιφάνεια τις θυσίες του ελληνικού λαού στη διάρκεια της Κατοχής. Συνολικά, 269 πόλεις και χωριά δέχθηκαν μαζικά δολοφονικά χτυπήματα

Οι πολυαίμακτες θυσίες, που πρόσφερε ο ελληνικός λαός για τη συντριβή του φασισμού στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έρχονται με ορμή πάλι στην επιφάνεια. Τις φέρνει η απόφαση του πρωθυπουργού, Γιώργου Παπανδρέου, για παρέμβαση της κυβέρνησης στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης σχετικά με την εκκρεμή διαφορά μεταξύ Γερμανίας και Γερμανίας για τη σφαγή του Διστόμου.

Τα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα

Στη διάρκεια της Κατοχής ήταν 269 οι πόλεις και τα χωριά της ανυπόταχτης Ελλάδας, που δέχτηκαν τα μαζικά δολοφονικά χτυπήματα.

Η σφαγή του Διστόμου, στις 10 Ιουνίου 1944, υπήρξε ένα από τα πιο στυγερά εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα. Τα SS θανάτωσαν 228 κατοίκους. Απ΄ αυτούς 117 ήταν γυναίκες και 111 άνδρες. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται 20 βρέφη, 45 παιδιά και 42 υπερήλικες.

Χαρακτικό του Τάσσου για το μπλόκο της Κοκκινιάς

Χαρακτικό του Τάσσου για το μπλόκο της Κοκκινιάς

Δεκάδες ήταν και οι άμαχοι, που εκτέλεσαν κατά την πορεία τους προς τη βοιωτική κωμόπολη. Oμως δεν τους έφτανε ο θάνατος των άοπλων ανθρώπων. Κτηνώδη ένστικτα τους έκαναν να κατακρεουργήσουν και τα πτώματα. Eσφαξαν ακόμα και τα ζώα. Πυρπόλησαν το χωριό.

Eνας από τους επικεφαλής αξιωματικούς, που θεωρήθηκε υπεύθυνος για τη σφαγή, ήταν ο Χανς Τσάμπελ. Μετά το τέλος του πολέμου συνελήφθη στη Γαλλία. Εκδόθηκε στην Ελλάδα. Στην πορεία ζητήθηκε η μεταφορά του στη Γερμανία για να γίνουν, λέει, εκεί έρευνες. Eμεινε ελεύθερος.

Σήμερα το Βερολίνο αρνείται να καταβάλει ακόμα και τις οφειλόμενες αποζημιώσεις σε απογόνους θυμάτων της χιτλερικής αγριότητας.

Από τα μέσα του 1943, καθώς οι πολεμικές επιχειρήσεις είχαν πάρει άσχημη τροπή για τον Aξονα, οι Γερμανοί ξεκίνησαν μια άνευ προηγουμένου επιχείρηση μαζικών εκτελέσεων.

  • Τυφεκισμός 106 κρατουμένων στο Κούρνοβο.
  • Εκτέλεση 317 κατοίκων στο Κομμένο Aρτας.
  • Σφαγή 700 γυναικόπαιδων στο Βιάνο της Κρήτης και ισοπέδωση της Κάνδανου.
  • Θανάτωση περισσότερων από 1.000 κατοίκων στα Καλάβρυτα και πυρπόληση της πόλης.
  • Εκτέλεση 118 αγωνιστών στο Μονοδένδρι, Λακωνίας.
  • Δολοφονία 640 αμάχων στην Κατράνιτσα (Πύργος) της Δυτικής Μακεδονίας.
  • Αφανισμός 233 παιδιών και γυναικών στην Κλεισούρα της Καστοριάς.

Την Πρωτομαγιά του 1944 στήθηκαν στον τοίχο του Σκοπευτηρίου της Καισαριανής οι 200 κομμουνιστές. Τον Αύγουστο στήθηκαν τα φοβερά μπλόκα σε Κοκκινιά, Βύρωνα, Δουργούτι (Νέο Κόσμο). Τον Σεπτέμβριο, λίγο πριν, επιτέλους, φύγουν, έκαναν τα ίδια σε Αιγάλεω και Καλογρέζα.

  • Η ηρωική στάση των πατριωτών
    Οι εκτελέσεις στην Καισαριανή και στο Μονοδένδρι Λακωνίας

Την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή θα μπορούσε να είχε γλιτώσει την εκτέλεση ο Ναπολέων Σουκατζίδης, γιατί γνώριζε τη γερμανική γλώσσα. Ομως αρνήθηκε την προτροπή των κατακτητών, αφού τον αριθμό των 200 θα συμπλήρωνε άλλος σύντροφός του.

Στις 26 Νοεμβρίου 1943, στο Μονοδένδρι Λακωνίας το ίδιο θα μπορούσε να κάνει και ο γιατρός Χρήστος Καρβούνης. Ομως πήρε μόνος του θέση μπροστά στο απόσπασμα μαζί με άλλους 117 πατριώτες.

Στην Καισαριανή εκτελέστηκαν με πολυβόλα όμηροι του στρατοπέδου Χαϊδαρίου, παλιοί κρατούμενοι στην Ακροναυπλία και εξόριστοι της Ανάφης.

Στο Μονοδένδρι οι ναζί εξόντωσαν τον ανθό της λακωνικής εθνικής αντίστασης. Μεταξύ των 118 νεκρών συμπεριλαμβάνονταν ολόκληρες οικογένειες, ανήλικα παιδιά και μία γυναίκα, η Βασιλική Μαρινάκη. Οι 89 προέρχονταν από τη Σπάρτη, οι άλλοι από γειτονικά χωριά.

Ο Χρήστος Καρβούνης είχε γεννηθεί στην Αράχοβα Λακωνίας και είχε σπουδάσει στη Γερμανία. Μέσα στην ασύλληπτη τραγωδία του μακελειού σκέφτηκε ότι ανάμεσα στους μελλοθάνατους βρίσκονταν και επτά παιδιά.

Παρακάλεσε τους δήμιους να μην τα σκοτώσουν. Του απάντησαν ότι το μόνο που γινόταν ήταν να σωθεί ο ίδιος. Εκείνος τους έβρισε και διάλεξε τον δοξασμένο θάνατο. Ανάμεσα στους πεσόντες για την ελευθερία βρίσκονταν ο διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας Σπάρτης (Ζερβομπεάκος), δικηγόροι (Φικιώρης, Σαλμάς, Αλεμαγκίδης, Θεοφίλης), καθηγητές (Χίος, Παπαδάκος, Κουτρουμάνος), δημοσιογράφοι (Τριήρης, Γκουζούλης), άνθρωποι του καθημερινού μόχθου, τσοπάνηδες.Παραδόθηκαν στον κατακτητή από μασκοφορεμένους προδότες και από το δωσιλογικό Φρουραρχείο της Σπάρτης. Την ανάμειξη του Φρουραρχείου αποκάλυψε σε συγγενείς ο ίδιος ο διοικητής της Γκεστάπο Τριπόλεως, ταγματάρχης Μπόσελ. Είπε την παραμονή της εκτέλεσης: «Εχετε πολλούς εχθρούς. Οι κατηγορίες και οι αποκαλύψεις, που μας έδωσε το Ελληνικό Φρουραρχείο Σπάρτης είναι σοβαρές. Οι δικοί σας δεν πρόκειται να βγουν. Μην ελπίζετε».

Οι συλλήψεις είχαν γίνει περί τα τέλη Οκτωβρίου βάσει καταλόγων, που είχαν συντάξει συνεργάτες των Γερμανών. Ουδείς απ΄ αυτούς πλήρωσε μετά την απελευθέρωση. Αντίθετα έσπευσαν να υπηρετήσουν τη νέα εξουσία.

  • Το μπλόκο της Κοκκινιάς στις 17 Αυγούστου 1944
    Τα SS σε συνεργασία με τους ταγματασφαλίτες δολοφόνησαν 315 πατριώτες

Λίγους μήνες πριν αποχωρήσουν από την Ελλάδα οι ναζί ξεκίνησαν μεγάλες επιχειρήσεις στις περιοχές που αντιστέκονταν. Τα περισσότερα μπλόκα έγιναν με διαταγή των αξιωματικών των SS Μπλούμερ και Σιμάνα. Κύριο ρόλο ανέθεσαν στα Τάγματα Ασφαλείας και στη Χωροφυλακή, που πάντα είχαν μαζί τους ισχυρές γερμανικές δυνάμεις.

Το μπλόκο της Κοκκινιάς στήθηκε στις 17 Αυγούστου 1944. Πριν από τρεις μέρες ο ΕΛΑΣ είχε αποκρούσει προσπάθεια των κατακτητών και των συνεργατών τους να εισβάλουν στην προσφυγούπολη. Από τα ξημερώματα γερμανικά καμιόνια περικύκλωσαν τις περιοχές που περικλείουν την Κοκκινιά. Μαζί τους και τσολιάδες με επικεφαλής τον Πλυτζανόπουλο. Με χωνιά κάλεσαν τους άνδρες ηλικίας 14 – 60 ετών να πάνε στην πλατεία της Οσίας Ξένης για έλεγχο ταυτοτήτων. Οσοι πιάνονταν στα σπίτια τους θα τουφεκίζονταν επιτόπου. Συγκεντρώθηκαν γύρω στις 20.000.

  • Με κουκούλα

Ηγετικά στελέχη του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ υποδείχτηκαν αμέσως από τους καταδότες και εκτελέστηκαν. Μέσα σε ατμόσφαιρα τρόμου ο κουκουλοφόρος διέκρινε μέσα στο πλήθος τον λοχαγό του ΕΛΑΣ Αποστόλη Χατζηβασιλείου. Τον χαιρέτησε με ειρωνεία: «Τα σέβη μου, λοχαγέ!». Οι ταγματασφαλίτες τον άρπαξαν, του έβγαλαν το μάτι με ξιφολόγχη, του ξέσκισαν τα μάγουλα και άρχισαν να τον σέρνουν μέσα στον κόσμο για να υποδείξει συντρόφους του. «Πατριώτες, ψηλά το κεφάλι, δεν θα προδώσω κανέναν», φώναξε. Τον βούτηξαν και σχεδόν αναίσθητο τον κρέμασαν.

Στη Μάντρα της Οσίας Ξένης εκτελέστηκαν 76 Κοκκινιώτες. Αλλοι 50 εκτελέστηκαν στα Αρμένικα, άλλοι στο Σχιστό και άλλοι δολοφονήθηκαν στους δρόμους και τα σπίτια τους. Συνολικά 315 ήταν τα θύματα της θηριωδίας. Στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου μεταφέρθηκαν όμηροι 8.000 από τους οποίους 1.000 στάλθηκαν στα κάτεργα της Γερμανίας. Πολλοί δεν γύρισαν ποτέ. Μεταξύ των μαρτύρων συγκαταλέγονται και δυο 19χρονοι. Ο Στέλιος Ευσταθιάδης και η Διαμάντω Κουμπάνη.

  • Μαζικές σφαγές αμάχων
    Οι μαρτυρικές πόλεις της Κατοχής

Το Δίστομο, τα Καλάβρυτα, το Κομμένο και το Κοντομαρί Χανίων είναι τέσσερις από τις μαρτυρικές πόλεις της ναζιστικής κατοχής.

Το αποτρόπαιο έγκλημα των Καλαβρύτων έγινε στις 13 Δεκεμβρίου 1943, στις 2.34 το μεσημέρι, όπως δείχνουν οι σταματημένοι δείκτες του ρολογιού της εκκλησίας.

Το σύνθημα της εκτέλεσης δόθηκε με δύο φωτοβολίδες από το ξενοδοχείο «Μέγας Αλέξανδρος». Τα πολυβόλα θέρισαν τους Καλαβρυτηνούς, στο σημείο που τους είχαν συγκεντρώσει οι δήμιοι. Ακολούθησαν οι χαριστικές βολές. Διασώθηκαν μόλις 13 άτομα.

Οι ναζί έβαλαν φωτιά και στο σχολείο, όπου είχαν κλείσει τις γυναίκες και τα παιδιά. Κατάφεραν να γλιτώσουν σπάζοντας πόρτες και παράθυρα. Εφυγαν μακριά από τα σπίτια, που επίσης φλέγονταν.

Ανηφόρισαν στο σημείο όπου είχαν οδηγηθεί οι άντρες. Βρέθηκαν μπροστά στο φρικτό θέαμα. Ανδρες, πατεράδες, γιοι και αδέρφια κείτονταν πλημμυρισμένοι στο αίμα.

Οπως στο Δίστομο και τα Καλάβρυτα, έτσι και στο Κομμένο της Αρτας πρόσχημα για την ανθρωποσφαγή ήταν η δράση των ανταρτών του ΕΛΑΣ.

Στο Κομμένο η μηχανοκίνητη γερμανική μονάδα έφτασε τα χαράματα της 16ης Αυγούστου 1943. Το χωριό κοιμόταν ήσυχο μετά από ένα γαμήλιο γλέντι, που έγινε την προηγουμένη, ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο.

Οι ναζί έστησαν πολυβόλα στις εισόδους του χωριού και ο λόχος εισέβαλε στα σπίτια και ξεκλήρισε ολόκληρες οικογένειες. Στο τέλος έβαλαν φωτιά και τα έκαψαν. Οσοι κατάφεραν να σωθούν ξέφυγαν με βάρκες στον Αμβρακικό.

Στο τέλος της σφαγής οι Γερμανοί στρατιώτες κάθισαν στην πλατεία, όπου έφαγαν και ήπιαν μπίρες δίπλα σε επτά πτώματα. Συνολικά οι νεκροί ήταν 317 άτομα. Δύο μωρά του Στάθη Κολιοκώτση, ηλικίας 7 μηνών, πέθαναν από ασφυξία. Οι κακούργοι γέμισαν τα στόματά τους με βαμβάκι βρεγμένο με βενζίνη και κατόπιν το άναψαν.

Στο Κοντομαρί Χανίων διαπράχτηκε η πρώτη μαζική εκτέλεση αμάχων στην κατεχόμενη Ευρώπη.

Στις 2 Ιουνίου 1941, κατά το απογευματάκι, μπήκαν στο χωριό οι αλεξιπτωτιστές του υπολοχαγού Τρέμπες, κατά διαταγή του στρατηγού Στούντεντ. Συνέλαβαν 25 κατοίκους, ηλικίας 18 έως 50 ετών, και τους εκτέλεσαν εν ψυχρώ χωρίς καμιά άλλη διαδικασία. Μάλιστα, ο υπολοχαγός Βάιξλερ φωτογράφησε τα γεγονότα χωρίς καμιά αναστολή.

Η Κάντανος Χανίων πυρπολήθηκε και ισοπεδώθηκε στις 3 Ιουνίου 1941. Οι ναζί άφησαν πίσω τους τρεις επιγραφές που ανέφεραν ότι η εκθεμελίωση του χωριού έγινε για λόγους εκδίκησης, επειδή αντιστάθηκε στο Γ΄ Ράιχ: «Εδώ υπήρχε η Κάντανος…».

  • ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΟΥΜΠΑΝΗΣ, ΕΘΝΟΣ, 15/01/2011
 
Leave a comment

Posted by on January 17, 2011 in Γερμανική κατοχή