RSS

Category Archives: Χαλκίδης Γιάννης

Ο σκληρός Σεπτέμβρης του ’67

  • Του Τριαντάφυλλου Μηταφίδη*
  • Η ΑΥΓΗ: 03/09/2009

Αν τα εγκαίνια της ΔΕΘ στα μεταπολιτευτικά χρόνια κυριαρχούνται από τις οργισμένες διαδηλώσεις και τις διεκδικήσεις των εργαζομένων εναντίον των εκάστοτε «κυβερνήσεων της συμφοράς και της καμένης γης», στα «πέτρινα χρόνια» της χουντικής τυραννίας σημαδεύτηκαν από τις δυναμικές ενέργειες –«πράξεις δολιοφθοράς», κατά τους δικτάτορες- των αντιστασιακών οργανώσεων, που πλήρωσαν βαρύ τίμημα – με αποκορύφωμα την εν ψυχρώ εκτέλεση του Γιάννη Χαλκίδη τα ξημερώματα της 5ης Σεπτεμβρίου 1967.

Στις 2 Σεπτεμβρίου 1967, την ώρα που η χουντική κυβέρνηση εγκαινίαζε τη ΔΕΘ, το «Πατριωτικό Μέτωπο» Θεσσαλονίκης ανατίναξε κολόνα της ΔΕΗ, βυθίζοντας στο σκοτάδι το χώρο της έκθεσης. Τρεις μέρες αργότερα, τα ξημερώματα της 4ης προς 5ης.9.67, η κεντρική γιάφκα της οργάνωσης, ένα μικρό διαμέρισμα στην οδό Φιλελλήνων 65, δέχτηκε την επιδρομή και τα πυρά πάνοπλων ασφαλιτών. Οι τρεις αγωνιστές που βρίσκονταν μέσα επιχειρούν να διαφύγουν. Ο Γιάννης Χαλκίδης πέφτει νεκρός σε παρακείμενη αυλή, ενώ τραυματίζεται στο πόδι από σφαίρα ο Γρηγόρης Παντής.

Ο τρίτος της ομάδας, ο Νάντης Χατζηγιάννης, θα συλληφθεί στο σημείο όπου έπεσε ο Χαλκίδης. Στο βιβλίο του «Τι έχεις μ’ αυτόν;» καταγράφει με ακρίβεια φωτογραφικού φακού πώς ο ασφαλίτης Λεπενιώτης αποτελείωσε τον αιμόφυρτο σύντροφό του και βασάνισε φρικτά τον ίδιο. Η Αστυνομία εμφάνισε το στυγερό αυτό πολιτικό έγκλημα ως «ανταλλαγή πυροβολισμών μετά αναρχοκομμουνιστών που αντέταξαν ένοπλον βίαν εις επιχειρήσαντα την σύλληψίν των αστυνομικά όργανα». Όμως, οι αγωνιστές του ΠΑΜ ήταν άοπλοι. «Αν οπλοφορούσαμε και είχαμε και δυο-τρεις χειροβομβίδες, θα φεύγαμε σαν “κύριοι” από τη γιάφκα της Φιλελλήνων», εκτιμά στο βιβλίο του ο Ν. Χατζηγιάννης, προσθέτοντας ότι «οι Ασφαλίτες είναι οι πιο δειλοί άνθρωποι στον κόσμο και θα λούφαζαν κάτω από τη γη» (σ. 67).

Στις 26 Νοεμβρίου 1967 το έκτακτο στρατοδικείο καταδίκασε τους δύο επιζήσαντες σε κάθειρξη 20 χρόνων. Μαζί τους δικάστηκαν άλλοι 36 αγωνιστές. Από αυτούς, 22 καταδικάστηκαν σε ποινές από ισόβια μέχρι φυλάκιση με αναστολή.

Η Χούντα όχι μόνο παρασημοφόρησε τους δολοφόνους του Γιάννη Χαλκίδη, αλλά το 1968, με απόφαση του τότε διορισμένου Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, για να σβήσει τα ανεξίτηλα ίχνη του εγκλήματός της, άλλαξε ακόμα και το όνομα του δρόμου όπου πυροβολήθηκε, μετονομάζοντας την οδό Φιλελλήνων σε Θ. Νάτσινα.

42 χρόνια μετά, η Διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης, αντίθετα με τον Δήμο Αμπελοκήπων που έδωσε το όνομα του δολοφονημένου αγωνιστή σε κεντρικό δρόμο και οργανώνει προς τιμή του κάθε χρόνο τα «ΧΑΛΚΙΔΕΙΑ», αποφεύγει επιμελώς να προχωρήσει στη μετονομασία της οδού Θ. Νάτσινα σε Γιάννη Χαλκίδη, όπως επανειλημμένα ζήτησαν τόσο οι συναγωνιστές/τριες του -και με ομόφωνο ψήφισμά της η Γ.Σ. του Σ.Φ.Ε.Α 1967-’74, τον περασμένο Ιούνιο, όσο και δημοτικοί σύμβουλοι της αντιπολίτευσης. Ιδιαίτερα μετά την 3452/11-2-08 ομόφωνη ετυμηγορία του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης που αποκατέστησε την ιστορική αλήθεια, απορρίπτοντας τη μήνυση του Αντώνη Λεπενιώτη κατά του Νάντη Χατζηγιάννη για «συκοφαντική δυσφήμιση». Ο Λεπενιώτης, κάτω από τις συντριπτικές καταγγελίες των θυμάτων του και τον καταιγισμό των ερωτήσεων των συνηγόρων υπεράσπισης, «έσπασε» και ομολόγησε, 41 χρόνια μετά, ότι ο Γιάννης Χαλκίδης δολοφονήθηκε από την ομάδα των ασφαλιτών στην οποία συμμετείχε.

ΥΓ.(1). Η δημοτική κίνηση «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ» θα τιμήσει τη μνήμη του Γιάννη Χαλκίδη, μεθαύριο Σάββατο, στις 11 π.μ. στον τόπο της δολοφονίας του, Κωνσταντινουπόλεως και Θ. Νάτσινα (πρώην Φιλελλήνων), μπροστά στο αθλητικό κέντρο του Δήμου Θεσσαλονίκης.

ΥΓ.(2). Το σημείωμα αυτό αφιερώνεται από τον υπογράφοντα ως ελάχιστος φόρος τιμής και στη μνήμη συντρόφων του της «Λαϊκής Πάλης» που έπεσαν στα νύχια της Χούντας στις 6.9.1969, καθώς ετοίμαζαν μια αξέχαστη, «θερμή υποδοχή» στους πραξικοπηματίες και τους Αμερικανούς προστάτες τους στα εγκαίνια της ΔΕΘ.

*Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Θεσσαλονίκης.